บริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนผ่าน USD Futures

05 กุมภาพันธ์ 2559

โดย...บริษัท ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน)

ในปี 2558 อัตราแลกเปลี่ยนนับเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญสำหรับผู้ลงทุนและผู้ประกอบการนำเข้าส่งออกเป็นอย่างมาก โดยค่าเงินบาทได้ปรับตัวอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับเงินเหรียญสหรัฐถึงเกือบ 10% จากระดับ 32.85 บาท/เหรียญสหรัฐ มาอยู่ที่ระดับ 36 บาท/เหรียญสหรัฐ ณ สิ้นปี 2558

สำหรับในปีนี้ค่าเงินบาทยังมีแนวโน้มที่จะมีความผันผวนสูง โดยในเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา ค่าเงินบาทปรับตัวอ่อนค่าลงไปถึงระดับ 36.25 บาท/เหรียญสหรัฐ ก่อนจะกลับมาแข็งค่าขึ้นอยู่ที่ระดับ 35.80 บาท/เหรียญสหรัฐ ท่ามกลางการเคลื่อนไหวของค่าเงินที่ยังคงผันผวนสูง ผู้ลงทุนและผู้ประกอบการส่วนใหญ่จึงมีความต้องการที่จะบริหารความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน โดยอาจเลือกใช้การทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้าแบบฟอร์เวิร์ด (Forward Contract) กับธนาคารพาณิชย์เป็นหนึ่งในทางเลือก

การทำ Forward Contract นั้น เป็นการทำสัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า โดย ณ วันทำสัญญาผู้ซื้อและผู้ขายตกลงซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศในจำนวนที่แน่นอน ด้วยอัตราแลกเปลี่ยนที่แน่นอน (Forward Rate) แต่กำหนดวันที่ส่งมอบกันในอนาคต การทำ Forward Contract จึงนับเป็นการปิดความเสี่ยงที่เกิดจากความไม่แน่นอนของค่าเงิน เนื่องจากเป็นการกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนที่แน่นอนล่วงหน้า โดยทั่วไปแล้ว ผู้ลงทุนหรือผู้ประกอบการนำเข้าส่งออกสามารถทำ Forward Contract กับธนาคารพาณิชย์ที่ตนเองมี Credit Line อยู่ด้วยได้ แต่จะต้องมีธุรกรรมรองรับการซื้อขาย หรือมียอดประมาณการธุรกรรมรองรับการซื้อขายเพื่อแสดงต่อธนาคาร ณ วันที่ทำสัญญา

ทั้งนี้ Forward Contract ไม่สามารถยกเลิกการส่งมอบได้ ยกเว้นกรณีที่ผู้ทำสัญญานำหลักฐานการยกเลิกธุรกรรมรองรับมาแสดงต่อธนาคาร โดยผู้ทำสัญญาที่ต้องการยกเลิกจะต้องชำระส่วนต่างระหว่าง Forward Rate กับอัตราแลกเปลี่ยนในตลาด ณ ขณะนั้น

นอกจาก Forward Contract แล้ว ผู้ลงทุนและผู้ประกอบการอาจเลือกใช้การซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้า USD Futures ในตลาด TFEX เป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนได้เช่นกัน USD Futures ที่ซื้อขายใน TFEX เป็นสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงกับอัตราแลกเปลี่ยน THB/USD โดยไม่มีการส่งมอบเงินจริง แต่จะชำระราคาด้วยเงินสด (Cash Settlement) โดย USD Futures 1 สัญญาจะมีขนาดเท่ากับ 1,000 USD ปัจจุบัน TFEX เปิดให้มีการซื้อขาย USD Futures โดยมีเดือนหมดอายุแตกต่างกันทั้งสิ้น 4 สัญญา ได้แก่ สัญญาที่หมดอายุใน 3 เดือนที่ใกล้ที่สุด และสัญญาที่หมดอายุในเดือนสุดท้ายของไตรมาสที่ถัดไปอีก 1 เดือน เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ลงทุนทั่วไป รวมถึงผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็ก

USD Futures เปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนสามารถทำได้ทั้งการซื้อ (Long) และการขาย (Short) ทำให้สามารถใช้เป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงได้ ทั้งในกรณีที่ค่าเงิน USD แข็งค่าขึ้นหรืออ่อนค่าลง ตัวอย่างเช่น หากผู้ลงทุนมีความกังวลว่าค่าเงินบาทจะอ่อนค่าลง ก็จะสามารถป้องกันความเสี่ยงได้โดยการเปิด Long Position หรือซื้อ USD Futures

ในทางกลับกันหากผู้ประกอบการส่งออกมีความกังวลว่าเงินบาทจะแข็งค่าขึ้น และทำให้บริษัทได้รับรายได้ในสกุลเงินบาทน้อยลง ก็จะสามารถป้องกันความเสี่ยงได้ด้วยการเปิด Short Position หรือขาย USD Futures นั่นเอง ปัจจุบัน TFEX กำหนดให้ผู้ลงทุนแต่ละรายสามารถถือครองสถานะของ USD Futures ได้ไม่เกิน 1 หมื่นสัญญา หรือเทียบเท่ากับ 10 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งนับเป็นปริมาณที่พอเพียงในการเป็นตัวเลือกให้แก่ผู้ลงทุนและผู้ประกอบธุรกิจในการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน นอกเหนือจากการทำธุรกรรม Forward กับธนาคารพาณิชย์

ทั้งนี้ หากผู้ลงทุนและผู้ประกอบการพิจารณาถึงการใช้ USD Futures เทียบกับ Forward Contract จะพบว่า USD Futures เป็นเครื่องมือที่มีความคล่องตัวมากกว่า เนื่องจาก

ผู้ลงทุนหรือผู้ประกอบการสามารถซื้อขาย USD Futures ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีธุรกรรมรองรับ และไม่จำเป็นต้องมี Credit Line กับธนาคารพาณิชย์ เพียงแต่จะต้องมีการวางเงินหลักประกัน หรือ Margin (ประมาณ 15-20% ของมูลค่าสัญญา) ไว้กับโบรกเกอร์ก่อนที่จะทำการซื้อขาย

ในกรณีที่ต้องการจะยกเลิกสัญญาที่ทำไว้ สำหรับ USD Futures ผู้ลงทุนและผู้ประกอบการก็สามารถปิดสถานะได้ทันที โดยการส่งคำสั่งในทางตรงข้ามกับสถานะที่เปิดไว้

นอกจากนี้ USD Futures เปิดซื้อขายใน TFEX ทำให้ผู้ลงทุนไม่ว่าจะเป็นรายใหญ่หรือรายย่อย รวมทั้งผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็กสามารถเข้าถึงได้ง่าย โดยสามารถซื้อขายผ่านโปรแกรม Streaming เหมือนสินค้าประเภทอื่นๆ
ของ TFEX

จะเห็นได้ว่า USD Futures นับเป็นหนึ่งในทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับการบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน สำหรับผู้ลงทุนที่สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากโบรกเกอร์ที่ท่านใช้บริการ หรือ เว็บไซต์ www.tfex.co.th