จีนพร้อมสำรวจ และขุดคอคอดกระ

โครงการ “ขุดคลองกระ” เพื่อเชื่อมสองฝั่งทะเลภาคใต้ของไทยคือมหาสมุทรอินเดียกับมหาสมุทรแปซิฟิกได้รับความสนใจจากการกลับฟื้นเป็นข่าวในสัปดาห์ที่แล้ว หลังจากสื่อมวลชนของรัฐบาลจีนประโคมข่าวว่าเป็นความร่วมมือของไทยกับจีนในการสำรวจและก่อสร้างคลองลัดเพื่อให้เป็นเส้นทางเดินเรือของโลก

นัยว่าย่นระยะทางได้เป็นพันกิโลเมตรและลดเวลาเดินทางได้ 3 วัน ไม่ต้องอ้อมข้ามช่องแคบมะละกา โดยรัฐบาลจีนจะเป็นผู้ลงทุนทำให้พื้นที่ภาคใต้ของไทยคล้ายเป็นคลองสุเอซแห่งเอเชีย คำถามที่ตามมาประเทศไทยจะได้อะไรหรือเสียอะไรจากโครงการนี้

โครงการสำรวจและก่อสร้างคอคอดกระรอบนี้ประเทศจีนให้ความสนใจ เพราะต้องการแผ่อิทธิพลลงทางใต้ที่เรียกว่า “ยุทธศาสตร์รุกใต้” ซึ่งจีนดำเนินมากว่า 20 ปี ความฝันของจีนคือเปิดพื้นที่ทะเลฝั่งอันดามัน ซึ่งจีนพยายามที่จะไปลงทุนท่าเรือแถบเมืองยะไข่ของเมียนมาเพื่อเชื่อมทางรถไฟแต่ดูเหมือนว่าจะไม่คืบหน้า สำหรับประเทศไทยในช่วงนี้ทางจีนอาจมองว่าเป็นจุดอ่อนที่จะเจาะบรรลุถึงความฝันนี้

หากตัดประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและด้านความเสียหายจากภาคท่องเที่ยวออกไป สมมติว่า มีการสร้างจริงและโครงการขุดคลองลัดเปิดใช้และฝันเฟื่องว่าจะทำให้เกิดท่าเรือขนาดใหญ่แบบสิงคโปร์หรือเกิดอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ลองไปดูประเทศปานามาและอียิปต์ ซึ่งเป็นคลองลัดทางทะเลของโลกมาเป็นเวลาร้อยปีเศษ ถามว่าประเทศทั้งสองกลายเป็นท่าเรือของโลกได้จริงหรือเป็นได้แค่เพียงเส้นทางผ่านของเรือเดินสมุทรโดยไม่แวะจอด

กรณีการขุดคลองคอดกระแล้วหวังว่า จะทำให้ภาคใต้ของไทยกลายเป็นพอร์ตซิตี้หรือเมืองที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจจากท่าเรือหลักของโลก คงต้องไปพิจารณาถึงจำนวนสินค้าซึ่งปัจจุบันเป็นระบบตู้คอนเทนเนอร์ ต้องมีปริมาณมากพอที่จะคุ้มค่าต่อเรือขนาดใหญ่ข้ามมหาสมุทรที่จะมาจอดแวะส่งสินค้าขาเข้าและรับสินค้าส่งออก เกี่ยวข้องกับการเป็นท่าเรือบริการซ่อมบำรุงเรือ เปลี่ยนน้ำมัน และอุตสาหกรรมบริการที่เกี่ยวกับเรือ

ส่วนที่คิดว่าจะร่นเวลาได้ 2-3 วันนั้น ข้อเท็จจริงเรือบรรทุกคอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่ระดับ “Ocean Ship” ส่วนใหญ่ไม่ได้วิ่งอ้อมแหลมมะละกา เพราะมีการเปลี่ยนสินค้าถ่ายลำดังเหตุผลที่กล่าวข้างต้น

ที่กล่าวมานี้ก็ใช่ว่าจะไปขัดขวางไม่ให้ประเทศไทยมีคอคอดกระ ซึ่งทางไทยได้ปฏิเสธข่าวนี้ว่าไม่เป็นความจริง เพียงแต่ต้องเข้าใจว่าโครงการนี้มีผลกระทบค่อนข้างมาก และประโยชน์ที่จะได้คงไม่ใช่ประเทศไทย ส่วนที่จะให้มีการสำรวจในการขุดคลองคอคอดกระ คงไม่ใช่เรื่องที่เสียหาย แต่ถ้าจะถึงขั้นให้สัมปทานประเทศใด คงต้องพิจารณาให้ดีถึงระยะยาว ผลได้ผลเสีย คงต้องประเมินให้ดี โดยเฉพาะประเทศมหาอำนาจอย่างจีนซึ่งเป็นเจ้าของสัมปทาน ที่จะห้ามเขาไม่ให้ส่งกองกำลังมาดูแลผลประโยชน์คงไม่ใช่ง่าย เหมือนกับครั้งหนึ่งซึ่งอังกฤษมีกองเรือดูแลคลองสุเอซ...

เข้ามาแล้วจะเชิญเขาออกยากครับ