ค้นหา'อาชีพเสริม' เพิ่มรายได้อย่างมั่นใจ

โดย...ฉัตรพงศ์ วัฒนจิรัฏฐ์

การออมเป็นพื้นฐานสำคัญของการสร้างความมั่งคั่งก็จริง แต่หากรายได้ต่อเดือนยังน้อยอยู่ การจะมีเงินพอยกระดับคุณภาพชีวิตก็อาจเป็นเรื่องยากตามไปด้วย นอกจากนี้ การจะเป็นยอดมนุษย์สุดประหยัดเพื่อออมเงินได้มากกว่าปกติ (ร้อยละ 20-30 ของเงินเดือนสำหรับกลุ่มรายได้ปานกลาง) อาจส่งผลให้คุณภาพชีวิตแย่ลง เนื่องจากการบีบรัดค่าใช้จ่ายแต่ละเดือนมากเกินควร

ดังนั้น การมี “อาชีพเสริม” เพื่อเป็นแหล่งรายได้เพิ่มเติมจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ แต่วัตถุประสงค์ของการมีอาชีพเสริมนี้ไม่ได้จำกัดแค่อยากมีเงินเท่านั้น บางท่านทำด้วยเหตุที่มีใจหลงใหลในสิ่งที่งานประจำไม่ตอบโจทย์ และหลายท่านทำเพื่อศึกษาหนทางต่อยอดเป็นเจ้าของกิจการในอนาคต

จะด้วยเหตุผลใดก็แล้วแต่ ผู้ที่กำลังมองหาอาชีพเสริมควรพิจารณาองค์ประกอบ 3 ประการ คือ “เวลาให้ ใจรัก ทักษะพร้อม” (ดูภาพประกอบ) เวลาเป็นเงื่อนไขหลักของการมีอาชีพเสริม ด้วยเหตุที่เราต้องจัดสรรเวลาส่วนใหญ่ให้กับงานประจำ ทำให้เหลือเวลาว่างแค่ช่วงหลังเลิกงานถึงก่อนนอน และเวลาพักผ่อนในวันหยุดสุดสัปดาห์เท่านั้น ยิ่งหากต้องจัดการภารกิจส่วนตัว เช่น เรียนหนังสือหรือดูแลครอบครัวแล้ว การเจียดเวลามาทำอาชีพเสริมเป็นเรื่องที่ต้องคิดให้รอบคอบ

ความชอบเป็นปัจจัยที่ช่วยสร้างความสุขในอาชีพเสริม เนื่องจากเราต้องใช้พลังงานเกือบทั้งหมดไปกับงานหลัก ทำให้อาจเกิดความเครียดสะสม หากต้องทำอาชีพเสริมที่ตนเองไม่ชอบอีกก็พานจะทำให้ชีวิตหดหู่เอาเสียมากกว่า ดังนั้น อยากให้เลือกอาชีพเสริมที่เสมือนว่าเป็นงานอดิเรก เพราะจะทำให้เราได้พักผ่อนทุกครั้งที่ทำงาน

ทักษะเป็นตัวแปรในแง่การสร้างกำลังใจให้ทำอาชีพเสริมนั้นต่อ เพราะการทำในสิ่งที่เราชำนาญมักจะทำให้เกิดรายได้ง่ายกว่าการเลือกทำในเรื่องที่เราขาดทักษะ อย่างไรก็ดี อย่าไปรีบด่วนตัดสินใจปิดโอกาสตัวเอง หากเรามองว่าไม่ได้มีทักษะในเรื่องนั้น เพราะคนที่เพิ่งมาค้นพบความสามารถของตัวเองในภายหลังก็มีไม่น้อย

ถึงแม้เรายังไม่มีองค์ประกอบดังกล่าวครบถ้วน แต่นั่นก็ไม่ใช่ปัญหาใหญ่หากคิดจะมีอาชีพเสริม หากจัดสรรเวลาได้และมีใจรักก็ให้เสริมทักษะ ซึ่งสามารถทำได้โดยการศึกษาข้อมูลหรือพูดคุยกับผู้ที่อยู่ในวงการเพื่อให้เห็นแนวทางปฏิบัติมากที่สุด แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือการเริ่มต้นลงมือทำ  โดยอยากให้เริ่มต้นทำแบบค่อยเป็นค่อยไปเพื่อค้นหาความแตกต่างให้กับตัวเอง เช่น อยากเป็นนักถ่ายภาพก็เริ่มจากการถ่ายรูปแนวเก๋ๆ ให้กับพี่น้อง แฟน เพื่อนฝูง แล้วตั้งใจทำผลงานให้ออกมาดี เสมือนหนึ่งว่าเรามีอาชีพนั้นแล้ว หากเป็นเช่นนี้โอกาสก็มักเปิดให้ คือจะได้รับการบอกต่อจากผู้ที่เราไปถ่ายให้ฟรีนั่นเอง

หากความชอบมีและทักษะก็ให้แต่งานยุ่งมาก ก็ลองปรับที่กระบวนการทำงาน เราอาจผ่องถ่ายงานบางอย่างให้คนที่เราไว้ใจเป็นผู้ดำเนินการ (Outsourcing) เช่น อาชีพเสริมขายชุดเดรสสำหรับสาวทำงาน จะมีขั้นตอนที่ต้องใช้เวลาคือการตัดเย็บ ก็โอนงานนี้ออกไปเพื่อเรามีเวลาสำหรับกระบวนการอื่น เช่น งานออกแบบและหาลูกค้า อีกเทคนิคหนึ่งคือพยายามทำงานบนอินเทอร์เน็ต เช่น ขายของออนไลน์ ขายภาพถ่ายผ่านเว็บไซต์ออกแบบสินค้า เขียนบล็อกหรือรีวิวสินค้า เป็นต้น ซึ่งช่วยประหยัดเวลาเราทำงาน ทำงานที่ไหนก็ได้ เมื่อไหร่ก็ได้

ส่วนผู้ที่มีทักษะโดดเด่นแต่ขาดใจรัก ก็ต้องแก้ที่รูปแบบของอาชีพเสริม เรื่องนี้อาจฟังดูแปลกแต่เกิดขึ้นได้ เช่น กรณีที่บางท่านทำขนมไทยเก่ง แต่ไม่อยากเป็นแม่ค้าขายขนม หรือชอบเดินทางท่องเที่ยวแต่ไม่อยากเป็นไกด์ทัวร์ เป็นต้น หากเป็นเช่นนี้ก็ไม่ใช่เรื่องผิดปกติอะไร เพราะมันสะท้อนเหตุผลส่วนบุคคลบางอย่าง คำแนะนำคืออย่าฝืนตัวเอง แต่ให้ลองประยุกต์แนวทางการทำอาชีพเสริมบนทักษะพื้นฐานของเรา เช่น เปิดเป็นโรงเรียนสอนทำขนมสำหรับเด็กไปเลย  หรือเขียนบล็อกหรือหนังสือแนะนำที่ท่องเที่ยวแนวผจญภัยก็ได้ 

สุดท้ายนี้ ขอฝากว่าสิ่งที่เราจะทำนั้นเป็นเพียงหนึ่งในทางเลือกของการสร้างรายได้เท่านั้น หากอาชีพเสริมมีแนวโน้มส่งเสียต่องานประจำ ชีวิตครอบครัว หรือสุขภาพแล้ว แนะนำให้หยุดอาชีพเสริมนั้นไปก่อน เพราะความสุขไม่ได้เกิดจากการมีเงินเยอะเสมอไป ขอให้เจออาชีพเสริมที่ถูกใจนะครับ