ครีเอทีฟ อีโคโนมี สไตล์ 'เกาหลีใต้'

โดย...อนัญญา มูลเพ็ญ

การสร้างผู้ประกอบการใหม่ หรือ สตาร์ทอัพ ให้มีจำนวนมากพอที่จะเป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ เป็นหนึ่งเป้าหมายของรัฐบาลปัจจุบัน ซึ่งโมเดลที่ “สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” รองนายกรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจ กล่าวถึงอยู่หลายครั้งว่าจะยกเป็นต้นแบบที่ไทยจะยึดเป็นแนวทางในการสร้างผู้ประกอบการกลุ่มสตาร์ทอัพ ก็คือโมเดลการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วย “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” (Creative Economy) ของประเทศเกาหลีใต้

ครีเอทีฟ อีโคโนมี กำลังเป็นแนวทางการขับเคลื่อนเศรษฐกิจอีกระลอกของเกาหลีใต้ โดยรัฐเป็นแกนกลางในการดึงทั้งภาคเอกชนธุรกิจขนาดใหญ่ ผู้ประกอบการขนาดเล็ก ภาคสังคม สถาบันการศึกษา เข้ามาร่วมในการพัฒนา และหัวใจสำคัญ คือ การที่สามารถดึงกลุ่มสตาร์ทอัพที่มีความคิดสร้างสรรค์เข้ามาสนับสนุนธุรกิจขนาดใหญ่ให้มีประโยชน์ร่วมกัน

ในเกาหลีใต้มี “ครีเอทีฟ อีโคโนมี เซ็นเตอร์” ที่ให้การสนับสนุนทั้งด้านออนไลน์และมีการคัดเลือกความคิดสร้างสรรค์ที่สามารถนำออกมาผลิตในเชิงธุรกิจมีประโยชน์ในทางเศรษฐกิจได้ ซึ่งในส่วนของประเทศไทยเองก็มีศักยภาพในการที่จะผลักดันให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์เติบโตขึ้นได้อีก เพราะมีวัตถุดิบอยู่แล้ว นั่นคือการมีศิลปวัฒนธรรม แต่จะต้องนำศิลปวัฒนธรรมเปลี่ยนเป็นเชิงธุรกิจ เชื่อมโยงวัฒนธรรม สินค้าโอท็อป ให้เป็นเชิงพาณิชย์มากขึ้น

“รัฐบาลเกาหลีใต้ดึงเอกชนขนาดใหญ่มาร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐบาลกลาง ร่วมทุน 3 ส่วน เพื่อสร้างศูนย์บ่มเพาะเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เศรษฐกิจใหม่ กระจายทั่วประเทศ 18 แห่ง โดยธุรกิจขนาดใหญ่ก็เข้ามารับผิดชอบแต่ละเมืองไปเลยตามความถนัด เป็นแนวสร้างที่ทำให้เขาสามารถผลักดันครีเอทีฟ อีโคโนมี ให้มีขนาดใหญ่มาก และจะเห็นว่าหัวใจคือรัฐบาลเริ่มให้เอกชนขับเคลื่อน” สมคิด กล่าว

ในแนวการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของเกาหลีใต้ที่รองนายกรัฐมนตรีกล่าวข้างต้น จะเห็นว่ากลไกสำคัญที่รัฐบาลเกาหลีใต้ใช้ คือ “ครีเอทีฟ อีโคโนมี เซ็นเตอร์” 18 แห่ง ที่กระจายตัวอยู่ทั่วประเทศ เพื่อทำงานภายใต้โจทย์คือการสนับสนุนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนให้เกิดความคิดใหม่ๆ ที่จะนำไปสู่การแปลงเป็นการเติบโตด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

“เดวิด แบก เซฮยอน” หัวหน้าฝ่ายประชาสัมพันธ์ ศูนย์ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์และนวัตกรรม คยองกี (Gyeonggi Center for Creative Economy & Innovation : GCCEI) 1 ใน 18 แห่งของครีเอทีฟ อีโคโนมี เซ็นเตอร์ อธิบายว่า ที่เกาหลีใต้เองต้องมีการตั้งศูนย์ส่งเสริมลักษณะนี้ขึ้นมา ก็ด้วยแนวคิดว่าการแข่งขันในการทำธุรกิจปัจจุบันต้องแข่งกันที่ไอเดียหรือความคิดสร้างสรรค์ แต่เท่านั้นไม่พอ ความคิดสร้างสรรค์นั้นจะต้องถูกแปลงออกไปสู่การทำธุรกิจได้ ซึ่งนั่นเป็นโจทย์ของคนที่มีไอเดีย ซึ่งส่วนใหญ่ก็คือคนรุ่นใหม่หรือกลุ่มสตาร์ทอัพ ในขณะที่บริษัทขนาดใหญ่มีโจทย์คือโครงสร้างบริษัทที่ใหญ่เกินไปไม่เอื้อที่สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ออกมา และศูนย์บ่มเพาะทั้ง 18 แห่งนี้ จะทำให้กลุ่มคนที่มีไอเดียกับบริษัทขนาดใหญ่มาพบกัน

แต่การจะรอให้สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นเองนั้นรัฐบาลเองรอไม่ได้ รัฐบาลจึงต้องเข้ามาเป็นผู้เริ่มโดยการดึงเอกชนเข้ามามีส่วนร่วม สนับสนุนเงินทุนจาก 3 ส่วน คือ รัฐบาลกลาง รัฐบาลท้องถิ่น และบริษัทขนาดใหญ่ เช่น ซัมซุง แอลจี ลอตเต้ ฮุนได พอสโค ซึ่งเอกชนที่สนับสนุน GCCEI คือกลุ่ม Korea Technology หรือ KT แต่ก็มีบางแห่งที่เป็นเอกชนเป็นผู้สนับสนุนทั้งหมด แต่แม้รัฐบาลจะให้เงินสนับสนุนแต่ก็ไม่ได้เข้ามาจัดการบริหาร เป็นแต่เพียงผู้ให้นโยบายเท่านั้น

“หลังจากสาร์ทอัพสามารถผลิตสินค้าต้นแบบที่สามารถออกสู่เชิงพาณิชย์ได้ โอกาสทางธุรกิจของเขาจะมีทั้งการขายธุรกิจหรือสิ่งที่เขาคิดขึ้นมาให้กับธุรกิจขนาดใหญ่ไปเลย หรือบางกรณีบริษัทขนาดใหญ่ก็มาร่วมลงทุนแล้วแบ่งกำไร ซึ่งขั้นตอนนี้เป็นขั้นตอนที่สำคัญที่ศูนย์จะต้องมีนักกฎหมายที่เก่งให้คำปรึกษาให้แก่สตาร์ทอัพ” เดวิด กล่าว

จะเห็นว่าการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในเกาหลีใต้ การพัฒนาที่รวดเร็วนั้นอาศัยความเข้มแข็งจากทั้ง 3 ส่วน คือ ภาครัฐ เอกชนรายใหญ่ที่พร้อมจะสนับสนุนผู้ประกอบการรายเล็ก และกลุ่มสตาร์ทอัพที่มีความคิดสร้างสรรค์ ส่วนของไทยที่กำลังตื่นตัวในเรื่องนี้ขณะนี้ จะเดินหน้าได้ก็ต้องอาศัยความร่วมมือของทั้งรัฐและเอกชนที่เข้มข้นและต่อเนื่อง