M-Commerce โอกาส SME ยุคดิจิทัล (3)

ด้วยเทคโนโลยีไร้สายที่ทันสมัย ทำให้ผู้บริโภคทุกวันนี้สามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้มากขึ้นลึกขึ้น ผ่านอุปกรณ์พกพาต่างๆ โดยเฉพาะโทรศัพท์มือถือ = อำนาจซื้อในโลกดิจิทัล

วันนี้ โทรศัพท์มือถือเปรียบเสมือนปัจจัยที่ห้าที่ชีวิตคนยุคนี้มิอาจขาดได้ เพราะในมือถือจะมีทั้งข้อมูลติดต่อ ข้อมูลส่วนตัว ปฏิทินการนัดหมาย ข้อมูลการเงิน และอื่นๆ อีกมากมาย

รายงานผลการสำรวจผู้บริโภคออนไลน์ของ PayPal ในปี 2014/2015 สรุปว่า ผู้บริโภคปัจจุบันใช้มือถือเพื่อการส่งข้อความสนทนาออนไลน์ การแชร์ความรู้สึกนึกคิด การสืบค้นรายละเอียดข้อมูล ติดตามข่าวสาร และซื้อขายสินค้าและบริการต่างๆ ออนไลน์ มากกว่าการใช้เพื่อโทรหาคนอื่น

ด้วยความสะดวกสบายและความรวดเร็ว ส่งผลให้ผู้บริโภคปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากเดิมที่ซื้อขายออนไลน์ผ่านทางเว็บไซต์ มาเป็นการซื้อขายและทำธุรรรมทางการเงินผ่านแอพพลิเคชั่นบนอุปกรณ์มือถือมากขึ้น โดยกว่าร้อยละ 33 ของนักช็อปออนไลน์ทั่วโลก หันมาใช้โทรศัพท์มือถือในการเลือกซื้อและชำระเงินค่าสินค้าและบริการออนไลน์

กลุ่มที่จะเป็นกลุ่มหลักในการเร่งการเติบโตของเอ็ม-คอมเมิร์ซ คือ กลุ่มนักช็อปรุ่นใหม่ที่มีอายุในช่วง 18-34 ปี เพราะคนกลุ่มนี้พร้อมเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ๆ ได้ง่าย มีชีวิตอยู่กับอุปกรณ์มือถืออย่างจริงจังและขาดไม่ได้ ดังนั้น เมื่อเป็นเรื่องการซื้อขายออนไลน์ คนกลุ่มนี้จะพึ่งพาอุปกรณ์พกพาที่ตัวเองมีทั้งหมดในการสืบค้นข้อมูลรายละเอียดสินค้า/บริการที่ต้องการ เปรียบเทียบราคาและคุณภาพของสินค้า/บริการนั้นๆ การเข้าไปอ่านข้อคิดเห็น/คำติชม (Product reviews) ของผู้ที่ใช้สินค้า/บริการนั้นมาก่อน รวมถึงการใช้อุปกรณ์มือถือในการจ่ายเงินซื้อสินค้า/บริการที่ต้องการ (Mobile payment)

ใครๆ ก็หันมาซื้อของผ่านเอ็ม-คอมเมิร์ซ

โกลด์แมน แซคส์ รายงานว่ายอดขายสินค้าและบริการผ่านเอ็ม-คอมเมิร์ซ ทั่วโลก (ยกเว้นยอดขายจากธุรกิจท่องเที่ยวและยอดขายของสินค้าดิจิทัล เช่น เพลงออนไลน์และแอพพลิเคชั่น) ในปี 2014 มีมูลค่าสูงถึงกว่า 204 พันล้านเหรียญสหรัฐ และมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง โดยคาดการณ์ว่าในปี 2018 ยอดขายสินค้าและบริการผ่านเอ็ม-คอมเมิร์ซ ทั่วโลก จะมีมูลค่ามากถึง 626 พันล้านเหรียญสหรัฐ

