ปลุกชู ‘นวัตกรรม’ ดันไฟฟ้า-อิเล็กฯผงาด

โดย...พีรดา ปราศรีวงค์

การเปิดเสรีอาเซียนอย่างเต็มตัว ทำให้หลายอุตสาหกรรมจำเป็นต้องปรับกลยุทธ์เพื่ออุดจุดอ่อน เสริมจุดแข็ง สร้างความได้เปรียบให้กับประเทศไทย ภายใต้ความร่วมมือทางการค้าการลงทุนที่แฝงด้วยการแข่งขันในตัว

สำหรับกลุ่มอุตสาหกรรมไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม ที่ได้เพลี่ยงพล้ำสูญเสียตำแหน่งการเป็นฐานการผลิตและส่งออกอันดับ 3 ให้กับเวียดนามในปีที่ผ่านมา อันเป็นผลจากแบรนด์ยักษ์ใหญ่สัญชาติเกาหลีอย่างซัมซุงและแอลจี เลือกเวียดนามเป็นศูนย์กลาง (ฮับ) การผลิตสำคัญ ขณะที่เบอร์ 1 และ 2 ของอุตสาหกรรมนี้ คือ สิงคโปร์และมาเลเซีย

วิษณุ ลิ่มวิบูลย์ ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม กล่าวว่า ที่ผ่านมาชาติอาเซียนได้ร่วมมือด้านการค้าการลงทุนตามข้อตกลงที่วางไว้ ส่วนประเทศใดจะมีข้อได้เปรียบ
เสียเปรียบขึ้นอยู่กับรัฐบาลวางนโยบายด้านภาษี และนโยบายส่งเสริมสนับสนุน รวมถึงค่าแรง

ในปีที่ผ่านมา เวียดนามได้เบียดไทยขึ้นไปเป็นอันดับ 3 ในภูมิภาคนี้ได้สำเร็จ ส่วนหนึ่งเกิดจากปัจจัยค่าแรงในไทยสูงกว่าเวียดนาม และมาตรการส่งเสริมด้านภาษี

เพื่อผลักดันอุตสาหกรรมกลุ่มนี้ของไทยให้เติบโต และเข้าไปติดอันดับท็อป 3 อีกครั้ง ภาครัฐต้องเร่งส่งเสริมผู้ประกอบการไทยให้ผลิตสินค้าด้านนวัตกรรมที่แตกต่าง จากคู่แข่ง การผลิตสินค้าที่อิงกับผลงานวิจัยเพิ่มขึ้น ซึ่งล่าสุดกลุ่มได้ร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) อย่างใกล้ชิด พร้อมให้คำแนะนำผู้ประกอบการไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม ต่อยอดผลการศึกษาวิจัย มาผลิตสินค้าเพื่อการส่งออกมากขึ้น

“ไทยไม่สามารถแข่งขันกับประเทศสิงคโปร์ได้ เพราะสิงคโปร์เน้นการผลิตสินค้าไฮเทคที่แม้ผลิตน้อยจำนวนน้อยแต่มีมูลค่ามหาศาล ส่วนมาเลเซียกับไทยมีศักยภาพสูสีกัน แต่ทุกภาคส่วนต้องเร่งร่วมมือบูรณาการทำงานอย่างใกล้ชิดมากกว่าปัจจุบัน”

ในส่วนของการพัฒนานวัตกรรมนั้น ขณะนี้อยู่ระหว่างทดลองการผลิตหลอดไฟแอลอีดี ซึ่งผลิตจากแร่สังกะสี ให้แสงนวลธรรมชาติ แสงไม่ร้อน พร้อมประหยัดพลังงาน หากทดลองเป็นผลสำเร็จและจดสิทธิบัตรแล้ว ก็จะถือว่าไทยเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมดังกล่าวเป็นรายแรกของโลก ถือเป็นจุดขายในการเปิดตัวมุ่งสู่การผลิตที่เน้นนวัตกรรม และเชื่อหากรัฐบาลส่งเสริม อย่างต่อเนื่องและมีเสถียรภาพทางการเมืองอย่างปัจจุบันเชื่อว่าการพัฒนานวัตกรรมจะส่งเสริมให้ไทยเป็นอันดับ 1 ของอุตสาหกรรมนี้แทนสิงคโปร์ในอีก 10 ปีข้างหน้า และขึ้นไปอยู่อันดับ 3 แทนเวียดนามในอีก 2 ปีข้างหน้า

“หากทุกรัฐบาลรับฟังเสียงภาคเอกชนเหมือนรัฐบาลปัจจุบัน ภาคการผลิตของประเทศไทยในกลุ่มอุตฯ ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคมไทยจะเติบโตได้อย่างก้าวกระโดด แต่ที่ผ่านมาไม่มีรัฐบาลไหนเข้าใจและสนใจรับฟังปัญหาของเอกชนอย่างแท้จริง ส่งผลให้การพัฒนาสะดุด”

ขณะเดียวกัน วิษณุยังชี้ถึงอุปสรรคการพัฒนาอุตสาหกรรมนี้เพิ่มเติม ได้แก่ ปัญหาขาดแคลนแรงงานอย่างหนัก โดยแม้ว่ารัฐบาลจะปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำเป็น 300 บาท/วัน แต่ก็พบว่าแรงงานกลุ่มโรงงานได้ผันไปประกอบอาชีพในภาคบริการท่องเที่ยวมากกว่า 50% จากแรงงานโรงงานประมาณ 2 ล้านคน เนื่องจากทำงานไม่หนัก แต่ได้ผลตอบแทนดีกว่า

ขณะที่ด้านภาพรวมธุรกิจและการลงทุนในอุตสาหกรรมนี้ เชื่อว่ามูลค่าการส่งออกจะขยายตัวประมาณ 3-6% จากปีที่ผ่านมาที่มีมูลค่าประมาณ 1.8 ล้านล้านบาท ซึ่ง จะเป็นการเติบโตในรอบ 6 ปี หลังจากทุนจากประเทศจีนและญี่ปุ่น โดยเฉพาะทุนจีนจะทยอยเข้ามาขยายธุรกิจในประเทศไทย เพื่อใช้เป็นฐานการผลิตสินค้าทุกกลุ่มอุตสาหกรรม เนื่องจากที่ผ่านมา บางประเทศได้คว่ำบาตรสินค้าที่ผลิตจากจีน เพื่อลงโทษที่จีนดัมพ์ราคาสินค้าอย่างหนัก

ขณะเดียวกัน ประเทศไทยได้รับความเชื่อมั่นว่าเป็นฐานการผลิตสินค้าคุณภาพ ประกอบกับนโยบายซูเปอร์คลัสเตอร์ของรัฐบาลจะช่วยจูงใจให้นักลงทุนต่างชาติเข้ามาขยายธุรกิจในประเทศไทยมากขึ้น และเชื่อว่าปีนี้จะเห็นการหลั่งไหลเข้ามาของทุนจีนและญี่ปุ่นจำนวนมาก

นอกจากนี้ วิษณุยังมองว่าการขยายฐานการส่งออกของสินค้ากลุ่มนี้ควรเน้นที่กลุ่มประเทศกัมพูชา สปป.ลาว เมียนมา และเวียดนาม (ซีแอลเอ็มวี) ที่มีการอุปโภคบริโภคสูงขึ้น ขณะที่อินเดีย ศรีลังกา บังกลาเทศ และปากีสถาน จะเป็นตลาดใหม่ ที่ควรเร่งเพิ่มการส่งออกไปเช่นกัน