โจทย์ใหญ่อาเซียน ผลักดันกฎหมาย-รับมือภัยใหม่

โจทย์...อนัญญา มูลเพ็ญ

หลังจากการรวมตัวของประชาคมอาเซียนอย่างเป็นทางการ  เป็นที่น่าสนใจว่าประเทศไทยได้ดำเนินการตามสำนักเลขาธิการอาเซียน กำหนดให้ชาติสมาชิกปฏิบัติไปได้มากน้อยเพียงใด  ซึ่งในการประชุมรับฟังความคืบหน้าการเตรียมความพร้อมประเทศไทยในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธานนั้น มีการระบุว่า ไทยได้ดำเนินการในภาพรวมได้เกือบ 100% แล้ว แต่ก็มีงานหลายด้านที่ต้องสานต่อ

พล.อ.ประยุทธ์  กล่าวว่า ประเทศไทยต้องมีการตั้งอนุกรรมการ 4 ฝ่าย 1.ฝ่ายการเมือง ความมั่นคง 2.เศรษฐกิจ 3.สังคม วัฒนธรรม และ 4.ประชาสัมพันธ์ เพื่อให้สอดคล้องกับประชาคมอาเซียน โดยได้ให้แนวทางไปว่างานทั้งหมดต้องสอดคล้องกับการบริหารประเทศเวลานี้ ซึ่งกลุ่มงานเหล่านี้สอดคล้องกับงานแต่ละกระทรวงที่มีอยู่แล้ว เพียงแต่ต้องดูว่าอะไรที่เกื้อหนุนกับประเทศในกลุ่มอาเซียน ในส่วนของงบประมาณก็ใช้ของเดิมที่มีอยู่แล้ว อาจต้องของบกลางบ้างสำหรับเรื่องเร่งด่วน เช่น การจัดทำด่านชายแดนระหว่างประเทศ การพัฒนานวัตกรรม

“ในสามเดือนแรกอะไรที่สามารถทำได้ จะเริ่มทำก่อน อะไรที่อยู่ในแผนงาน การบริหารราชการปกติ ถ้าจำเป็นก็ต้องปรับให้เร็วขึ้น เพื่อส่งเสริมงานตรงนี้ และลดการใช้จ่ายงบประมาณ ไม่อย่างนั้นจะมี่ปัญหาเรื่องหนี้ กลายเป็นปัญหา
ซ้ำซ้อน” นายกฯ กล่าว

วิทวัส ศรีวิหค รองปลัดกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวว่า ในการสรุปความพร้อมของแต่ละหน่วยงานในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ที่เริ่มมาตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2559 พบว่า สามารถดำเนินการเตรียมความพร้อมตามเกณฑ์ที่สำนักเลขาธิการอาเซียนกำหนดได้ 96.97% แบ่งเป็นการดำเนินการของเสาหลักด้านการเมืองและเสาหลักด้านสังคมวัฒนธรรมดำเนินการได้ 100% ในขณะที่เสาหลักด้านเศรษฐกิจดำเนินการได้ 93.9%

สำหรับด้านเศรษฐกิจ ส่วนที่ยังถือว่าช้าและต้องขับเคลื่อนต่ออย่างเข้มข้น นั่นคือการอนุวัติกฎหมายที่ไทยได้ไปให้สัตยาบันร่วมกับชาติสมาชิกไว้แล้ว 5 ฉบับ ได้แก่ 1.ร่าง พ.ร.บ.การค้า ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) 2.ร่าง พ.ร.บ.เครื่องมือทางการแพทย์ ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา 3.ร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจัดทำรายงานผลการทำงานอันผิดปกติของเครื่องมือแพทย์ หรือผลอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นกับผู้บริโภค และรายงานการดำเนินการแก้ไข โดยกฎหมายฉบับนี้อยู่ระหว่างการดำเนินงานของกระทรวงสาธารณสุข

4.ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขออนุญาตและการออกใบอนุญาตให้ทำการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในที่จับสัตว์น้ำ ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ซึ่งล่าสุดคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ชะลอการพิจารณาออกไปก่อนเนื่องจากอยู่ระหว่างการจัดทำร่างกฎกระทรวงฉบับใหม่ภายใต้ พ.ร.ก.การประมง 2558 และ 5.ร่างระเบียบกรมประมงเรื่องหลักเกณฑ์ และวิธีการแจ้งข้อมูลการประกอบวิชาชีพการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำภายใต้ความตกลงว่าด้วยการลงทุนอาเซียน ซึ่งอยู่ระหว่างการดำเนินการจัดทำกฎหมายโดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์การเกษตร

