เงินได้ฯ เลือกเสียภาษี (ตอน 1)

โดย...สมชาย ชูเกตุ  

เงินได้พึงประเมินที่ได้รับในปีภาษี ปกติต้องนำมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แต่มีเงินได้พึงประเมินบางประเภท บางรายการที่ได้รับสิทธิเลือกที่จะนำเงินได้ฯ มารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีประจำปีหรือไม่ก็ได้

ผู้ที่มีเงินได้พึงประเมินหลากหลายประเภทเงินได้ พิจารณาดูก่อนว่ามีเงินได้ฯ ใดบ้างที่ต้องเสียภาษี หรือเลือกคำนวณภาษี หรือได้รับยกเว้นภาษี เงินได้ฯ ที่ได้รับยกเว้นภาษีนั้นคงไม่มีปัญหาใด แต่เงินได้ฯ บางประเภท บางรายการที่ต้องเสียภาษีและผู้จ่ายเงินได้ได้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กฎหมายไว้หรือเสียภาษีไว้แล้ว ผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกคำนวณภาษีโดยไม่ต้องนำเงินได้ฯ นั้นมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีภาษีก็ได้   

เงินได้ฯ ที่มีสิทธิเลือกคำนวณภาษี ได้แก่ ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร ดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ เงินปันผลจากการถือหุ้นในบริษัท ผลตอบแทนจากการถือหน่วยลงทุนประเภทกองทุนรวมตามกฎหมายว่าด้วยตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และเงินได้ฯ จากการขายอสังหาริมทรัพย์บางกรณี 

ผู้มีเงินได้ฯ มีสิทธิเลือกที่จะนำเงินได้ฯ ข้างต้นมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีหรือไม่ก็ได้ แต่ส่วนใหญ่จะเลือกนำมารวมคำนวณภาษีก็ต่อเมื่อได้คิดคำนวณดูแล้วว่าได้รับเงินภาษีคืน    

เงินได้ฯ ที่ต้องเสียภาษีที่ได้ถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กฎหมายไว้ หรือเสียภาษีไว้แล้ว ผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกที่จะนำมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่ก็ได้  สรุปได้ดังนี้

l ดอกเบี้ย ได้แก่ ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร ดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยเงินฝากสหกรณ์ และดอกเบี้ยตั๋วเงิน โดยปกติผู้จ่ายดอกเบี้ยจะหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 15 ของดอกเบี้ยที่จ่ายพร้อมนำส่งกรมสรรพากร ผู้มีเงินได้ฯ มีสิทธิเลือกไม่นำดอกเบี้ยที่ได้รับมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีก็ได้ แต่ถ้าหากเลือกนำดอกเบี้ยมายื่นรวมคำนวณภาษีประจำปี ผู้มีเงินได้ต้องนำทุกรายการของดอกเบี้ยที่ได้รับในปีนั้นมารวมคำนวณภาษี เช่น ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารจะเลือกรายการใดรายการหนึ่ง หรือธนาคารใดธนาคารหนึ่งมิได้ ต้องนำดอกเบี้ยที่ได้รับมารวมคำนวณภาษีทุกรายการทุกธนาคาร หากนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณภาษีไม่ครบ กรมสรรพากรตรวจสอบได้โดยง่ายจากเลขบัตรประชาชน ก็จะทราบได้ว่ามีเงินได้ฯ จากที่ใดบ้าง

หากนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณภาษีประจำปีแล้ว มีภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้มากกว่าภาษีต้องชำระมีสิทธิขอคืนภาษี หรือมีความประสงค์ไม่ขอคืนก็ได้ มีบางท่านที่นำดอกเบี้ยมายื่นรวมคำนวณภาษีแล้วจ่ายภาษีเพิ่มก็มี ข้อดีของการนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีประจำปีก็คือ เป็นการแสดงฐานะทางการเงินได้วิธีหนึ่ง มีแหล่งที่มาของเงินได้ฯ ชัดเจน แต่ส่วนใหญ่เลือกที่จะถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้ในอัตราร้อยละ 15 จะใช้สิทธิเลือกนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีประจำปีก็ต่อเมื่อได้รับเงินภาษีคืน

กรณีสามีภรรยาต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ฯ จากดอกเบี้ย สามีภรรยามีสิทธิที่จะนำเงินได้ฯ ดอกเบี้ยของตนแยกยื่นแบบเสียภาษีในนามตนเอง หรือนำไปรวมคำนวณภาษีกับอีกฝ่ายหนึ่ง หรือเลือกที่จะไม่นำมารวมคำนวณภาษีก็ได้    

เงินได้พึงประเมินที่กฎหมายให้สิทธิเลือกคำนวณภาษี เป็นเงินได้ฯ ที่ต้องเสียภาษีและถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วตามที่กฎหมายกำหนด หรือได้เสียภาษีไว้แล้ว

สัปดาห์หน้าเป็นเงินได้ฯ จากเงินปันผล การขายอสังหาริมทรัพย์บางกรณี และส่วนแบ่งกำไรจากกองทุนรวม ซึ่งผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกนำมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีประจำปี สวัสดีครับ