4จี โครงสร้างพื้นฐานประเทศไทย

การประมูลใบอนุญาต 4จี ภายใต้ช่วงความถี่ 900 MHz พึ่งเสร็จสิ้นลงไปอย่างสมบูรณ์ หลังจากที่มีการประมูลใบอนุญาตสำหรับช่วงความถี่ 1800 MHz ในเดือน พ.ย. และย้อนหลังกลับไปเพียง 3 ปีเท่านั้นที่เราได้เริ่มใช้ 3จี อย่างเป็นทางการหลังจากที่รอคอยมานาน

โครงสร้างพื้นฐานเป็นปัจจัยสำคัญที่จะก่อให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้ก้าวไปได้อย่างรวดเร็ว เราคงจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวัน รูปแบบของการดำเนินธุรกรรมต่างๆ ที่จะอยู่บนพื้นฐานของการสื่อสารความเร็วสูงที่นอกจากจะสร้างธุรกรรมในรูปแบบใหม่ๆ แล้วยังจะทำให้การบริการต่างๆ มีค่าใช้จ่ายต่อหน่วยที่ลดลง หลายคนอาจอยากท้าทายว่า เรายังจำเป็นต้องเช่าใช้เครือข่ายบรอดแบนด์อยู่อีกหรือไม่ ในหลายประเทศเมื่อเริ่มต้นมี 4จี มักมีผู้ที่ท้าทายด้วยการทดสอบใช้ชีวิตประจำวันด้วย 4จี เพียงอย่างเดียว (การเชื่อมโยงอุปกรณ์ต่างๆ ในบ้านก็จะทดแทนด้วยเราเตอร์ที่ใช้ 4จี) และแบ่งปันประสบการณ์ของตนเองลงในสื่อสังคมออนไลน์

หากเราเชื่อว่า 4จี ยังคงไม่สามารถทดแทนบรอดแบนด์ได้ในทุกสภาพแวดล้อม และค่าใช้จ่ายต่อเดือนของ 4จี น่าจะสูงกว่าบรอดแบนด์ เราน่าจะได้เห็นการใช้งาน 4จี และบรอดแบนด์ร่วมกันอย่างไร้รอยต่อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งไว-ไฟ (Wi-Fi Hotspot/Passport) ที่มีโครงข่ายครอบคลุมพื้นที่สาธารณะ เช่น ศูนย์การค้า อาคาร สถานีและบนรถขนส่งมวลชนทุกประเภท หรือแม้กระทั่งตามท้องถนนในหลายประเทศ แพ็กเกจบรอดแบนด์และไว-ไฟ (ไม่มี 4จี) เป็นทางเลือกให้กับประชาชนทั่วไปในราคาที่เหมาะสมกับรายได้ ให้มีการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตอย่างเท่าเทียมกัน โดยอาจนับได้ว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตเป็นปัจจัยที่ 6 ของการดำรงชีพ (ในบางประเทศ แพ็กเกจในลักษณะนี้มีค่าใช้จ่ายเพียง 1/3 ของค่าบริการ 4จี รายเดือนเท่านั้น)

มีข้อสงสัยว่าใบอนุญาต 4จี ที่มีอายุยาวนานถึง 15-18 ปีนั้น เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าไปด้วยความรวดเร็วขนาดนี้ ใบอนุญาตนี้จะเหลือมูลค่าเท่าไรในอีก 7 ปีข้างหน้า ขณะนี้ทั่วโลกกำลังพูดถึง 5จี ที่ถึงแม้ว่าจะประกาศให้เริ่มใช้งานในปี 2020 แต่ก็ยังอยู่ในระหว่างการสรุปมาตรฐานทางเทคนิคอยู่ โดยจะใช้คลื่นความถี่ที่สูงกว่า (คาดว่าอยู่ในช่วง 3-300 GHz) และแถมมักพ่วงท้ายด้วยว่าจะใช้งานร่วมกับ IPhone 12 และคอนแทคเลนส์ของกูเกิลได้เป็นอย่างดี ดังนั้นอาจคาดคะเนได้ว่าผู้ชนะการประมูลจะต้องทำรายได้ให้ถึงจุดคุ้มทุนให้เร็วที่สุดและเหลือช่วงเวลาที่ทำกำไรให้นานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ก่อนที่ใบอนุญาตนี้จะไม่มีค่าอีกต่อไป (ความแตกต่างของมูลค่าในครั้งนี้ คือ คลื่นความถี่กลุ่มเดิม ซึ่งใช้ซ้ำแล้วซ้ำอีกเพียงแต่เปลี่ยนรูปแบบของเทคโนโลยีจาก 2จี, 3จี และมาถึง 4จี แต่ทางวิศวกรรมแล้วเชื่อว่าได้มีการเข้าสู่จุดสูงสุดของการส่งข้อมูลในระดับความถี่คลื่นในละแวกนี้จะสามารถทำได้แล้ว)

นอกจากนั้น ด้วยการแข่งขันที่สูง เราน่าจะได้เห็นกงล้อประวัติศาสตร์ที่ผู้ให้บริการจะเป็นผู้เริ่มใช้เทคโนโลยี โดยทำการกำหนดค่าธรรมเนียมที่สอดคล้องกับต้นทุนการให้บริการ เช่น ค่าใช้จ่ายในการชำระเงิน ปัจจุบันการชำระค่าบริการโดยการหักบัญชี หรือการโอนจ่าย ยังมีสัดส่วนน้อยทั้งๆ ที่เป็นช่องทางที่มีต้นทุนถูกที่สุดของผู้ให้บริการเมื่อทำการเปรียบเทียบต้นทุนของการให้บริการผ่านช่องทางสาขา ซึ่งจะต้องมีทั้งค่าใช้จ่ายลงทุนของสถานที่ อุปกรณ์ และค่าใช้จ่ายบุคลากรที่มีแต่สูงขึ้นตลอดเวลา

ค่าใช้จ่ายในการจัดส่งใบเรียกเก็บเงินก็ยังเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ยังมีช่องทางในการทดแทนด้วยการส่งทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยหลายประเทศมีการกำหนดค่าธรรมเนียมหากลูกค้ายังต้องการใบเรียกเก็บเงินในรูปแบบกระดาษ นอกจากนั้นการให้ลูกค้าทำรายการของตนเองแทนการใช้การโทรเข้าหาศูนย์ลูกค้าสัมพันธ์และอีกหลายด้านที่ดิจิทัลจะเข้ามามีบทบาทในการลดต้นทุนจะต้องเกิดขึ้น

โดยทั่วไปอุตสาหกรรมสื่อสารโทรคมนาคมเป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันสูงและมีปริมาณธุรกรรมที่สูงมาก แม้เปรียบเทียบกับสถาบันการเงิน จึงมักเป็นอุตสาหกรรมผู้นำในการลดค่าใช้จ่ายในการให้บริการ เราจึงคาดหวังได้ว่า 4จี ที่เกิดขึ้นนี้ ไม่เพียงแต่จะทำให้เรามีการสื่อสารความเร็วสูงเท่านั้น แต่จะก่อให้เกิดการพลิกโฉมธุรกิจหลายด้าน รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงอันเกิดจากบริษัทผู้ให้บริการโทรคมนาคมที่จะเป็นผู้นำในการกำหนดมาตรฐานต่างๆ ต่อไป