ธุรกิจบริการ สิ่งแวดล้อม (1)

โดย...สดุดี วงศ์เกียรติขจร

การศึกษาวิจัยด้านบริการสิ่งแวดล้อมที่ไทยมีศักยภาพที่จะดำเนินงานในประชาคมอาเซียน พบว่า เบื้องต้นมี 2 ธุรกิจ ที่ควรพิจารณาสนับสนุนอย่างจริงจัง ได้แก่ ธุรกิจบริการกำจัดขยะ และ ธุรกิจบริการสถานพักแรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ธุรกิจบริการกำจัดขยะของไทยมีจุดแข็ง คือ ผู้ประกอบการมีความรู้และประสบการณ์มานาน อีกทั้งไทยมีโอกาสส่งออกขยะที่ยังไม่ได้รีไซเคิล และขยะรีไซเคิลไปตลาดต่างประเทศได้ เนื่องจากมีความได้เปรียบด้านภูมิศาสตร์ และมีโอกาสขยายธุรกิจดังกล่าวในประเทศเพื่อนบ้าน หรืออาจให้คำปรึกษาการจัดการขยะแหล่งอุตสาหกรรมของประเทศเพื่อนบ้านได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ธุรกิจบริการกำจัดขยะของไทยมีจุดอ่อน คือ ผู้ประกอบการหลายรายมีปัญหาการเข้าถึงแหล่งขยะ ขาดแคลนวัตถุดิบขยะ ภาระต้นทุนการจัดการขยะสูงจากการที่ผู้เก็บขยะรายย่อยยังขาดความรู้จัดเก็บขยะให้ผู้ประกอบการตลาด จนประเทศไทยเองก็ยังไม่มีระบบคัดแยกขยะตามประเภทเบื้องต้น จึงเกิดเป็นต้นทุนการคัดแยก ขณะที่มิติด้านเครือข่ายจัดการขยะภายในประเทศ ผู้ประกอบการบางรายพยายามสร้างเครือข่ายผู้เก็บรวบรวมขยะภายในประเทศ เช่น บริษัท วงษ์พาณิชย์ จึงช่วยยกระดับธุรกิจเก็บขยะให้เป็นระบบมากขึ้น แต่ระบบเครือข่ายผู้ประกอบการในธุรกิจกำจัดขยะยังไม่สามารถเชื่อมโยงผู้ซื้อกับผู้ขายได้อย่างสมบูรณ์ จึงก่อให้เกิดต้นทุนทางธุรกรรมในการดำเนินธุรกิจ

ขณะที่ธุรกิจบริการสถานพักแรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เนื่องจากไทยเป็นแหล่งท่องเที่ยวชื่อดังระดับโลก โดดเด่นด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชน จึงมีศักยภาพดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างชาติ ที่สนใจท่องเที่ยวเชื่อมโยงกับชุมชน รวมถึงมีความร่วมมือระดับชาติและนานาชาติ เพื่อกำหนดมาตรฐานสถานพักแรม และโฮมสเตย์ ควรส่งเสริมการให้บริการนักท่องเที่ยวต่างชาติ เพราะนอกจากสร้างประโยชน์ต่อการจัดการสิ่งแวดล้อมภายในประเทศแล้ว ยังสร้างรายได้การส่งออกบริการดังกล่าวได้ด้วย 

ประเภทสถานที่พักแรมที่ไทยมีศักยภาพแข่งขันได้ คือ โรงแรมหรือรีสอร์ทที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และโฮมสเตย์ โดยอย่างแรกมีจุดแข็งที่เจ้าของหรือผู้บริหารโรงแรมที่เป็นกลุ่มตัวอย่างให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม มีการเริ่มดำเนินการจนอาจได้รับรางวัลระดับชาติและระดับนานาชาติด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะโรงแรมขนาดใหญ่จะมีทุนในการดำเนินการสูง ส่วนอย่างหลังที่ได้รับการรับรองมาตรฐานส่วนใหญ่มีผู้นำชุมชนเข้มแข็งบางแห่งได้รับการรับรองมาตรฐานทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติ