เริ่มต้น

ตามกำหนดการแล้ว วันที่ 18 พ.ย. คือวันที่ผู้นำประเทศสมาชิกอาเซียนทุกประเทศเริ่มต้นเดินทางไปร่วมการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน (อาเซียน ซัมมิต) ครั้งที่ 27

น่าจะพูดได้ว่า การประชุมครั้งนี้มีความสำคัญกว่าการประชุมหลายครั้งและหลายปีที่ผ่านมา เพราะจะต้องประกาศ “เริ่มต้น” หลายเรื่อง

เรื่องแรก คือ การประกาศใช้วิสัยทัศน์อาเซียน 2568 (ASEAN Vision 2025) จะมีพิมพ์เขียวแผนปฏิบัติการฉบับใหม่ออกมาอย่างเป็นทางการสำหรับประชาคมอาเซียนทั้ง 3 เสา ทั้งเสาการเมืองและความมั่นคง เสาเศรษฐกิจ และเสาสังคมและวัฒนธรรม

เรื่องที่สอง คือ การประกาศเดินหน้าความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (อาร์เซ็ป) ขณะนี้กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศยืนยันแล้วว่า จีนน่าจะเร่งวาระอาร์เซ็ปด้วยการผลักดันจากสิ่งที่มีอยู่ เพื่อประกาศบางส่วนออกมาก่อนและมีผลในทางปฏิบัติปีหน้า มาสู้ศึกกับความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (ทีพีพี) กันต่อไป

เรื่องที่สาม คือ การส่งไม้ต่อตำแหน่งเจ้าภาพการจัดประชุมอาเซียนจากมาเลเซียสู่ลาว เพื่อให้ลาวเริ่มต้นทำหน้าที่เจ้าภาพและประธานต่อไปตลอดปี 2559 ก่อนหน้านี้หากทุกท่านยังจำกันได้ ลาวเคยขอสลับปีการเป็นเจ้าภาพ ทำให้ประเทศที่ชื่อขึ้นต้นด้วยตัวอักษร L อย่างลาว ทำหน้าที่หลังประเทศที่ชื่อขึ้นต้นตัว M อย่างทั้งเมียนมาและมาเลเซีย

เมื่อประกาศใช้วิสัยทัศน์ฉบับใหม่ ย่อมหมายถึงการสิ้นสุดลงของวิสัยทัศน์และพิมพ์เขียวฉบับเดิม คงมีคำถามตามมาพอสมควร ว่าอาเซียนทำตามพิมพ์เขียวเดิมได้ดีแค่ไหน ก่อนที่จะจากลาฉบับเดิมไปสู่ฉบับใหม่ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า

คำว่า “ทำได้ดี” ในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงแค่ได้คะแนนตามสกอร์การ์ดสูง แต่หมายถึงประชาชนอาเซียนได้ประโยชน์จากการที่ภาครัฐปฏิบัติตามพิมพ์เขียวนั้นจริงๆ

ขณะเดียวกัน ยังมีคำถามเกี่ยวกับหลายประเทศในอาเซียนที่เป็นสมาชิกทีพีพีด้วย ว่าจะเริ่มต้นและจบการเจรจาอาร์เซ็ป ด้วยท่าทีแบบใด เพราะลำพังการเจรจาทีพีพีก็เริ่มมีกระแสต่อต้านมากขึ้น แม้กระทั่งในเวียดนามที่ใครต่อใครต่างบอกว่า น่าจะได้ประโยชน์เยอะแยะเอง ก็เริ่มมีคนออกมาวิเคราะห์แล้วเช่นกันว่า หากไม่มีการปฏิรูปหลายๆ ด้าน คนที่ได้ประโยชน์จะกลายเป็นนักลงทุนต่างชาติ ไม่ใช่ประชาชนเวียดนาม

การจะเริ่มต้นอะไรใหม่ๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ครับ ถ้าทำสิ่งที่ผ่านมาไม่ดี เตรียมตัวและวางแผนใหม่ไม่ดี สิ่งที่ตามมาคือคำพ้องเสียงกับช้างตัวเมียครับ...“พัง”

เริ่มต้นทั้งทีต้องให้คนบอกว่าเรา “ริเริ่ม” ครับ ไม่ใช่ให้เขารู้สึกว่าเรา “ริจะเริ่ม”