รอยร้าวที่เกิดจากบ้านทรุด (ตอนที่ 4)

....ธเนศ วีระศิริ

สัปดาห์นี้เรามาลองสังเกตรอยร้าวที่เกิดขึ้นที่คานกันบ้างว่า รอยร้าวแบบไหนบ้างที่เป็นข้อบ่งชี้ว่าบ้านเกิดการทรุดตัว

รอยร้าวที่คาน

เมื่อฐานรากทรุดตัวไม่เท่ากัน คานที่เชื่อมต่อระหว่างฐานรากจะถูกดึงจนแตก รอยแตกจะอยู่ที่ปลายทั้งสองของคานใกล้ขอบเสา รอยร้าวมีลักษณะเป็นเส้นตรงในแนวดิ่งทั้งสองปลาย แต่มีทิศทางกลับกัน ปลายของคานด้านชิดกับฐานรากที่ทรุดตัวจะแตกร้าวเริ่มจากด้านล่างของคานไล่ขึ้นไปด้านบน ในขณะที่ปลายคานด้านชิดฐานรากที่ทรุดตัวน้อยกว่าหรือไม่ทรุดตัวเลยนั้นจะแตกร้าวเริ่มจากส่วนบนของคานไล่ลงมาด้านล่าง

วิธีดูว่ารอยร้าวเริ่มแตกจากตรงไหนก่อนนั้นให้ลองสังเกตว่าบนเส้นรอยร้าวนั้นมีส่วนไหนกว้างมากที่สุด ส่วนที่กว้างมากที่สุดคือส่วนที่แตกก่อน ส่วนที่แคบเล็กกว่าเป็นส่วนที่เกิดภายหลัง วิธีนี้จะทำให้ทราบว่ารอยร้าวแต่ละรอยนั้นแตกจากบนลงล่างหรือแตกจากล่างขึ้นบน ทำให้สามารถระบุตำแหน่งของฐานรากที่ทรุดตัวได้แน่นอน หลักการพิจารณารอยร้าวนี้ใช้ได้กับรอยแตกทุกตำแหน่งในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นที่ผนัง พื้น หรือเสา

รอยแตกร้าวจะทะลุความหนาของคาน และจะเกิดกับคานทุกตัวที่วิ่งเข้าหาเสาหรือฐานรากที่ทรุดตัว ยกตัวอย่างเช่น ฐานรากตำแหน่งกลางบ้านทรุดตัว และตำแหน่งนี้ที่ชั้นล่างของบ้านมีคานสี่ตัวเชื่อมต่ออยู่ คานทั้งสี่ตัวนี้จะแตกร้าวในลักษณะเดียวกันหมด คือ ปลายคานด้านที่ชิดเสาหรือฐานรากที่ทรุดตัวนั้นจะแตกร้าวในแนวดิ่งจากล่างขึ้นบน ในขณะที่อีกปลายหนึ่งจะแตกร้าวจากบนลงล่าง

เช่นเดียวกับรอยแตกร้าวที่ผนังตามที่ได้กล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้ คานชั้นล่างจะแตกก่อนคานชั้นบน เพราะเป็นส่วนที่อยู่ใกล้กับฐานรากมากที่สุดได้รับผลกระทบก่อนคานชั้นอื่นๆ นั่นก็คือ คานคอดินหรือคานรับพื้นชั้นล่างจะแตกก่อนคานรับชั้นสอง แต่เนื่องจากคานรับพื้นชั้นล่างมีพื้นบังอยู่จึงมองไม่เห็น ส่วนมากมักจะพบเห็นเมื่อคานรับพื้นชั้นสองแตก ดังนั้นเมื่อเห็นคานชั้นสองแตก ขอให้ทราบได้เลยว่าฐานรากทรุดตัวมากแล้ว

ลักษณะและตำแหน่งของรอยร้าวหากแตกต่างจากที่กล่าวมาจะเกิดจากสาเหตุอื่น เช่น รอยร้าวที่กลางคานมีลักษณะเป็นตัวยูตั้ง เริ่มแตกจากใต้ท้องคานและแตกตามแนวดิ่งขึ้นทั้งสองด้านของคาน มีหลายรอยเป็นปล้องๆ รอยร้าวเช่นนี้เกิดจากคานแอ่นตัวมากกว่าปกติ ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากแบกรับน้ำหนักบรรทุกมากเกินไป หรือคานมีขนาดเล็ก ส่วนรอยร้าวเฉียงที่ปลายคานจะเกิดจากคานไม่สามารถรับแรงเฉือน ซึ่งเกิดจากน้ำหนักบรรทุกได้

รอยร้าวแต่ละแบบมีสาเหตุแตกต่างกันต้องแก้ไขให้ถูกจุด มิฉะนั้นจะต้องแก้ไขซ้ำแล้วซ้ำอีกจนอาจทำให้โครงสร้างบอบช้ำมากขึ้น ทางที่ดีเมื่อพบเห็นคานแตกร้าวควรรีบดำเนินการแก้ไขที่ต้นเหตุทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นาน และควรปรึกษาวิศวกรเกี่ยวกับแนวทางการแก้ไขที่ถูกวิธี