เช่าที่ดินชาวนา

ขณะนี้ค่อนข้างชัดเจนว่า ปริมาณน้ำต้นทุนปี 2559 ในเขื่อนหลักที่ป้อนเกษตรกรในแถบลุ่มน้ำเจ้าพระยาและแม่กลอง คงจะไม่เพียงพอต่อการทำนาปรังในช่วงฤดูแล้งปี 2559 จนทำให้รัฐบาลได้ขอความร่วมมือให้ปลูกพืชใช้น้ำน้อยแทน

สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ในเรื่องการเกษตรที่พูดถึงเรื่องโซนนิ่งมานาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีแผนแม่บทแต่หลายสิบปีที่ผ่านมาได้แต่แก้ปัญหาเฉพาะหน้า เกิดภัยแล้งก็ให้เงิน ไม่เคยมองว่าสินค้าบางอย่างต้องปลูกน้อยลง ให้อุปสงค์และอุปทานพอๆ กันจะได้ราคาดี

มาถึงวันนี้พอมีข่าวว่าจะแล้ง รัฐบาลก็ห่วงใยเกรงว่าชาวนาปลูกข้าวนาปรังไปแล้วจะเกิดการเสียหายมากขึ้นเพราะไม่มีน้ำส่งให้ แต่ชาวนาบางพื้นที่ก็โกรธ เพราะมีคนไปยุยงว่ารัฐบาลไม่เห็นคุณค่า จะให้เลิกปลูกข้าว แต่ไม่อธิบายว่าจริงๆ แล้วรัฐบาลไม่ได้ให้เลิกปลูก

ขณะนี้กำลังพยายามหาทางช่วยชาวนา โดยจูงใจให้ปลูกพืชอย่างอื่นที่จะสร้างรายได้ให้ ซึ่งการที่จะให้ชาวนาปลูกพืชอย่างอื่นชาวนาจะไม่กล้าและไม่มีทุน รวมทั้งกลัวว่าปลูกไปแล้วเจ๊งใครจะรับผิดชอบ ซึ่งจากการหารือกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้องแล้วก็มีแนวคิดใหม่ๆ ที่อาจดำเนินการได้เพื่อสร้างความมั่นใจให้เกษตรกร สามารถช่วยชาวนาได้ดีกว่า การให้เงินชาวนาแบบให้ฟรี ซึ่งให้ไปแล้วไม่เกิดอะไรขึ้น ทำให้ชาวนาเห็นว่า ปลูกพืชชนิดอื่นที่ไม่ใช่ข้าวก็อยู่ได้ และไม่มีความเสี่ยง ช่วยกระตุ้นให้ชาวนารู้จักการปลูกพืชชนิดอื่น และขั้นตอนถัดไปหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าไปช่วยยกระดับสินค้าให้มีคุณภาพ สร้างมูลค่า แปรรูปให้มากขึ้น

“เรื่องนี้มีการคุยกันในส่วนที่เกี่ยวข้อง ได้มีไอเดียใหม่ๆ ที่รัฐบาลจะไปเช่าที่ดินของชาวนาในพื้นที่น้ำน้อยมาก ปลูกข้าวไม่ขึ้น ชาวนาที่เช่าที่ดินจะมีรายได้เป็นค่าเช่าเท่ากับ X บาท รัฐบาล กระทรวงเกษตรฯ จะไปสนับสนุนให้เมล็ดพันธุ์พืชบางชนิดไปทดลองปลูกในช่วงแล้ง และจ้างชาวนาให้ปลูกพืช ก็จะมีรายได้ค่าจ้างเท่ากับ Y เมื่อปลูกแล้วได้ผลผลิต จะมีรัฐบาล เอกชน ภาคประชาชน โดยเฉพาะกระทรวงพาณิชย์หาทางไปเปิดร้านจำหน่ายหรือเอาต์เลตให้ เพื่อให้มีที่วางสินค้าขายที่ปลูกขึ้นมาได้ เช่น ผักชี มีรายได้จากการจำหน่ายมาแบ่งกันเป็น z ชาวนาที่เข้าร่วมโครงการจะมีรายได้เท่ากับสมการ X+Y+Z ซึ่งเชื่อว่า เป็นรายได้ที่จะทำให้ชาวนาอยู่ได้” สมคิด กล่าว

ด้าน วิเชียร พวงลำเจียก นายกสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย กล่าวว่า ขณะนี้อยากเรียกร้องให้รัฐบาลพักหนี้ให้สัก 5-10 ปี เพราะที่ผ่านมาเกษตรกรขาดรายได้ ต้องกู้หนี้ยืมสินกันมากินใช้ หากพักเพียง 1-2 ปี ยังไม่เพียงพอ ในการหารือของแกนนำเกษตรกรและการหารือกับกรรมาธิการด้านการเกษตรที่รัฐสภาก็ได้แสดงความเห็นเพื่อเสนอต่อรัฐบาลช่วยเหลือ เพราะชาวนาถนัดแต่ทำนา ห้ามก็คงไม่ฟัง และพวกเราก็คงต้องเสี่ยงทำนากันต่อไป

ขณะที่มาตรการช่วยเหลือภัยแล้งด้านอื่น เช่น การส่งเสริมการปลูกพืชน้ำน้อยหรือถั่วเหลือง ถั่วเขียวนั้น ที่ผ่านในฤดูแล้ง 2557/2558 กระทรวงเกษตรฯ ไปส่งเสริมการปลูกถั่วเขียวปรากฏว่าเสียหายกันมาก เกษตรกรขาดทุนกันเฉลี่ยแล้ว 4-5 หมื่นบาท/ครัวเรือน เนื่องจากหลังการปลูก แล้งมากดินขาดความชุ่มชื้นจนรากแห้งตาย