มาตรฐานด่านตรวจ

คำสั่งยกเลิกการตั้งด่านลอย ของสำนักงานตำรวจแห่งชาตินั้นไม่ใช่เรื่องใหม่ ที่ผ่านมา อธิบดีกรมตำรวจและผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ แทบทุกยุคสมัย ก็ล้วนออกคำสั่งกำชับมาตรการการปฏิบัติเกี่ยวกับการตั้งด่านตรวจ จุดตรวจ และจุดสกัด มาแล้วหลายครั้ง เพื่อแก้ปัญหาตำรวจบางรายที่มีพฤติกรรมยืนดักอยู่ข้างถนน หรือรวมกลุ่มกัน 2-3 นาย นำกรวยพลาสติกวางไว้ หรือใช้รถตำรวจขวางถนน ให้ผู้ใช้รถใช้ถนนเข้าใจว่าเป็นการตั้งด่านที่ถูกต้องตามระเบียบ หรือที่เรียกกันว่าด่านลอย แล้วเรียกตรวจค้น หรือแจ้งข้อหากระทำผิดกฎจราจร ทั้งเพื่อประโยชน์จากส่วนแบ่งค่าปรับ หรือการเรียกรับสินบน

แต่ไม่ว่าจะออกคำสั่งมาแล้วกี่ครั้ง แต่พฤติกรรมดังกล่าวไม่เคยหมดไป ตำรวจจราจรและตำรวจทางหลวง เป็นหน่วยงานที่ถูกร้องเรียนเรื่องนี้มากที่สุด ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ รวมถึงความเชื่อมั่นศรัทธาในสถาบันตำรวจ ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์อย่างยิ่ง

พร้อมกับคำสั่งยกเลิกการตั้งด่านลอย ก็มีกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในหมู่ประชาชนที่เกรงว่าการไม่ตั้งด่านอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม ซึ่งสะท้อนว่า ประชาชนทั่วไปยังไม่เข้าใจหลักการตั้งด่านตรวจที่ถูกต้อง จึงทำให้น่ากังวลว่า เมื่อข่าวคำสั่งยกเลิกการตั้งด่านลอยเผยแพร่ออกไป หากประชาชนพบเจอกับการตั้งด่านตรวจเพื่อป้องกันอาชญากรรม โดยทำตามหลักการถูกต้องก็จะไม่เชื่อถือ ไม่ให้ความร่วมมือ ซึ่งจะเกิดปัญหาตามมาอีก

ในภาวะที่ประเทศไทยกำลังเผชิญหน้ากับการก่อความไม่สงบในหลากหลายรูปแบบ การตั้งด่านตรวจเพื่อตรวจค้น สกัดจับกุม ในเชิงการป้องกันจึงมีความจำเป็น จึงไม่ควรนิ่งดูดายให้ความไม่เข้าใจของคนในสังคม และการประพฤติของตำรวจนอกรีตบางราย ทำลายมาตรการป้องกันเหล่านี้

ผู้บังคับบัญชาตำรวจในทุกระดับจึงต้องเอาจริง หากมีการฝ่าฝืนตั้งด่านลอยก็ต้องมีมาตรการลงโทษเพื่อมิให้เป็นแบบอย่าง ขณะเดียวกันก็ต้องประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนเข้าใจถึงการตั้งด่านที่ถูกต้อง และประชาชนมีหน้าที่ต้องให้ความร่วมมือ

สำหรับการกวดขันวินัยจราจร การจับกุมผู้กระทำผิดกฎจราจร จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยี เช่น กล้องวงจรปิดเข้ามาใช้มากขึ้น เพราะที่ผ่านมาการใช้ดุลพินิจของเจ้าพนักงานนั้น ปรากฏผลในเชิงสร้างผลเสียมากกว่าผลดี นอกจากกระทบภาพลักษณ์แล้ว ยังลดทอนโอกาสในการป้องกันอาชญากรรม จากการที่ประชาชนขาดความเชื่อมั่นศรัทธาลงไปด้วย

การกำหนดมาตรการควบคุมที่เข้มงวด การใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วย ควบคู่ไปกับการปลูกสร้างให้ตำรวจตั้งมั่นในการทำหน้าที่อย่างสุจริต จึงจะเป็นการปฏิรูปตำรวจโดยตำรวจเอง ไม่ต้องให้คนนอกที่อาจไม่เข้าใจตำรวจมาดำเนินการในเรื่องสำคัญยิ่งนี้