หากมองสัดส่วนของเอ็ม-คอมเมิร์ซต่อมูลค่าการซื้อขายอิเล็กทรอนิกส์ (อี-คอมเมิร์ซ) ทั้งหมด จะเห็นว่าในปี 2014 สัดส่วนมูลค่ายอดขายผ่านเอ็ม-คอมเมิร์ซ คิดเป็นร้อยละ 27.2 ของมูลค่ายอดขายอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด ทั้งนี้โกลด์แมน แซคส์คาดการณ์ว่า สัดส่วนมูลค่ายอดขายผ่านเอ็ม-คอมเมิร์ซ จะขยายตัวไปถึงร้อยละ 46.6 ของมูลค่ายอดขายอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด ในปี 2018 รวมทั้งจะมีผู้บริโภคทั่วโลกสูงถึงกว่า 1.09 พันล้านคน ซื้อสินค้าและบริการต่างๆ ผ่านมือถือหรือแท็บเล็ต

ทั้งนี้ ปัจจัยหลักที่ทำให้ผู้บริโภคทั่วโลกหันมาซื้อขายแบบเอ็ม-คอมเมิร์ซ มากขึ้น ได้แก่ ความสะดวกสบาย (Convenience) และความรวดเร็ว (Speed) ทั้งนี้ จากผลการสำรวจผู้บริโภคออนไลน์ของ PayPal ในปี 2013 ระบุว่า มีผู้บริโภคถึงกว่าร้อยละ 64 ของกลุ่มตัวอย่างกว่า 17,600 รายใน 22 ประเทศทั่วโลก ทำการช็อปปิ้งออนไลน์ผ่านแอพพลิเคชั่น

ขณะที่ร้อยละ 52 ยังนิยมการเลือกซื้อเลือกชมสินค้าผ่านเว็บไซต์ปกติ และถ้าจำเป็นต้องเลือกวิธีการซื้อขายกว่าร้อยละ 47 เลือกที่จะช็อปปิ้งผ่านแอพพลิเคชั่นมากกว่าเว็บไซต์ โดยให้เหตุลผลว่าที่เลือกแอพพลิเคชั่นมากกว่าเว็บไซต์ ก็เพราะว่า มันสะดวกรวดเร็ว ปลอดภัย เป็นนวัตกรรมใหม่ ง่าย และมีข้อมูลที่จำเป็นอยู่ครบไม่ต่างจากเว็บไซต์

นอกจากนี้ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ยังทำให้ระบบยืนยันการชำระเงิน (Instant Payment Confirmation) และระบบการแจ้งเตือนส่วนลดและโปรโมชั่นผ่านแอพพลิเคชั่นมีความสะดวกสบายมากขึ้น และเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้ผู้บริโภคหันมาซื้อขายผ่านอุปกรณ์พกพา ทั้งโทรศัพท์มือถือและแท็บเล็ตมากขึ้นเช่นเดียวกัน

ผลการสำรวจผู้บริโภคออนไลน์ของ PayPal ระบุด้วยว่า กว่าร้อยละ 16 ของกลุ่มตัวอย่าง สนใจที่จะใช้อุปกรณ์พกพาในการทำธุรกรรมออนไลน์มากขึ้นในอนาคต ในขณะที่ร้อยละ 15 และ 14 ของกลุ่มตัวอย่าง สนใจที่จะสั่งซื้อสินค้า/บริการผ่านแอพพลิเคชั่นบนอุปกรณ์มือถือ และเปรียบเทียบราคาจากแหล่งจำหน่ายอื่นๆ ขณะเดินเลือกซื้อสินค้า/บริการอยู่ในร้านนั้นๆ ตามลำดับ

จากคาดการณ์แนวโน้มการขยายตัวของกลุ่มนักช็อปบนมือถือทั่วโลก ในช่วงปี 2013-2016 ส่งผลให้การขยายตัวของธุรกิจเอ็ม-คอมเมิร์ซ ทั่วโลกขยายตัวสูงกว่าการขยายตัวของ อี-คอมเมิร์ซ ถึงกว่า 3 เท่า โดยคาดการณ์ว่า ธุรกิจเอ็ม-คอมเมิร์ซจะขยายตัวเฉลี่ยร้อยละ 42 ในขณะที่ธุรกิจอี-คอมเมิร์ซจะขยายตัวเฉลี่ยประมาณร้อยละ 13

ท้ายที่สุด การขยายตัวของธุรกิจทั้งสองข้างต้น จะส่งผลดีต่อการเติบโตของธุรกิจค้าปลีกอิเล็กทรอนิกส์ในภาพรวมและผู้ประกอบการ SME ทั่วโลก ทั้งในภาคการผลิต ภาคการค้า และภาคบริการ