จุดเริ่มต้นของการ ‘ปลดหนี้’ คือ การทำบันทึกรายจ่ายและหาอาชีพเสริม

ผู้ที่กำลังประสบปัญหาหนี้ท่วมตัว มักให้เหตุผลว่าตนเองมีค่าใช้จ่ายเยอะทั้งของส่วนตัวและครอบครัว ขณะที่รายได้ก็ไม่ได้มากพอ ทำให้ค่าใช้จ่ายแต่ละเดือนมากกว่ารายได้อยู่บ่อยครั้ง สิ่งนี้เป็นเรื่องธรรมชาติครับ เพราะเมื่อดูจากสมการ “เงินออมเท่ากับรายได้ลบรายจ่าย” แล้ว หากมีรายได้น้อยและค่าใช้จ่ายเยอะก็จะทำให้เงินออมติดลบ ส่งผลให้เงินออมร่อยหรอหรือไปก่อหนี้สินเพื่อดำรงชีวิต

การจะปลดหนี้ได้ก็ต้องทำกลับทางกัน คือ “ทำให้ค่าใช้จ่ายน้อยลงและทำให้รายได้เพิ่มขึ้น” K-Expert จึงเน้นย้ำอยู่ตลอดว่าให้ทำบันทึกรายจ่ายควบคู่ไปกับการหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้

ทำบันทึกจ่าย เข้าใจพฤติกรรมการใช้เงิน

การลดค่าใช้จ่ายเริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจพฤติกรรมว่าเงินที่หามาได้ในแต่ละเดือนหมดไปกับอะไรบ้าง เครื่องมือช่วยวิเคราะห์รายจ่ายซึ่งเป็นที่นิยมใช้กัน ก็คือ สมุดบันทึกรายจ่าย วิธีการก็ไม่ยากอะไร แค่หากระดาษมาแผ่นหนึ่ง หรือใช้โปรแกรม Excel ก็ได้ สร้างช่องตารางแล้วเขียนหัวข้อ วันที่ รายการใช้จ่าย และจำนวนเงิน หลังจากนั้นก็เริ่มบันทึกได้เลย สิ่งสำคัญคือต้องระบุด้วยว่ารายการค่าใช้จ่ายนี้อยู่ในประเภทไหน เพราะจะทำให้พุ่งเป้าไปที่ประเภทรายจ่ายที่จะพอปรับลดได้

เราอาจกำหนดประเภทของค่าใช้จ่ายแบบกว้างๆ เป็น 4 ประเภท ดังนี้ ประเภทแรก คือ ค่าใช้จ่ายประจำวัน เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าไฟฟ้า ค่าโทรศัพท์ รวมทั้งของกินของใช้ในบ้าน ค่าใช้จ่ายประเภทนี้มักเป็นสิ่งที่เกี่ยวกับพื้นฐานในการดำรงชีวิตทั่วไป อาจปรับลดลงได้แต่ไม่มากนัก

ประเภทที่สอง คือ ค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น เสื้อผ้า ท่องเที่ยว สังสรรค์ เป็นต้น ค่าใช้จ่ายประเภทนี้ก็สมควรอยู่บ้าง แต่การลดหรือระงับชั่วคราวก็ไม่น่าจะส่งผลกระทบต่อไลฟ์สไตล์การดำรงชีวิตเท่าไร แนะนำให้คำนวณค่าใช้จ่ายประเภทนี้เพื่อเป็นฐานตั้งงบประมาณการใช้จ่ายเดือนต่อไปให้น้อยลง

ประเภทที่สาม คือ ค่าใช้จ่ายที่เรามีพันธะผูกพัน ได้แก่ เงินเลี้ยงดูบิดามารดา ค่าเทอมสำหรับลูก ซึ่งค่าใช้จ่ายส่วนนี้ปรับลดยาก เพราะจะกระทบกับชีวิตความเป็นอยู่ของผู้ที่เราทำการช่วยเหลือ ค่าใช้จ่ายประเภทนี้ยังครอบคลุมภาระผ่อนเงินกู้ซื้อบ้านหรือรถยนต์ ซึ่งมักถูกกำหนดอัตราขั้นต่ำเป็นจำนวนที่แน่นอนไว้แล้ว

