เคล็ดลับ CEO แอร์เอเชีย

โดย...ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์

แอร์เอเชียเติบโตรวดเร็วมาก แม้เริ่มดำเนินธุรกิจจริงจังมาไม่ถึง 15 ปี ปัจจุบันมีผู้โดยสารมากกว่า 50 ล้านคน/ปี และก้าวขึ้นเป็นสายการบินที่มีผู้โดยสารมากที่สุดในอาเซียน และเป็นอันดับ 4 ในเอเชีย ทั้งนี้ โทนี่ เฟอร์นันเดส ผู้บริหารของแอร์เอเชีย ได้กล่าวถึงเคล็ดลับความสำเร็จหลายประการ

ประการแรก ต้องมั่นใจว่าไม่มีอะไรที่ทำไม่ได้ โดยเขาเริ่มต้นธุรกิจสายการบินด้วยเงินเพียง 5 แสนเหรียญสหรัฐ ไม่เคยทำงานสายการบินมาก่อน อ่านตำราหาความรู้เอาเองเนื่องจากไม่มีเงินจ้างที่ปรึกษา แต่เชื่อมั่นว่าตนเองทำได้ และไปเจรจาธุรกิจกับสายการบินแอร์เอเชียที่ประสบปัญหาทางการเงิน โดยพูดเล่นๆ ว่าขอซื้อกิจการในราคา 0.25 เหรียญสหรัฐ หรือ 7-8 บาท ซึ่งตอบตกลงขายให้ทันที เนื่องจากผู้ซื้อต้องรับหนี้สินไปด้วย 10 ล้านเหรียญสหรัฐ

ประการที่สอง ต้องใกล้ชิดพนักงาน แม้เขาเป็นผู้บริหารสูงสุด แต่ไม่มีห้องทำงานส่วนตัว ต้องไปนั่งรวมกับพนักงานคนอื่นๆ ขณะเดียวกันต้องทำตัวแบบโลว์คอสต์ ไม่เป็นไฮโซ ปกติเขาจะแต่งตัวแบบง่ายๆ ด้วยเสื้อยืด กางเกงยีนส์ พร้อมสวมหมวกแอร์เอเชียเพื่อโฆษณาไปในตัว ทำให้พนักงานกล้าพูดคุยด้วย ส่งผลทำให้รับทราบปัญหาและข้อเสนอแนะมากมาย

ประการที่สาม ต้องเรียนรู้ธุรกิจให้เข้าใจอย่างลึกซึ้ง ไม่เพียงแค่อ่านรายงาน เขาเรียนรู้โดยเป็นพนักงานโหลดกระเป๋าทุกเดือน เป็นพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินทุก 2 เดือน เป็นพนักงานเช็กอินผู้โดยสารทุก 3 เดือน

ประการที่สี่ ต้องทำให้กิจการเรียบง่าย เป็นต้นว่า แอร์เอเชียมีเครื่องบินเพียงแบบเดียว ช่วยลดฝึกอบรมนักบิน ค่าซ่อมบำรุง ฯลฯ ลงได้มาก

ประการที่ห้า ต้องนำไอทีมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด เช่น การจองตั๋วเครื่องบินผ่านเว็บ airasia.com เป็นสัดส่วนถึง 73% ช่วยลดต้นทุนได้มาก

ประการที่หก ต้องพัฒนาพนักงานอย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นทรัพยากรสำคัญที่สุด เช่น ฝึกอบรมนักบินเองแทนที่จะไปแย่งซื้อตัวนักบินจากภายนอก เน้นรับจากพนักงานภายในบริษัทเพื่อสร้างขวัญและกำลังใจ โดยผู้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นนักบินหลักสูตรแรก 18 คน มีถึง 11 คน เป็นพนักงานบริษัทซึ่งดีเยี่ยมอย่างคาดไม่ถึง เพราะผู้ผ่านหลักสูตรนักบินซึ่งเดิมเป็นเพียงแค่พนักงานยกกระเป๋า สามารถทำคะแนนสูงสุดเท่าที่เคยจัดสอบมา

ประการที่เจ็ด ต้องอยู่แนวหน้าในช่วงวิกฤต เมื่อเกิดเหตุการณ์เครื่องบินตกปลายปี 2547 เขาเดินทางทันทีเพื่อตรวจสอบเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น แถลงข่าวเอง พบปะพูดคุยให้กำลังใจกับพนักงานที่เหน็ดเหนื่อยในการกู้ภัย ปลอบโยนญาติพี่น้องของผู้โดยสารที่เสียชีวิต โดยถือคติว่าเมื่อผู้โดยสารเดินทางกับสายการบินแล้ว ผู้บริหารต้องแสดงความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ ต้องไม่โทษสภาพแวดล้อมอื่นๆ ทำให้ได้รับการยกย่องชมเชยอย่างมากว่าบริหารงานในภาวะวิกฤตดีเยี่ยม