Hon Hai กับเคล็ดลับ สุดยอด OEM

07 มกราคม 2559

โดย...ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

เมื่อพูดถึงธุรกิจรับจ้างผลิตแบบโออีเอ็มแล้ว เรามักนึกถึงธุรกิจเทคโนโลยีต่ำและมีกำไรน้อย น้อยกว่าธุรกิจที่ใช้แบรนด์ตัวเอง แต่ไม่จริงเสมอไป เช่น ธุรกิจโทรศัพท์มือถือผู้ผลิตที่ใช้แบรนด์ตนเองที่มีกำไรมาก มีแค่บริษัทเดียว คือ แอปเปิ้ล ส่วนผู้ผลิตซึ่งพอมีกำไรบ้างมีเพียงแค่ 3-4 บริษัท เช่น ซัมซุง เสียวหมี่ หัวเว่ย ฯลฯ ขณะที่ผู้ผลิตรายอื่นๆ ขาดทุนมากบ้างน้อยบ้าง

ส่วนผู้รับจ้างผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลก คือ บริษัท Hon Hai Precision Industry ก็มีกำไรมากโดยไม่จำเป็นต้องมีแบรนด์ของตนเอง มียอดขายมากถึงปีละ 5 ล้านล้านบาท กำไร 1.5 แสนล้านบาท โดยปัจจุบันไอโฟนและไอแพดของค่ายแอปเปิ้ลเป็นสัดส่วนมากถึง 2 ใน 3 ของทั้งหมดผลิตโดยบริษัทแห่งนี้

สำหรับบริษัท Hon Hai ก่อตั้งโดยชาวไต้หวันชื่อ Terry Gou จบเพียงระดับอาชีวศึกษา เริ่มแรกทำงานเป็นเสมียน จากนั้นปี 2517 เมื่ออายุเพียง 24 ปี ได้ยืมเงินแม่มาก่อตั้งบริษัทของตนเอง เริ่มจากผลิตชิ้นส่วนพลาสติกเป็นปุ่มสำหรับเปลี่ยนช่องโทรทัศน์ กิจการเติบโตจนกระทั่ง 10 ปีที่ผ่านมา ได้ก้าวขึ้นเป็นผู้รับจ้างผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลก แม้เป็นบริษัทไต้หวัน แต่มีฐานผลิตหลักที่จีน จ้างงานในจีนมากถึง 1.2 ล้านคน และเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ที่สุดของจีน

เคล็ดลับแห่งความสำเร็จของ Hon Hai มีหลายประการ ประการแรก ความเยี่ยมยอดทางเทคโนโลยีด้าน Design for Manufacturability (DFM) แม้ลูกค้าจะออกแบบสินค้ามาให้ผลิตก็ตาม แต่ลูกค้าเชี่ยวชาญแค่ด้านออกแบบผลิตภัณฑ์และผลิตสินค้าต้นแบบไม่กี่ชิ้นในห้องแล็บ ผู้ผลิตโออีเอ็มต้องวิจัยเพิ่มเติมว่าจะผลิตจำนวนมากแบบ Mass Production อย่างใด ทั้งการผลิต วัสดุที่ใช้ แม่พิมพ์ ฯลฯ เพื่อให้มีคุณภาพสูง แต่ต้นทุนการผลิตต่ำ

ประการที่สอง ความรวดเร็วในการตัดสินใจ เนื่องจากธุรกิจอิเล็ก ทรอนิกส์มีวงจรที่สั้นมาก ไม่กี่เดือนก็ล้าสมัย เขาจึงบริหารจัดการค่อนข้างเผด็จการ ตัดสินใจเร็วโดยอาศัยสัญชาตญาณค่อนข้างมาก

ประการที่สาม บริการเป็นเลิศ เขาเก่งด้านวิเคราะห์ว่าลูกค้ารายใดมีศักยภาพสูงและพยายามติดต่อทำธุรกิจด้วย เมื่อเป็นลูกค้าแล้วจะบริการเป็นเลิศ เช่น กล้าลงทุนจำนวนมากในเครื่องจักรพิเศษเพื่อผลิตให้แก่แอปเปิ้ล แม้มีความเสี่ยงสูง

ประการที่สี่ ความยอดเยี่ยมด้านห่วงโซ่อุปทาน ธุรกิจด้านโออีเอ็มมีส่วนต่างกำไรต่ำมาก ต้องผลิตแบบ Super Frugal Manufacturing กล่าวคือ ต้องมัธยัสถ์อย่างยิ่งยวด จึงพัฒนาคลัสเตอร์เพื่อเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับผู้ผลิตชิ้นส่วน ลดต้นทุนโลจิสติกส์ให้ได้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม การกระจุกตัวเป็นคลัสเตอร์อาจส่งผลกระทบทางลบได้ จากการที่เดิม Hon Hai เน้นก่อสร้างโรงงานขนาดยักษ์ ทำให้แรงงานส่วนใหญ่อพยพมาจากพื้นที่อื่นและห่างไกลกับครอบครัวต้องทำงานหนักเพื่อเก็บเงินส่งกลับบ้านจึงมีข่าวบ่อยครั้งว่าพนักงานฆ่าตัวตาย ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ในระยะหลังจึงได้ปรับกลยุทธ์ใหม่ โดยกระจายโรงงานออกไปยังแหล่งที่มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่น เพื่อใช้แรงงานในท้องถิ่นซึ่งอาศัยอยู่ใกล้ชิดกับครอบครัว