บ้านประชารัฐ

โดย...วราพงษ์ ป่านแก้ว

รัฐบาลกำลังเร่งทำคลอดโครงการบ้านประชารัฐอย่างจริงจัง โดยหวังว่าจะเป็นผลงานชิ้นโบแดงที่มอบให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยได้มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงในชีวิต ซึ่งแนวคิดดังกล่าวถือว่าเป็นเรื่องดีที่ควรสนับสนุนอย่างเต็มกำลัง

รูปแบบของบ้านประชารัฐตามที่เคยเป็นข่าวมาบ้างแล้ว ได้วางยุทธศาสตร์ระยะยาว 10 ปี จัดหาที่อยู่อาศัยให้กับผู้มีรายได้น้อย 2.7 ล้านครัวเรือน มีหน่วยงานที่เข้ามาเกี่ยวข้องหลายหน่วยงาน ที่สำคัญๆ คือ การเคหะแห่งชาติ ในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ถือเป็นหน่วยงานหลักที่จะต้องผลิตที่อยู่อาศัยให้กับผู้มีรายได้น้อยในหลากหลาย
รูปแบบ ทั้งโครงการบ้านสวัสดิการข้าราชการ บ้านสำหรับชุมชนริมคลอง บ้านมั่นคง รวมไปถึงบ้านสำหรับประชาชนทั่วไป

อีกหน่วยงานคือ กระทรวงการคลัง มีทั้งกรมธนารักษ์ ในฐานะแลนด์ลอร์ดของประเทศจัดหาที่ดินรัฐที่เหมาะสมมาพัฒนาที่อยู่อาศัย ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารออมสิน แบงก์รัฐที่จะเข้ามาช่วยสนับสนุนด้านการเงินให้กับผู้มีรายได้น้อย และอีกหน่วยงานที่รัฐบาลตั้งใจจะต้องให้เข้ามาร่วมด้วยช่วยกันผลักดันโครงการบ้านประชารัฐแจ้งเกิดให้สำเร็จสมความตั้งใจ คือ ภาคเอกชนในธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ เพื่อให้เป็นไปตามคอนเซ็ปต์ ประชาและรัฐร่วมมือกัน

การดึงเอกชนมาร่วมขบวนมี 2 แนวคิดที่เกิดขึ้น แนวคิดแรก คือ ให้เอกชนเข้ามาพัฒนาที่อยู่อาศัยในที่ดินของรัฐ ในราคาที่รัฐกำหนด เพื่อให้ผู้มีรายได้น้อยเช่าในระยะยาว เพราะที่ดินรัฐซื้อขายขาดตัวไม่ได้อยู่แล้ว ส่วนอีกแนวคิดหนึ่ง คือ การให้เอกชนชงเองกินเอง นั่นคือ เอกชนพัฒนาโครงการขึ้นมาในราคาที่รัฐกำหนด เพื่อขายให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อย ทั้งสองแนว รัฐและเอกชนคุยกันมาหลายรอบ ทั้งในรอบ นอกรอบ คุยเดี่ยว คุยเป็นคู่ คุยเป็นหมู่คณะ แต่ก็ยังฉุดกันไป ยื้อกันมา ไม่สะเด็ดน้ำสักที

ด้วยเหตุที่ว่าต่างฝ่ายต่างมีเหตุมีผลของตัวเองจึงยังหาจุดลงตัวกันไม่ได้ ไล่กันตั้งแต่ราคาบ้านจาก 6 แสนบาท ซึ่งแน่นอนว่าต่อให้ฝีมือระดับเทพแค่ไหนก็ใช่ว่าจะพัฒนาโครงการออกมาได้ง่ายๆ จึงต้องขอขยับราคากันไปมา ล่าสุดเสนอที่เพดานราคา 1.5 ล้านบาท ก็ยังไม่ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนว่ารัฐจะรับหรือไม่ ไหนจะเรื่องเงินกู้ที่หลักเกณฑ์เงื่อนไขยังไม่ชัด เอกชนก็ไม่มั่นใจเกรงว่าความเสี่ยงจะตกแก่ตัว ถ้าสร้างไปแล้วเงื่อนไขปล่อยกู้แข็งโป๊ก ผู้มีรายได้น้อยที่อ่อนแอทางด้านการเงินอยู่แล้วกู้ไม่ได้ แล้วใครจะซื้อ

ปัญหาเหมือนไก่กับไข่ใครเกิดก่อนกัน งานนี้จะสำเร็จได้ต้องมีผู้มีอำนาจระดับนโยบายมาช่วยเคาะโต๊ะปิดการประชุมและติดตามผลอย่างใกล้ชิด

ขอย้อนมาที่การเคหะฯ ที่ต้องถือว่าเป็นเจ้าภาพใหญ่ต้องสร้างบ้านป้อนประชารัฐนับแสนๆ หน่วย ทำให้อดคิดถึงบ้านเอื้ออาทรที่เคยสร้างวิกฤตให้การเคหะฯ มาแล้วไม่ได้ ถ้าหากตั้งหลักกันไม่ดี คิดแค่ว่าเร่งทำสนองนโยบายให้ได้ วิกฤตอาจจะกลับมาซ้ำรอยอีกครั้งก็เป็นได้