วิกฤตส่งออก... พูดง่ายแต่แก้ยาก

เผลอแป๊บเดียวก็ผ่านไตรมาส 3 ไปแล้ว คงไม่ต้องเจียระไนถึงเรื่องปากท้องชาวบ้านว่าเป็นอย่างไร วิกฤตส่งออกครั้งนี้หนักหนาสาหัสเพราะเศรษฐกิจชะลอตัวกันทั้งโลก

ประเทศไทยพึ่งพาส่งออกเป็นหลัก เมื่อลูกค้ากระเป๋าแห้งส่งออกก็ทรุดถดถอยติดลบมาเกือบ 3 ปี และที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์ใช้รูปแบบเดิมๆ เช่น ขายลูกค้าขาใหญ่ไม่ได้ ก็ให้โยกไปขายตลาดอื่นหรือให้ทูตพาณิชย์เร่งเปิดตลาดใหม่ โดยลืมไปว่าทูตพาณิชย์ไม่ใช่เซลส์แมนขายของ เพราะการส่งออกเป็นเรื่องธุรกิจล้วนๆ

ผมอยู่ในแวดวงส่งออกและเตือนมาตั้งแต่ต้นปีว่าส่งออกวิกฤตแน่ๆ พร้อมเตือนให้รัฐบาลเร่งใช้มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจแต่เนิ่นๆ ซึ่งขณะนั้นกังวลว่าจะเป็นการนำ “ประชานิยม” มาใช้ใหม่ แต่ก็ยังดีที่ในช่วงนี้รัฐบาลงัดมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจระดับตำบลมาใช้ แม้นว่าจะช้าไปหน่อย

กลับมาเรื่องส่งออกยังคงเป็นหัวจักรสำคัญ เพราะมีสัดส่วนในระบบเศรษฐกิจถึง 60.6% ตัวเลขการส่งออกที่ติดลบต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2556 ส่งผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยอยู่ในระดับต่ำๆ โดยเฉพาะปี 2557 ขยายตัวเพียง 0.7% สอดคล้องกับการส่งออกในปีนั้นขยายตัวติดลบ -0.43% ทำให้ดึงเศรษฐกิจทุกภาคส่วนชะลอตัวมาจนถึงปีนี้

สำหรับช่วง 8 เดือนแรกของปีนี้ การส่งออกเฉลี่ยติดลบ -4.92% คาดว่าทั้งปีจะติดลบประมาณ -4.7% ถึง -5.0% โดยเฉพาะเดือนส.ค.มูลค่าส่งออกเชิงเหรียญสหรัฐทรุดตัวติดลบ -6.7% มากที่สุดในรอบ 20 กว่าปี (ถ้าหักการส่งออกทองคำจะติดลบสูงถึง -9.5%) โดยเป็นการถดถอยทั้งโครงสร้างส่งออกซึ่งภาคเกษตรติดลบหนักถึง -10.54%

สินค้าเกษตรหลักเกือบทุกรายการ เช่น ยางพารา ข้าว อ้อย มันสำปะหลัง ปาล์มน้ำมัน ฯลฯ  ซึ่งพึ่งพาส่งออกราคาตกต่ำส่งผลกระทบต่อรายได้เกษตรกร เฉพาะเดือน ส.ค.รายได้เกษตรติดลบ -3.35% ดัชนีผลผลิตการเกษตรติดลบ -11.12% ผลที่ตามมาคือพี่น้องเกษตรกรเดือดร้อนถ้วนหน้า

การส่งออกที่ถดถอยสูงสุดเป็นประวัติการณ์ยังส่งผลต่อภาคอุตสาหกรรมส่งออกติดลบเฉลี่ย -3.24% มีเพียงอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนที่กลับมาขยายตัวเป็นบวก แต่อุตสาหกรรมส่งออกที่หนักๆ ติดลบเป็นเลข 2 หลัก เช่น อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เหล็ก พลาสติก เคมี ฯลฯ ส่งผลต่อดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมเดือนสิงหาคมถดถอยติดลบ -8.3% ต่ำสุดในรอบเกือบ 2 ปี กำลังการผลิตภาคอุตสาหกรรมลดต่ำสุดเหลือเพียง 57.77%

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าเศรษฐกิจโลกชะลอตัวจะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ส่งออกไทยติดลบ แต่ในขณะเดียวกันการส่งออกของประเทศเวียดนามในช่วง 7 เดือนแรกของปีนี้ยังขยายตัวเป็นบวกถึง 9.6% การแก้ปัญหาคงต้องทบทวนทั้งโครงสร้าง

อย่าไปโทษปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียวโดยเฉพาะด้านขีดความสามารถในการแข่งขัน ฝากไปที่กระทรวงพาณิชย์ การแก้ปัญหาส่งออกต้องมียุทธศาสตร์ชัดเจนไม่ใช่เลื่อนลอยจับต้องไม่ได้...

หากแก้ได้ง่ายๆ ส่งออกของไทยคงไม่เดี้ยงอย่างนี้ครับ