ประเภทสุดท้าย คือ ค่าใช้จ่ายอันเนื่องจากเหตุการณ์ชั่วคราว เช่น ค่ารักษาพยาบาล ซ่อมบ้าน ซ่อมรถ เป็นต้น เราไม่สามารถป้องกันเหตุการณ์เหล่านี้ได้ แต่ควรบันทึกเพื่อให้เราเข้าใจภาพรวมว่าค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นมาจากส่วนใดกันแน่

ค้นหาอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ปลดหนี้

แนวทางการเริ่มต้นปลดหนี้ด้วยการค้นหาพฤติกรรมใช้จ่ายของตนเองให้เจอ และตั้งเป้าปรับลดค่าใช้จ่ายที่จำเป็นน้อยหรือไม่จำเป็นลงนั้น มีประโยชน์ในแง่การช่วยเพิ่มเงินออมต่อเดือนก็จริง แต่แนวทางนี้มีผลข้างเคียงที่น่าปวดใจ เพราะผู้ที่อยากปลดหนี้ต้องประหยัดสุดๆ และมักทำให้ไลฟ์สไตล์เปลี่ยนแปลงไป อาจกินเวลาหลายเดือนขึ้นอยู่กับภาระหนี้สินที่แบกรับอยู่

แต่ทางแก้ก็พอมีอยู่ เพราะหากลองย้อนกลับมาดูสมการเงินออมเท่ากับรายได้ลบรายจ่าย จะพบว่าเราไม่จำเป็นต้องเน้นเฉพาะการปรับลดรายจ่ายแต่เพียงอย่างเดียวเสมอไป เนื่องจากเงินออมสร้างขึ้นได้หากเรามีรายได้มากขึ้นนั่นเอง

การหารายได้เพิ่มก็ทำได้หลายแบบ อย่างผู้ที่รับงานอิสระหรือฟรีแลนซ์นั้นก็ต้องขยันหารายได้ อาจปรับเปลี่ยนวิธีทำการตลาดให้ตนเองเข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายได้มากขึ้น รวมทั้งใส่ใจกับคุณภาพงานของตนเองเพื่อสร้างฐานลูกค้าให้เติบโตอย่างต่อเนื่อง

สำหรับผู้ที่เป็นมนุษย์เงินเดือนซึ่งได้รับค่าจ้างคงที่ในแต่ละเดือนนั้นจำเป็นต้องหาตัวช่วย ซึ่งก็คือการมีอาชีพเสริม โดยเราให้นิยามว่า “แหล่งรายได้จากการทำงานอื่นนอกเหนือจากงานประจำ” อาชีพเสริมมักถูกเรียกว่าเป็นอาชีพที่สอง โดยนายจ้างก็คือตัวเรานี่แหละ ซึ่งจะให้ค่าตอบแทนแลกกับความรู้ความสามารถของเราที่อุทิศให้

นอกจากนี้ การมีอาชีพเสริมบอกเป็นนัยว่าเรามีอาชีพหลักต้องรับผิดชอบอยู่ ดังนั้นบอกเลยว่าต้องเตรียมตัวทำงานหนักขึ้นแน่นอน เนื่องจากเวลาทำงานปกติจากเช้าถึงเย็นก็ต้องทุ่มเทให้กับงานหลัก เหลือเวลาในช่วงหลังเลิกงานและวันหยุดที่จะเจียดมาสำหรับการทำอาชีพเสริม แต่ผลตอบแทนของการทำงานหนักขึ้นนี้ก็น่าสนใจไม่น้อย เพราะนอกจากจะสร้างรายได้มาปลดหนี้แล้ว ก็อาจจะช่วยเราปูทางในการเป็นเจ้าของกิจการตัวจริงในอนาคตได้อีกด้วย

แนะนำให้เริ่มต้นอาชีพเสริมที่ไม่ต้องใช้เงินทุนมากนัก และเรามีความพร้อมด้านทักษะหรือประสบการณ์นั้นอยู่ เช่น รับสอนพิเศษในทักษะวิชาชีพของตนเอง วิทยากรบรรยายให้ความรู้ นายหน้าค้าอสังหาริมทรัพย์ ตัวแทนประกัน ตัวแทนจำหน่ายสินค้า หรือการขายของออนไลน์ เป็นต้น

ขอเป็นกำลังใจให้ผู้ที่ต้องการปลดหนี้ครับ