ปฏิบัติการเชิงรุก

ท่ามกลางมรสุมปัญหาการส่งออกของไทยที่หดตัวอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง ที่กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ต้องหาทางปรับปรุงแก้ไข เพื่อเพิ่มโอกาสในการขยายตลาด และสร้างศักยภาพในการแข่งขันของไทยในตลาดโลก

ปัญหาใหญ่ลูกที่สองก็ตามมา เมื่อมีข่าวที่ยืนยันโดยวุฒิสภาสหรัฐว่า รัฐบาลสหรัฐจะประกาศแบนสินค้าของไทย 2 รายการ คือ สินค้ากุ้ง และสินค้าปลาจากไทย เนื่องจากเป็นกลุ่มรายชื่อสินค้าที่มีการร้องเรียนจากภาคธุรกิจ องค์กรเอ็นจีโอ และเมื่อกรมศุลกากรของสหรัฐสอบสวนแล้วพบว่า มีการใช้แรงงานเด็กและทาสในขั้นตอนกระบวนการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ นอกจากนี้ยังมีการติดตามสินค้าในกลุ่มสิ่งทอของไทยอีก 1 รายการ

มาตรการดังกล่าวของสหรัฐทำให้ประเทศไทยตกอยู่ในสถานการณ์สุ่มเสี่ยงในการสูญเสียตลาดการค้ามากยิ่งขึ้น เพราะสินค้ากุ้ง สินค้าปลา สินค้าประมง และสินค้าในกลุ่มสิ่งทอนั้นถือเป็นหัวใจของไทยที่มีผู้เกี่ยวข้องเป็นลูกโซ่จำนวนมาก

ก่อนหน้านี้ สหภาพยุโรป (อียู) ก็ได้ให้ใบเหลืองกับสินค้าประมงของไทย เนื่องจากเห็นว่าเป็นการทำประมงผิดกฎหมาย ไร้การควบคุม และมีการใช้แรงงานที่ผิดกฎหมาย (ไอยูยู) จนทำให้ธุรกิจประมงอาหารทะเลและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องต้องเผชิญปัญหาอย่างหนัก จนรัฐบาลต้องใช้อำนาจตามมาตรา 44 แห่งรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว มาบังคับใช้ในการแก้ปัญหาประมงผิดกฎหมายไอยูยู และมีการออกกฎหมายมาบังคับการทำประมงผิดกฎหมายและการใช้แรงงาน โดยมีการกำหนดโทษที่รุนแรง เพื่อทำให้การค้าของไทยไม่สูญเสียโอกาสในตลาดโลก แต่จนถึงปัจจุบันยังต้องลุ้นกันอย่างระทึกว่าทางสหภาพยุโรปจะปลดใบเหลืองไทยหรือไม่

ความต่อเนื่องจากมาตรการกีดกันทางการค้าใน 2 กรณี ที่มีการอ้างถึงมาตรฐานการผลิตสินค้าในระดับโลกมาบังคับใช้กับประเทศไทย เป็นเรื่องที่คณะรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ ควรที่จะหยิบยกขึ้นมาพิจารณาหาหนทางแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ และต้องมีการปรับปรุงการทำงานเชิงรุกให้มากขึ้น มิใช่ตั้งรับกับมาตรการของประเทศคู่ค้าที่กำลังหาช่องทางดำเนินการกับไทยที่กำลังตกอยู่ในห้วงสถานการณ์การปกครองพิเศษ

รัฐบาลต้องเข้ามาดูว่า ในการเจรจาความเมือง การเจรจาการค้าระหว่างประเทศตามพันธกรณีนั้น หน่วยงานราชการที่ทำหน้าที่อยู่ในปัจจุบันคือ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ได้มีการดำเนินการอย่างไร มีการเกาะติดปัญหาเหล่านี้ และสะท้อนปัญหาขึ้นมาให้ผู้มีอำนาจในการตัดสินทางนโยบายได้ทันต่อสถานการณ์หรือไม่ มีเรื่องใดที่อาจสุ่มเสี่ยงจากต่างประเทศหรือประเทศคู่ค้า เพื่อหาทางแก้ปัญหาหรือมีการเจรจากันตั้งแต่ต้นมือ

มิใช่รอให้เกิดผลกระทบแล้วมาตามแก้ไขกันในภายหลัง ซึ่งจะทำให้ประเทศไร้พลังในการต่อรอง จนทำให้ประเทศมหาอำนาจใช้เป็นหอกมาทิ่มแทงเพื่อกีดกันสินค้าไทย

ในบริบทที่ประเทศไทยพึ่งพารายได้จากการส่งออก การค้าขายกับต่างประเทศมาหล่อเลี้ยงระบบเศรษฐกิจในประเทศเช่นปัจจุบัน รัฐบาลต้องหาทางเพิ่มบทบาท เพิ่มอำนาจในการดำเนินการแก่หน่วยงานเหล่านี้เป็นกรณีพิเศษ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานมีความคล่องตัว มีความยืดหยุ่นในการทำงาน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของประเทศ