ยักษ์ค้าปลีกอิเหนา

ค้าปลีกเป็นธุรกิจที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วในอาเซียน และแบรนด์ท้องถิ่นยักษ์ใหญ่ที่รู้จักกันดีในอินโดนีเซีย คือ “อัลฟามาร์ท” (Alfamart) ในเครือ "ซุมเบอร์ อัลฟาริอ้า ตรีจาย่า" ที่มี “ดิโจโค่ ซูซานโต้” เป็นผู้ก่อตั้ง

ดิโจโค่ วัย 65 ปี เรียกได้ว่าเป็นราชาแห่งวงการค้าปลีกอินโดนีเซีย อาณาจักรมินิมาร์ทในเครือทั้งอัลฟามาร์ท อัลฟามิดิ และลอว์สัน ครองส่วนแบ่งตลาดร้านสะดวกซื้อของอินโดนีเซียมากถึง 50%

เขาก้าวสู่วงการค้าปลีกตั้งแต่อายุเพียง 17 ปี เริ่มดูแลแผงขายของชำของพ่อในตลาดท้องถิ่นในกรุงจาการ์ตา และต่อมาตัดสินใจคว้าโอกาสใหม่ด้วยค้าบุหรี่ นอกจากจะมีบรรดาสิงห์อมควันเป็นลูกค้าแล้ว เขายังกวาดร้านค้าส่งค้าปลีกเล็กๆ เป็นลูกค้าขาประจำอีกด้วย

ฝีมือการบริหารธุรกิจค้าบุหรี่ของดิโจโค่ไปเข้าตา "ปุเตร่า ซัมปอเออร์น่า" เจ้าของบริษัทผลิตยาสูบและกานพลูรายใหญ่ของอินโดนีเซีย ซึ่งสนใจมาร่วมทำธุรกิจด้วยกัน โดยในปี 2528 ร่วมร้านขายของแบบเดียวกัน 15 ร้านในหลายพื้นที่ของจาการ์ตา ก่อนจะต่อยอดมาเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตขายสินค้าราคาประหยัดชื่อ "อัลฟา โตโก กูดัง ราบาต"

จากนั้นในปี 2537 ได้เปิด "อัลฟา มินิมาร์ท" สาขาแรก ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นอัลฟามาร์ท มีกลุ่มลูกค้าหลักคือชาวอินโดนีเซียระดับกลาง-ล่าง ที่ชื่นชอบสินค้าประหยัดที่สามารถซื้อหาได้สะดวก

ทั้งคู่ทำธุรกิจร่วมกันจนถึงปี 2548 ก่อนดิโจโค่ได้ซื้อหุ้นของธุรกิจมาทั้งหมด เมื่อปุเตร่าขายธุรกิจยาสูบของตัวเองและบริษัทในเครือให้ฟิลลิป มอร์ริส อินเตอร์เนชั่นแนล ซึ่งรายหลังไม่สนใจธุรกิจค้าปลีก จึงขายหุ้นต่อให้ดิโจโค่ทั้งหมด

หลายปีก่อน ดิโจโค่ตัดสินใจขายธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ต แต่ยังรุกหนักธุรกิจมินิมาร์ทต่อไป ปัจจุบัน บริษัท ซุมเบอร์ อัลฟาริอ้า ตรีจาย่า เป็นเจ้าของมินิมาร์ทและร้านสะดวกซื้อในเครือหลายแบรนด์ ได้แก่ อัลฟามาร์ท 10,068 สาขา ซึ่งประมาณเกือบ 3,000 สาขา เป็นแฟรนไชส์ อัลฟามิดิ 809 สาขา และลอว์สัน อีก 48 สาขา ให้บริการลูกค้ารวมกว่า 3 ล้านคน/วัน

ขณะเดียวกัน ดิโจโค่ยังจับมือกับ “เอสเอ็ม รีเทล ซูเปอร์มาร์เก็ต” ของฟิลิปปินส์ขยายธุรกิจอัลฟามาร์ทในแดนตากาล็อก และตั้งเป้าว่าจะมีสาขา 160 แห่ง ภายในสิ้นปี 2558

ดิโจโค่ยังเดินหน้าขยายอาณาจักรมินิมาร์ทของเขาต่อไป ด้วยหวังว่าจะช่วยเสริมสร้างความแข็งแกร่งของธุรกิจตัวเองในอาเซียน และช่วยเพิ่มรายได้จากการส่งออกไปพร้อมๆ กัน

แม้หลายคนมองว่า ธุรกิจมินิมาร์ทร้านสะดวกซื้อคือตัวทำลายธุรกิจค้าปลีกแบบดั้งเดิม แต่ดิโจโค่เชื่อว่า สิ่งที่มินิมาร์ททำ คือ กระตุ้นให้ตลาดค้าปลีกแบบดั้งเดิมพัฒนาบริการของตัวเองให้ดีขึ้น โดยอัลฟามาร์ทมีจุดเด่น คือ การเป็นแหล่งรวมของใช้ในชีวิตประจำวันคุณภาพดี ราคาย่อมเยา มีบริการที่เป็นมิตร บรรยากาศช็อปปิ้งสะดวกสะอาด

ความสำเร็จทางธุรกิจทำให้ดิโจโค่ติดอยู่ในกลุ่มมหาเศรษฐีแถวหน้าของประเทศ โดยในปี 2558 เขาได้รับการยกย่องจากนิตยสารฟอร์บส์ให้เป็นบุคคลร่ำรวยที่สุดอันดับ 18 ของอินโดนีเซีย ด้วยมูลค่าทรัพย์สินรวม 1,190 ล้านเหรียญสหรัฐ