ขายทรัพย์สินที่ใช้ในกิจการ

โดย...สมชาย ชูเกตุ

การประกอบกิจการของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล นอกจากจะซื้อขายสินค้าหรือให้บริการแล้ว การซื้อทรัพย์สินมาใช้ในกิจการนับเป็นเรื่องสำคัญ เพราะการขายสินค้าหรือให้บริการได้ต้องมีทรัพย์สินมาเกี่ยวข้องในการบริหารงานนอกเหนือจากแรงงานคน เช่น ที่ดิน อาคารสถานที่ผลิตสินค้า สถานที่วางสินค้าจำหน่าย  สถานที่ให้บริการ เครื่องจักรหรือเครื่องมือที่ใช้ รถยนต์ เป็นต้น ทรัพย์สินที่นำมาใช้ในกิจการหากเสียหาย ชำรุด ใช้ได้ไม่มีประสิทธิภาพ ส่วนใหญ่บริษัทใช้วิธีจำหน่ายขายออกไป ทรัพย์สินที่ขายต้องเสียภาษีอะไรบ้าง ใช้ราคาใดในการคำนวณภาษี กรณีทรัพย์สินที่ใช้งานเกินกว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชีและทรัพย์สินนั้นยังหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาไม่หมด ส่วนที่เหลือจะนำไปหักในรอบบัญชีใด

การขายทรัพย์สินที่ใช้ในกิจการบริษัท โดยทั่วไปจะมีภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม  และภาษีธุรกิจเฉพาะมาเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้นเกี่ยวข้องแน่ๆ แต่ภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะนั้น  ขึ้นอยู่กับว่าทรัพย์สินที่ขายไปอยู่ในบังคับต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะหรือภาษีมูลค่าเพิ่ม  และถ้าหากเป็นผู้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ทรัพย์สินที่ซื้อมาไม่มีภาษีมูลค่าเพิ่มหรือมีภาษีซื้อแต่เป็นภาษีซื้อต้องห้าม เมื่อขายทรัพย์สินนั้นออกไป ต้องออกใบกำกับภาษีเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่ ซึ่งเป็นประเด็นที่มักปฏิบัติผิดพลาด  

- ภาษีเงินได้นิติบุคคล ทรัพย์สินที่ขายออกไปให้ใช้ราคาตลาดในวันที่ขายทรัพย์สินนั้น เป็นราคาขายทรัพย์สิน แต่ถ้าทรัพย์สินนั้นเป็นที่ดิน อาคาร อาคารและที่ดิน การใช้ราคาใดขึ้นอยู่กับราคาที่ซื้อขายจริงกับราคาที่เจ้าพนักงานที่ดินประเมินขณะที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม หากราคาซื้อขายจริงสูงกว่าราคาประเมิน  ให้ใช้ราคาซื้อขายจริง แต่ถ้าหากราคาซื้อขายจริงต่ำกว่าราคาประเมิน ให้ใช้ราคาประเมินเป็นรายได้จากการขายทรัพย์สินนั้น 

- ภาษีมูลค่าเพิ่ม บริษัทที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อขายทรัพย์สินออกไปต้องออกใบกำกับภาษีขายเพื่อเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม ไม่ว่าทรัพย์สินนั้นจะมีภาษีซื้อขณะที่ซื้อมาใช้งานในกิจการหรือไม่
หรือทรัพย์สินนั้นมีภาษีซื้อแต่เป็นภาษีซื้อต้องห้ามก็ตาม ทรัพย์สินที่ขายไปต้องใช้ราคาตลาดในวันที่ขายทรัพย์สินนั้น สำหรับทรัพย์สินที่เป็นที่ดิน อาคาร อาคารและที่ดินไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ

- ภาษีธุรกิจเฉพาะ ทรัพย์สินประเภทที่ดิน อาคาร อาคารและที่ดิน ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะเมื่อขายออกไป โดยเสียภาษีอัตราร้อยละ 3.3 (รวมภาษีท้องถิ่น) ของรายรับก่อนหักรายจ่ายใดๆ ทั้งนี้ ราคาที่นำมาคำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ  ขึ้นอยู่กับราคาที่ซื้อขายจริงและราคาประเมินที่เจ้าพนักงานที่ดินประเมินขณะจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมว่าราคาใดสูงกว่ากัน หากราคาที่ซื้อขายจริงสูงกว่าราคาประเมินก็ให้ใช้ราคาซื้อขายจริง แต่ถ้าราคาซื้อขายจริงต่ำกว่าราคาประเมิน ก็ให้ใช้ราคาประเมินเป็นราคาที่นำมาคำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ   

- ค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา ทรัพย์สินที่บริษัทซื้อมาใช้ในกิจการและเป็นทรัพย์สินที่ใช้งานเกินกว่า  1  รอบระยะเวลาบัญชี กฎหมายไม่ยอมให้หักเป็นรายจ่ายทั้งหมดในปีที่ซื้อทรัพย์สินมา แต่ให้ทยอยหักค่าสึกหรอฯ ในอัตราและเวลาที่กำหนด ถ้าขณะที่ขายทรัพย์สินออกไปยังหักค่าสึกหรอฯ ไม่หมด ก็ให้นำค่าสึกหรอฯ ส่วนที่เหลือไปหักออกในรอบระยะเวลาบัญชีที่ขายทรัพย์สินนั้น  

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลใดที่ขายทรัพย์สินที่ใช้ในกิจการ  มีภาษีเกี่ยวข้องตามที่กล่าวมาข้างต้น  สวัสดีครับ