บินไทยระส่ำ-โดนหางเลขเอียซ่า

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

อีก 3 วันนับจากวันนี้ หรือในวันที่ 11 ธ.ค. 2558 ไทยจะได้รับแจ้งผลการตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัยด้านการบินจากองค์การความปลอดภัยด้านการบินแห่งสหภาพยุโรป (EASA) หรือเอียซ่า อย่างเป็นทางการว่าได้มาตรฐานหรือไม่ และมาตรการที่เอียซ่าจะนำมาบังคับใช้กับสายการบินของประเทศจะเป็นอย่างไรบ้าง

แต่มีการวิเคราะห์ถึงการประกาศผลตรวจสอบของเอียซ่าที่จะเกิดขึ้นในเร็วๆ นี้ว่า จะสร้างความเสียหายให้กับอุตสาหกรรมการบินของไทยในระดับที่รุนแรง

เพราะก่อนหน้านี้กรมการบินพลเรือน (บพ.) ได้วิเคราะห์ผลกระทบจากการที่ ICAO ตรวจพบข้อบกพร่องที่มีนัยสำคัญต่อความปลอดภัย (SSC) เมื่อวันที่ 4 ก.พ. 2558 ว่า อาจทำให้องค์การบริหารการบินแห่งสหรัฐ (FAA) ปรับลดมาตรฐานการบินพลเรือนของไทยเป็นประเภท 2 (Category 2) หรือต่ำกว่ามาตรฐานขั้นต่ำของ ICAO

ผลก็คือประเทศไทยถูกลดชั้นจาก Category 1 เป็น Category 2 ตามที่ บพ.คาดการณ์ไว้

ขณะเดียวกัน บพ.วิเคราะห์ต่อว่า การตรวจพบ SSC และ FAA ลดอันดับไทยอาจส่งผลให้สหภาพยุโรปพิจารณาประกาศห้ามสายการบินของไทยไม่ให้ทำการบินไปยุโรป (List of Airline Banned Within the EU) ได้ทันที ซึ่งจะส่งให้มีผลกระทบอย่างรุนแรงต่ออุตสาหกรรมการบินของไทยที่ทำการบินไปยังกลุ่มประเทศดังกล่าว และกลุ่มประเทศที่ใช้ผลการประเมินมาตรฐานการบิน เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาสิทธิการบินและทำการบินภายใต้ความตกลงการใช้ Code Share

แหล่งข่าวจากผู้บริหารระดับสูงสายการบินแห่งหนึ่ง เชื่อว่าเอียซ่าจะไม่สั่งห้ามสายการบินของไทยทั้งหมดบินเข้าน่านฟ้ายุโรป โดยจะอนุญาตให้สายการบินบางแห่งที่บินเข้ายุโรปอยู่แล้ว คือ บริษัท การบินไทย บินเข้ายุโรปได้เหมือนเดิม แต่จะถูกจำกัดการเพิ่มเที่ยวบินและเปลี่ยนจุดหมายปลายทาง เป็นต้น เพราะก่อนหน้านี้เอียซ่าได้เข้าตรวจสอบบริษัท การบินไทยและรับรองว่าการบินไทยได้มาตรฐาน

“ประกาศของเอียซ่าน่าจะเป็นลักษณะเดียวกับ FAA คือ ห้ามเพิ่มเที่ยวบิน เพิ่มจุดบิน เพราะบริษัท การบินไทย ไม่ได้สอบตกและเอียซ่าก็รับรอง แต่เป็นหน่วยงานกำกับดูแลที่สอบตก” แหล่งข่าวเปิดเผย

ขณะที่แหล่งข่าวจากสายการบินอีกแห่งหนึ่ง ระบุว่า แม้ว่าเอียซ่าจะยังให้สายการบินจากไทยบางสายบินเข้ายุโรปได้ แต่สายการบินของไทยจะได้ผลกระทบใน 3 ประเด็น คือ 1.สายการบินจะไม่สามารถเปลี่ยนเครื่องและจำนวนเที่ยวบินได้ ซึ่งหมายความว่าในช่วงไฮซีซั่นสายการบินจะเพิ่มเที่ยวบินหรือเปลี่ยนขนาดเครื่องบิน เพื่อรองรับผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นไม่ได้ แต่หากเป็นช่วงโลซีซั่นก็ต้องบินตามปกติแม้ว่าผู้โดยสารจะไม่เต็มลำ รวมถึงจะต้องสุ่มตรวจเครื่องบินที่ปลายทางเพิ่มขึ้น ทำให้ต้นทุนเพิ่มขึ้น

