เครื่องดื่มกับภาษีสุขภาพ

สัปดาห์ที่ผ่านมา มีข่าวเล็กๆ อยู่ชิ้นหนึ่งที่ผมอยากเขียนถึงมานาน นั่นคือ ข่าวที่สมาคมอุตสาหกรรมเครื่องดื่มไทย คัดค้านแนวคิดของรัฐที่จะจัดเก็บภาษีสรรพสามิตเครื่องดื่มรสหวานจากน้ำตาล เพื่อแก้ปัญหาโรคอ้วนและโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยอ้างว่าเป็นการแก้ปัญหาไม่ตรงจุด เป็นการเลือกปฏิบัติกับสินค้าเครื่องดื่ม ทั้งๆ ที่มีอาหารอื่นๆ ที่มีปริมาณน้ำตาลมากเช่นกัน และโรคอ้วนเกิดจากพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่สมดุลของตัวผู้บริโภคเอง โดยร่างกายมีการรับพลังงานเข้ามามากกว่าใช้ไปในแต่ละวัน ส่วนเกินที่ว่านี้จึงเป็นสาเหตุให้เกิดโรคอ้วน

เรามาแยกดูกันเป็นประเด็นๆ ครับ

1.ภาษีสรรพสามิต ปกติจะเรียกเก็บกับสินค้าที่ก่อให้เกิดโทษกับผู้บริโภคหรือสังคม เช่น รถยนต์ เวลาใช้สอยจะมีการปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพเมื่อสูดดมเข้าไป และก๊าซพวกนี้สามารถซึมเข้าไปในร่างกายผ่านทางผิวหนังคนเราได้ด้วย เช่นเดียวกับบุหรี่ นอกจากจะเป็นอันตรายต่อผู้สูบ ทำให้เป็นโรคถุงลมโป่งพอง มะเร็งปอด ยังเป็นอันตรายต่อผู้ที่อยู่ใกล้ชิดด้วย สุราก็ทำให้เกิดตับแข็ง และเป็นสาเหตุใหญ่ที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุ ปีหนึ่งๆ เราสูญเสียทรัพยากรบุคคลจากอุบัติเหตุ โดยเฉพาะช่วงเทศกาล ซึ่งสาเหตุหนึ่งก็มาจากการเมาสุรา ซึ่งผมเห็นด้วยกับกรมสรรพสามิตที่น่าจะเรียกเก็บภาษีสรรพสามิตกับสินค้าเหล่านี้ในอัตราที่สูงขึ้นทุกปี ผมคิดว่าการขึ้น 10% ทุกๆ ปีจะทำให้คนไทยลดการบริโภคสินค้าที่ทำลายสุขภาพลงไปได้ในที่สุด ทำให้ประเทศชาติและรัฐบาลประหยัดค่าใช้จ่ายรวมทั้งเงินตราต่างประเทศที่จะต้องนำเข้ายารักษาโรคมารักษาพยาบาลผู้ป่วย หรือผู้ประสบเหตุเนื่องจากสินค้าเหล่านี้

2.อาหารที่มีรสหวานจัด จากปริมาณน้ำตาลที่ใส่เข้าไปมากเกินความพอดี มีโทษต่อสุขภาพจริงหรือจากบทความทางการแพทย์ต่างก็พิสูจน์แล้วว่า การบริโภคน้ำตาลที่เกินพอดี เป็นต้นตอของโรคหลายชนิด โดย American Heart Association แนะนำว่า ไม่ควรบริโภคน้ำตาลเกินกว่า 36 กรัม/วัน สำหรับผู้ชาย และ 24 กรัม/วัน สำหรับผู้หญิง ทีนี้เรามาดูปริมาณน้ำตาลในขวดชาเขียวขนาด 500 ซีซี ในท้องตลาดกันครับว่า ในแต่ละขวดมีปริมาณน้ำตาลเท่าไหร่กันบ้าง ผมขออนุญาตไม่ระบุยี่ห้อแต่ขอกระซิบดังๆ ว่าเป็นยี่ห้อยอดนิยมที่คุณรู้จักกันดี

1.ชาเขียวน้ำผึ้งผสมมะนาว มีน้ำตาล 54.50 กรัม (= น้ำตาล 13.6 ช้อนชา แม่เจ้า!!)

