เริ่มพร้อมเขตศก.

โดย...พรรณี บุญเรือง

ย้อนไปดูว่าไทยเริ่มพูดเรื่องเขตเศรษฐกิจเมื่อไร ก็น่าจะเป็นราวปี 2547 ค่ะ

ช่วงนั้นมีหลายเรื่องเกิดขึ้นไล่เลี่ยกัน เช่น ปี 2545 มีการรวมตัวของ 6 ประเทศลุ่มแม่น้ำโขง ได้แก่ กัมพูชา ลาว เมียนมา เวียดนาม ไทย และจีน กลายเป็นความตกลงอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (จีเอ็มเอส)

ในปีเดียวกัน สมาชิกอาเซียนเดิมยังเริ่มเดินหน้าปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบต่างๆ เพื่อเตรียมมุ่งหน้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียนในปี 2558

ปี 2546 ไทยเสนอที่ประชุมจีเอ็มเอสจัดตั้งเวทีใหม่อีกหนึ่งเวที คือ ยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง หรือ ACMECS พร้อมเสนอช่วยยกระดับการพัฒนาระหว่างซีแอลเอ็มวีและอาเซียนเดิม

ผ่านมาแล้วประมาณ 10 ปี แต่ละเรื่องก็มีความก้าวหน้า มีบทบาทแตกต่างกันไป

สำหรับเขตเศรษฐกิจพิเศษของไทย ซึ่งกำหนดให้เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนแม่สอด จ.ตาก เป็นโครงการนำร่องมาตั้งแต่ปี 2547 มีพัฒนาการมาช้าๆ จนกระทั่งปี 2557 รัฐบาล คสช.ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ และกำหนดโครงการนำร่องเพิ่มเติมให้มีเขตเศรษฐกิจพิเศษระยะแรก 5 จังหวัด ได้แก่ ตาก สระแก้ว ตราด มุกดาหาร และสงขลา เน้นตอบสนองเป้าหมายการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศ การเพิ่มความสามารถการแข่งขัน เพิ่มการจ้างงาน สร้างความกินดีอยู่ดีให้ประชาชน และแก้ปัญหาแรงงานต่างด้าวลักลอบเข้าพื้นที่ชั้นในของประเทศ

ต่อมาได้กำหนดสิทธิประโยชน์ให้นักลงทุน บริการนักลงทุนในเรื่องต่างๆ ที่จุดเดียว กำหนดมาตรการที่สนับสนุนให้ใช้แรงงานต่างด้าว วางแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ด่านศุลกากร เพื่อให้บริการการส่งออกและนำเข้า สร้างความเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคได้สะดวกขึ้น

สาขาการลงทุนที่ได้รับการศึกษาว่ามีศักยภาพดึงดูดนักลงทุนเข้าเขตเศรษฐกิจพิเศษ มี 13 สาขา เช่น อุตสาหกรรมการเกษตร การผลิตอัญมณีและเครื่องประดับ ยานยนต์ เครื่องจักร โลจิสติกส์ กลุ่มสนับสนุนการท่องเที่ยว

ปัจจุบันมีคณะกรรมการรับผิดชอบเร่งรัดการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษหลายคณะ มีหน่วยงานหลักที่ติดตามความคืบหน้า 4 หน่วยงาน คือ สำนักคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ศูนย์ดำรงธรรม และกระทรวงการต่างประเทศ

ครั้งหน้ามาติดตามค่ะว่า สิ่งที่เริ่มต้นในช่วงใกล้เคียงเขตเศรษฐกิจพิเศษของไทยเมื่อ 10 ปีที่แล้ว จะเกี่ยวข้องอย่างไรกับเขตเศรษฐกิจพิเศษของไทยในตอนนี้