2.บริษัทประกันภัยจากยุโรปจะไม่รับทำประกันภัยและประกันชีวิตให้กับผู้โดยสารที่ใช้บริการเครื่องบินของสายการบินของประเทศที่ถูกขึ้นบัญชีเอียซ่า ซึ่งจะทำให้ผู้โดยสารที่ใช้บริการสายการบินของไทยลดลง และ 3.เครื่องบินของสายการบินในประเทศที่ถูกจัดอยู่กลุ่มประเทศที่ไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัยด้านการบินจะมีค่าธรรมเนียมการทำประกันภัยสูงขึ้นจากปกติ และมีสายการบินบางแห่งได้รับแจ้งการขอปรับเพิ่มค่าธรรมเนียมการทำประกันภัยบ้างแล้ว

แต่นั่นอาจไม่สาหัสเท่ากับการเริ่มกระบวนการออกใบรับรองผู้เดินอากาศ (AOC re-certification) ใหม่ เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงมาตรฐานการบินของไทยให้ได้มาตรฐาน ICAO

เมื่อ อาคม เติมพิทยาไพสิฐ รมว.คมนาคม ระบุว่า จะนำมาตรฐานความปลอดภัยด้านการบินของเอียซ่ามาใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบความปลอดภัยด้านการบินของประเทศไทย ซึ่งจะส่งผลให้การตรวจสอบมาตรฐานสายการบิน 41 แห่ง ต้องเลื่อนออกไป และไม่ทันเส้นตายที่ สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี กำหนดให้ต้องตรวจสอบให้เสร็จภายในเดือน มี.ค. 2559

“เราตัดสินใจที่จะใช้มาตรฐานของเอียซ่าเป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบความปลอดภัยด้านการบิน และเอียซ่าเน้นย้ำให้ไทยให้ความสำคัญกับมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด ไม่ว่าจะเป็นสายการบินขนาดเล็กหรือใหญ่” อาคม กล่าว

แหล่งข่าวจากอดีตเจ้าหน้าที่ บพ. เปิดเผยว่า ก่อนหน้านี้ บพ.ได้จัดทำคู่มือการตรวจสอบสายการบินทั้ง 41 แห่งเสร็จแล้ว โดยใช้มาตรฐานของสิงคโปร์และฮ่องกงมาผสมผสานกัน แต่ไม่ได้รับการรับรองจาก ICAO และเอียซ่า จึงต้องติดตามว่าการจัดทำคู่มือการตรวจสอบใหม่ที่จะให้ผู้เชี่ยวชาญจากอังกฤษมาช่วย จะรื้อคู่มือการตรวจสอบหรือคู่มือเช็กลิสต์ใหม่ทั้งหมดหรือไม่

“หากรื้อคู่มือการตรวจทั้งหมดก็ต้องอบรมผู้เชี่ยวชาญใหม่ให้สอดคล้องกับคู่มือใหม่ จากนั้นจึงจะเชิญสายการบินมาชี้แจงว่าจะมีการตรวจสอบอะไรบ้างและให้สายการบินเตรียมตัว จากนั้นจึงจะส่งผู้เชี่ยวชาญไปตรวจและออกใบรับรองให้ได้ แต่วันนี้เรายังไม่รู้เลยว่าคู่มือตรวจสอบเป็นอย่างไร คนที่จะมาทำคู่มือเป็นใคร เพราะถ้าเป็นคนของสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) ก็จะพบว่าองค์กรยังไม่เรียบร้อย ส่วนทหารอากาศที่เข้าช่วยก็ไม่มีประสบการณ์การตรวจสอบ” แหล่งข่าวเปิดเผย