ขณะเดียวกันที่ประชุมยังพิจารณาถึงการต้องเร่งการจัดทำร่างกฎหมายที่จะช่วยเสริมความสามารถด้านการแข่งขันของประเทศไทย ภายหลังจากการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนจำนวน 26 ฉบับ ที่มีความเกี่ยวข้องกับการเปิดประชาคมอาเซียน การเคลื่อนย้ายแรงงานในอาเซียน โดยกฎหมายฉบับต่างๆ เช่น ประกาศกระทรวงการคลัง ที่ออกตาม พ.ร.บ.การควบคุมแลกเปลี่ยนเงิน พ.ศ. 2485 ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. ... ร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ... ร่าง พ.ร.บ.ตลาดหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ฉบับที่...) พ.ศ. ... ร่าง พ.ร.บ.มาตรฐานการท่องเที่ยว พ.ศ. ... ร่าง พ.ร.บ.คณะกรรมการธุรกิจรถยนต์เช่า พ.ศ. ... ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดบัตรทะเบียนผู้พักและทะเบียนผู้พักตาม พ.ร.บ.โรงแรม 2475 ร่าง พ.ร.บ.ประกันชีวิต (ฉบับที่ พ.ศ. ...)

รองปลัดกระทรวงต่างประเทศ กล่าวว่า  ด้านความมั่นคงได้ดำเนินการตามข้อกำหนดทั้ง 100% เช่น การบริหารจัดการในพื้นที่ชายแดน การแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ แต่จะต้องดำเนินการแต่ละด้านให้ดีขึ้นอีก โดยเฉพาะการร่วมกันรับมือกับภัยคุกคามในรูปแบบใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นการก่อการของกลุ่ม
ไอเอส ภัยพิบัติทางธรรมชาติ การแพร่ของเชื้อโรค ซึ่งเรื่องนี้หน่วยงานต่างๆ ของอาเซียนจะต้องทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดและใช้การทูตเชิงป้องกันในการวางแผนร่วมกัน มากกว่าปล่อยให้เป็นภัยคุกคามเกิดขึ้นก่อน แล้วจึงหาวิธีการในการแก้ปัญหาภายหลัง

สำหรับด้านสังคมและวัฒนธรรม แม้จะเตรียมการได้ครบทั้ง 100% ไม่ว่าจะเป็นประเด็นทางนโยบายต่างๆ การเคลื่อนย้ายแรงงาน สวัสดิภาพสังคม การบริหารของเสีย การเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์ แต่เรื่องเหล่านี้ก็ยังต้องขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง

วิทวัส กล่าวว่า อีกประเด็นสำคัญที่นำมาหารือ คือ การทำงาน 3 เสาหลัก การเมือง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ที่ยังทำงานทับซ้อนกันและยังมีความทับซ้อนเรื่องงบประมาณด้วย ซึ่งในที่ประชุมได้เห็นว่าให้สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ในฐานะรองนายกรัฐมนตรี ที่ดูแลงานต่างประเทศ ไปพิจารณาถึงความเหมาะสมว่าจะมีหน่วยงานใดเป็นเจ้าภาพ หรือเจ้าภาพร่วมใน
การบูรณาการงานกันเพื่อไม่ให้เกิดความทับซ้อนทั้งการทำงานและงบประมาณ

นอกจากนี้ ที่ประชุมได้มอบหมายให้กระทรวงการต่างประเทศศึกษารูปแบบของคณะกรรมการขับเคลื่อนอาเซียน ซึ่งทุกประเทศสมาชิกต้องมี และขณะนี้ไทยก็มีคณะกรรมการชุดนี้ ซึ่ง รมว.ต่างประเทศ เป็นประธาน จะยังทำหน้าที่ต่อไป

“กระทรวงการต่างประเทศได้รับเรื่องนี้เป็นการบ้านไปดูแนวทางมา ว่าแต่ละเสาหลักจะขับเคลื่อนให้รวดเร็วได้อย่างไร ซึ่งรัฐมนตรีแต่ละกระทรวงที่เกี่ยวข้องก็ต้องการให้วัดผลเป็นรูปธรรมในกรอบเวลาที่ชัดเจนเช่น 3 เดือน 6 เดือน เรื่องใด ทำถึงไหนแล้วบ้าง ปัญหาที่ต้องแก้อยู่ตรงไหน เพื่อให้ปีนี้ซึ่งเป็นปีของการรวมตัวมีการขับเคลื่อนที่เป็นผลสำเร็จมากที่สุด” วิทวัส กล่าว