จริยธรรมโฆษณา

โดย...ม.ล.อัจฉราพร

TV วิทยุ หนังสือพิมพ์ และป้าย นั้นเป็นสื่อที่ใช้กันมานานแล้ว แต่ปัจจุบันในงานโฆษณาก็พยายามนำบางอย่างมาใช้เป็นสื่อได้อย่างน่างุนงงมาก

ขณะนี้หลายเมืองในอเมริกาและยุโรปเข้มงวดกับสื่อโฆษณาซึ่งใช้ประโยชน์จากพื้นที่ซ่อมสร้างอาคาร หมายถึงแผ่นกั้นไม่ให้เศษวัสดุ ฝุ่น กระเด็นหรือฟุ้งออกจากบริเวณไปโดนคนหรือยวดยานที่สัญจรไปมา และไม่ให้เกิดทัศนอุจาดนั่นแหละค่ะ

คิดพื้นที่แผ่นกั้นวัสดุตัวตึกที่กำลังสร้างแล้วไม่ใช่เล็กๆ นะคะ อาจจะสูง 50 เมตร และกว้าง 40 เมตรทีเดียว

หลังๆ มานี้แผ่นกั้นวัสดุกลายเป็นสื่อโฆษณาไปแล้ว เอเยนซีโฆษณาจะขายพื้นที่ในแผ่นกั้นวัสดุตั้งแต่งานก่อสร้างยังไม่เริ่ม จนการซ่อมสร้างเสร็จแล้วก็ยังไม่ยอมรื้อออก ดึงให้ยาวออกไปอีกหลายๆ เดือน

เมื่อไม่รื้อออกก็ยังได้ค่าโฆษณาต่อไป

ขณะนี้เทศบาลนครหลายแห่งไม่ยอมแล้วค่ะ อย่างที่นิวยอร์กนั้นบอกเลยว่าให้รื้อแผ่นโฆษณาลงเมื่อใด เขาไม่ยอมปล่อยให้คาตึกข้ามปีอีกต่อไป ถ้ายังไม่รื้อลงก็จะปรับให้จุกไปเลยทีเดียว

ป้ายโฆษณาสินค้าเหล่านั้นสวยและมีรสนิยม หากเราไปเที่ยวตามเมืองที่มีตึกเก่าๆ จะเห็นป้ายโฆษณาบนแผ่นวัสดุปิดอาคารกลายเป็นศิลปะผสมผสานไปกับตัวเมืองเก่าอย่างที่เวนิสในอิตาลี ไปกี่ทีก็จะเห็นป้ายย้ายไปตามอาคารที่ซ่อมตรงโน้นตรงนี้ตลอดเวลา

พวกขายโฆษณาที่เวนิสทำการขายกันอย่างเป็นเรื่องเป็นราวไปแล้ว ตามอาคารเก่าที่แถวๆ San Marco ต้องมีรายได้ดีแน่นอน

ถามคนที่นั่นเขาก็ยังแบ่งรับแบ่งสู้ เขาบอกว่ามันมาทำลายความเป็นตัวตนของเวนิส แต่ก็รู้สึกว่า ก็งามกว่าปล่อยให้เห็นอาคารที่กำลังซ่อมอยู่หลังแผ่นป้ายนั้น

ตอนนี้การทำ Mobile Ad ก็เป็นตัวเลือกหนึ่งที่นิยมหยิบมาใช้งาน เพราะไม่ต้องเสียค่าเช่าที่โดยอาจไปจ้างเด็กวันละ 300 บาท ให้เดินถือป้ายเดินตามย่านคนเดินแทน

หรือที่เข้มขึ้นมาก็ใช้รถ Pick-up ซึ่งมีป้ายโฆษณาอยู่บนรถ วิ่งตามกันเป็นขบวนก็เคยเห็นตำรวจเรียกให้จอดคุยกันอยู่

ความจริงแล้ววิธีนี้ใช้กันทั่วโลก ที่ Las Vegas ก็มีรถโฆษณาอย่างนี้วิ่งกันเยอะแยะ ยุโรปนั้นตอนหัวค่ำพวก PUB นิยมใช้บริการรถพวกนี้ไปจอดตามหัวถนนตอนหัวค่ำเพื่อชวนคนไปเที่ยว แต่พอกลางวันก็หายไปหมด

ล่าสุดนี้ที่บ้านเรา... เขาทำชิ้นงานโฆษณาขนาดใหญ่เป็นหุ่นสัตว์เลื้อยคลานยุค Jurassic วางล่ามโซ่ไว้บนรถพ่วงแล้วให้รถลากขับไปแวะจอดที่โน่นที่นี่ในกรุงเทพฯ ทำเอารถติดเป็นแถว

สื่อก็ถ่ายภาพไปออกข่าวกันครึกโครม กลายเป็น Viral Message ในวันถัดมา คนทำงานสื่อโฆษณาด้วยกันเขาก็รู้กันว่า... ให้ปรับมากกว่านี้เป็นร้อยเท่าก็ยังคุ้ม

แต่ถ้าเกิดขึ้นบ่อย ต่อไปอาจจะมีกฎหมายที่เข้มงวด ทำนองเดียวกับกฎหมายเกี่ยวกับการรื้อแผ่นกั้นวัสดุจากงานก่อสร้างในต่างประเทศ

ซึ่งจะเป็นกฎหมายห้ามโดยตรง หรือค่าปรับที่แพงขึ้น

หรือเป็นข้อกำหนดทางจริยธรรม... ตามมาแน่