บริหารเสี่ยงค่าเงินบาท ด้วย USD Futures

โดย...บริษัท ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ประเทศไทย)

ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน นับเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของผู้ประกอบธุรกิจนำเข้า-ส่งออก หรือผู้ลงทุนรายใหญ่ที่มีการลงทุนในต่างประเทศ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วกลุ่มดังกล่าวจะสามารถทำการป้องกันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนผ่านช่องทางการทำธุรกรรม Forward กับธนาคารพาณิชย์เพื่อกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนในอนาคต

อย่างไรก็ตาม ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนยังส่งผลกระทบต่อบุคคลทั่วไปด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นผู้ลงทุนทั่วไปที่มีการลงทุนในสินทรัพย์ที่มูลค่าผันแปรไปตามอัตราแลกเปลี่ยน เช่น กองทุน FIF ที่ลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศ ทองคำ หรือน้ำมัน เป็นต้น รวมไปถึงบุคคลที่มีความจำเป็นต้องใช้เงินตราต่างประเทศ เช่น การส่งบุตรหลานไปศึกษาต่อ หรือการวางแผนท่องเที่ยวในต่างประเทศ ซึ่งสำหรับบุคคลกลุ่มหลังนี้อาจจะไม่มีความสามารถเข้าถึงการทำธุรกรรมป้องกันความเสี่ยงกับธนาคารพาณิชย์ได้

ดังนั้น TFEX จึงได้จัดให้มีการซื้อขาย USD Futures หรือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงกับดอลลาร์สหรัฐ (USD) เพื่อเปิดโอกาสให้ทั้งผู้ประกอบการ ผู้ลงทุนรายใหญ่ รวมถึงบุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนได้โดยสะดวก

การซื้อขาย USD Futures นั้น เปรียบเสมือนกับการตกลงซื้อขาย USD ในอนาคต โดยใช้อัตราแลกเปลี่ยนที่กำหนดตั้งแต่วันที่ทำการซื้อขาย USD Futures ซึ่งเมื่อสัญญาครบกำหนดอายุจะไม่มีการส่งมอบเงิน USD กันจริง แต่จะใช้วิธีชำระกำไรขาดทุนตามส่วนต่างของอัตราแลกเปลี่ยนที่เปลี่ยนแปลงไปแทน

นอกจากนี้ การซื้อขาย USD Futures ช่วยให้ผู้ลงทุนสามารถบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากใช้เงินลงทุนน้อยเพียงวางเงินหลักประกัน (Margin) บางส่วนไว้กับโบรกเกอร์ (ประมาณ 15-20% ของมูลค่าสัญญา) และผู้ลงทุนยังสามารถขาย USD Futures ได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีเงิน USD อยู่ก่อนการขาย ตัวอย่างเช่น ผู้ลงทุนที่ประกอบธุรกิจส่งออกและจะได้รับ USD ในอนาคต แต่คาดการณ์ว่าค่าเงิน USD มีแนวโน้มจะอ่อนค่าลงจึงต้องการบริหารความเสี่ยง สิ่งที่ผู้ลงทุนสามารถดำเนินการได้คือการตัดสินใจขาย (Short) USD Futures ซึ่งจะเท่ากับเป็นการกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนไว้ล่วงหน้า หากในอนาคตค่าเงิน USD อ่อนค่าลงตามคาด ผู้ส่งออกก็จะได้รับกำไรจาก USD Futures ที่ Short ไว้ จากอัตราแลกเปลี่ยนที่ลดลง และสามารถนำไปชดเชยกับ
รายได้ที่ลดลงจากการส่งออกได้

USD Futures ที่ซื้อขายใน TFEX นั้น มีขนาดอยู่ที่ 1,000 USD/สัญญา โดยผู้ลงทุนสามารถเลือกซื้อขายสัญญาที่หมดอายุแตกต่างกันทั้งสิ้น 4 สัญญา ได้แก่ สัญญาที่หมดอายุใน 3 เดือนที่ใกล้ที่สุด และสัญญาที่หมดอายุในเดือนสุดท้ายของไตรมาสที่ถัดไปอีก 1 เดือน นับเป็นรูปแบบสัญญาที่ผู้ลงทุนทั่วไป รวมถึงผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็ก สามารถซื้อขายได้โดยสะดวก ทั้งในแง่ของขนาดสัญญาและเดือนที่หมดอายุ เปิดโอกาสในการบริหารความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนให้แก่ผู้ลงทุนทุกกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่ค่าเงิน USD แข็งค่าขึ้นหรืออ่อนค่าลง

รวมไปถึงผู้ลงทุนที่ต้องการใช้ USD Futures บริหารความเสี่ยงควบคู่ไปกับการลงทุนในหลักทรัพย์อื่นที่อ้างอิงกับหลักทรัพย์ต่างประเทศ เช่น ผู้ลงทุนคาดการณ์ว่าสถานการณ์เศรษฐกิจกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วจะอยู่ในช่วงชะลอตัว ส่งผลให้มูลค่าทองคำในตลาดโลกมีแนวโน้มปรับตัวเพิ่มขึ้น และในขณะเดียวกันก็มีความกังวลว่า USD จะอ่อนค่าลง ผู้ลงทุนจึงทำการซื้อ (Long) Gold Futuresในขณะเดียวกันก็ทำการขาย (Short) USD Futures ด้วยเช่นกัน ซึ่งจะทำให้ผู้ลงทุนสามารถสร้างผลตอบแทนจากการลงทุนในทองคำโดยไม่ต้องกังวลผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยน

ปัจจุบัน TFEX กำหนดให้ผู้ลงทุนแต่ละรายสามารถถือครองสถานะของ USD Futures ได้ไม่เกิน 5,000 สัญญา หรือเทียบเท่ากับ 5 ล้านเหรียญสหรัฐ อย่างไรก็ตามเพื่อให้ USD Futures เป็นทางเลือกให้แก่ผู้ลงทุนและผู้ประกอบธุรกิจในการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน นอกเหนือจากการทำธุรกรรม Forward กับธนาคารพาณิชย์ ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงได้อนุญาตให้ TFEX ขยายสถานะถือครอง USD Futures ของผู้ลงทุนแต่ละรายเพิ่มขึ้นเป็น 1 หมื่นสัญญา หรือเทียบเท่ากับ 10 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยจะเริ่มมีผลตั้งแต่วันที่ 19 ต.ค. 2558 เป็นต้นไป

นอกจากนี้ แม้ว่า USD Futures จะเป็นสัญญาซื้อขาย USD ที่ไม่มีการส่งมอบจริง แต่หากผู้ลงทุนใน USD Futures มีแผนใช้เงิน USD ในอนาคต ก็สามารถเลือกใช้บริการ “ดอลลาร์ล่วงหน้าแลกดอลลาร์จริง” เพื่อขอซื้อหรือขายดอลลาร์สหรัฐผ่านบริการของธนาคารกรุงไทยได้ สำหรับผู้ลงทุนที่สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากโบรกเกอร์ที่ท่านใช้บริการ หรือเว็บไซต์ www.tfex.co.th