2.ชาดำเลมอนไอซ์ที มีน้ำตาล 52.50 กรัม

3.ชาเขียวผสมเก๊กฮวย และชาเขียวรสข้าวญี่ปุ่น มีน้ำตาล 33.50 กรัม (= น้ำตาล 8.3 ช้อนชา)

4.ชาเขียวต้นตำหรับ มีน้ำตาล 31.50 กรัม

(ข้อมูลจากบล็อกคุณกลมกลม http://www.oknation.net/blog/Technologies-for-next/2012/09/20/entry-1 )

นั่นหมายถึงถ้าคุณดื่มชาเขียว 2 ตัวแรก วันละขวด คุณจะได้รับน้ำตาลคิดเป็น 1.50 เท่าของน้ำตาลที่คุณสุภาพบุรุษควรทานต่อวัน และประมาณ 2.20 เท่าสำหรับคุณสุภาพสตรี ส่วนตัวที่ 3 และ 4 คุณแทบจะหมดสิทธิบริโภคน้ำตาลจากอาหาร และเครื่องดื่มที่เหลือภายในวันเลยทีเดียว ผมยังสงสัยมาหลายปีแล้วว่าทำไมกรมสรรพสามิตจึงไม่เก็บภาษีกับสินค้าเหล่านี้ ซึ่งควรจะรวมไปถึงเครื่องดื่มอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นน้ำเกลือแร่ Function Drink เครื่องดื่มอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นนมจืดรสหวานต่างๆ นมข้นหวาน โยเกิร์ต ที่มีปริมาณน้ำตาลสูง โดยน่าจะกำหนดให้เครื่องดื่มที่มีปริมาณน้ำตาลมากกว่า 20 กรัม/ลิตร ต้องเสียภาษีสรรพสามิต ยิ่งมีน้ำตาลเยอะๆ ยิ่งต้องเสียภาษีเพิ่มขึ้น ผมเชื่อว่าเริ่มแรกอาจจะมีเสียงงอแงจากผู้ผลิต แต่ในที่สุดก็จะปรับตัวกันได้ โดยคงจะทยอยออกรสชาติใหม่ๆ ที่มีปริมาณน้ำตาลน้อยลง เพื่อที่จะไม่ต้องเสียภาษีสรรพสามิต ในเมื่อเครื่องดื่มทุกประเภทโดนเหมือนกันหมด ก็จะไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบ การที่ผู้บริโภคจะ Switch เครื่องดื่มจากประเภทหนึ่งไปอีกประเภทหนึ่งก็จะไม่เกิดขึ้น สุขภาพของคนในชาติก็จะดีขึ้น ช่วยประหยัดเงินตราของชาติได้เป็นอย่างมาก

นอกจากเครื่องดื่มแล้ว พวก Snack ทั้งหลายที่มีปริมาณน้ำตาล และหรือเกลือที่มากเกินไป ก็เป็นตัวทำลายสุขภาพเช่นกัน ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้วกรมสรรพสามิตควรจะจัดเก็บภาษีกับสินค้าเหล่านี้ด้วยเช่นกัน
ยี่ห้อดังๆ พวกมันฝรั่งทอดนี่แหละตัวดีเลย ปริมาณเกลือเกินพอดีทั้งนั้น เก็บกันแบบครบวงจรเลย รัฐเองก็จะมีรายได้จากภาษีสุขภาพเหล่านี้มากขึ้น และผมอยากให้นำภาษีนี้ไปใช้ในโครงการที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของคนในชาติ จะได้ตรงกับวัตถุประสงค์ของภาษี

ถ้ารัฐนำมาตรการนี้ออกมาใช้จริงๆ นักลงทุนต้องรีบทำการบ้านกันว่าจะกระทบหุ้นตัวไหนกันบ้าง จะได้รีบขายทิ้งก่อนที่ราคาจะตกแรงๆ นะครับ