ศาลวินัยการคลัง

ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 6 พ.ย. 2558 สำหรับประกาศประธานศาลปกครองสูงสุด 2 ฉบับ คือ ประกาศเรื่อง การจัดตั้งแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณในศาลปกครองชั้นต้น และประกาศเรื่อง การจัดตั้งแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณในศาลปกครองสูงสุด ส่วนการดำเนินการจะเริ่มเมื่อใด ให้เป็นไปตามประกาศของประธานศาลปกครองสูงสุดและอธิบดีศาลปกครองชั้นต้น แต่ต้องไม่เกิน 30 วันนับแต่ประกาศมีผลบังคับหรือไม่เกินวันที่ 7 ธ.ค. 2558

สำหรับเหตุผลการจัดตั้งแผนกคดีวินัยการคลังฯ เนื่องจากที่ผ่านมามีปัญหาเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณก่อให้เกิดความเสียหายต่อเสถียรภาพของฐานะการคลังภาครัฐ ประเทศชาติและประชาชนเป็นอย่างมาก จึงสมควรให้การพิจารณาคดีวินัยการคลังและการงบประมาณเป็นไปด้วยความรวดเร็ว เพื่อให้ทันต่อการป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น อันจะเป็นประโยชน์แก่การบริหารราชการแผ่นดิน

จึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 7 วรรคสองและวรรคสาม และมาตรา 7/1 แห่ง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2554 ประธานศาลปกครองสูงสุด โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลปกครอง ออกประกาศให้จัดตั้งแผนกดังกล่าวในศาลปกครองชั้นต้นและศาลปกครองสูงสุด

เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปตามวัตถุประสงค์ ประกาศระบุว่า ให้แผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณในศาลปกครองชั้นต้นและศาลปกครองสูงสุด จะประกอบด้วย องค์คณะและตุลาการผู้แถลงคดีที่มีความเชี่ยวชาญคดีวินัยการคลังและการงบประมาณ โดยมีจำนวนองค์คณะและตุลาการผู้แถลงคดีตามที่อธิบดีศาลปกครองชั้นต้นประกาศกำหนด

สำหรับขอบเขตอำนาจศาลนั้น ประธานศาลปกครองสูงสุด ให้คำแนะนำว่า "คดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณ" ให้หมายถึง "คดีพิพาททางปกครองตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง และมาตรา 11 แห่ง พ.ร.บ.จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542

ในกรณีการฝ่าฝืนข้อกำหนดเกี่ยวกับการบริหารการเงินและการคลัง ที่ออกตามความในกฎหมายระเบียบ ข้อบังคับ หรือข้อกำหนดอื่นใดที่เกี่ยวกับการรับ การเบิก การจ่าย การใช้จ่าย การบริหารงบประมาณและก่อหนี้ผูกพัน การจัดเก็บรายได้ การใช้ประโยชน์ การเก็บรักษาการพัสดุ และการจัดการซึ่งเงิน ทรัพย์สิน สิทธิประโยชน์ใดๆ ของหน่วยงานทางปกครอง ที่ได้มาจากเงินงบประมาณ เงินนอกงบประมาณ เงินกู้ เงินอุดหนุน เงินบริจาค และเงินช่วยเหลือจากแหล่งในประเทศหรือต่างประเทศ...ซึ่งเป็นความผิดวินัยทางการคลังและการงบประมาณและได้รับการลงโทษปรับทางปกครองตามกฎหมาย"

แต่หากมีปัญหาว่า คดีใดเป็นคดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณนั้น ในกรณีศาลปกครองชั้นต้นให้อธิบดีศาลปกครองชั้นต้นเป็นผู้วินิจฉัย ส่วนในศาลปกครองสูงสุดให้ประธานศาลปกครองสูงสุดเป็นผู้วินิจฉัย

นอกจากนี้ ในกรณีที่คดีมีความจำเป็นเร่งด่วน ตุลาการหัวหน้าแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณ พึงกำหนดความเร่งด่วนของคดีไว้หน้าสำนวนคดี และในกรณีที่มีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่ง ศาลควรกำหนดคำบังคับด้วยว่าจะให้มีผลย้อนหลังหรือไม่ย้อนหลัง หรือมีผลไปในอนาคตถึงขณะใดขณะหนึ่ง โดยคำนึงถึงความเป็นธรรมแห่งกรณี