การแก้ปัญหา ที่ ‘หน้างาน’

โดย...วิฑูรย์  สิมะโชคดี

หัวหน้างานจะมีบทบาทที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการอนุรักษ์หรือการแก้ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมในโรงงานอุตสาหกรรมด้วยเช่นกัน

ในบทความนี้ “หัวหน้างาน” ก็คือ ผู้จัดการหรือผู้บริหารระดับแรก (ระดับต้น) ที่เป็นหัวหน้าคนครั้งแรก ซึ่งเราเรียกกันจนติดปากว่า “ซูเปอร์ไวเซอร์” (Supervisor)

หัวหน้างานจะทำหน้าที่ดูแล กำกับ และควบคุมการทำงานของพนักงานและเครื่องจักรในกระบวนการผลิตให้เป็นไปตามตารางการผลิต เพื่อให้ได้ผลผลิตตรงตามความต้องการและบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้

หัวหน้างานจึงต้องรู้และชำนาญเกี่ยวกับกระบวนการผลิตและเครื่องจักรอุปกรณ์ รวมถึงมีความสามารถในการขจัด “ความสูญเปล่า” ในกระบวนการผลิต และหัวหน้างานจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบการดำเนินการต่างๆ ในลักษณะของการ “ปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง” เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ออกมาตรงตามที่ตั้งเป้าหมายไว้

ทั้งนี้ ในการควบคุมการผลิตนั้น หัวหน้างานจะมีบทบาทที่สำคัญ 2 ประเภท ได้แก่ (1) การผลิตให้ได้ตามปริมาณที่กำหนดไว้ และการประกันคุณภาพของผลผลิต และ (2) การปรับปรุงแก้ไขจุดต่างๆ เพื่อลดขั้นตอนการปฏิบัติงานและเพิ่มผลิตภาพ

ดังนั้น หัวหน้างานจึงต้องคลุกคลีใกล้ชิดกับหน้างาน (ทั้งพนักงานและบริเวณพื้นที่ปฏิบัติงาน) และต้องหมั่นดูแลเอาใจใส่ต่อสิ่งที่จะเกิดขึ้นหน้างานอย่างสม่ำเสมอด้วย

อย่างไรก็ดี หัวหน้างานจำเป็นต้องจัดเตรียมปัจจัยการบริหารจัดการให้พร้อม เช่น การกำหนดขั้นตอนการเตรียมงาน การจัดแบ่งงาน การจัดหาวัตถุดิบ การฝึกอบรมวิธีการปฏิบัติงาน การดำเนินการผลิตตามแผนงาน เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานของ Q-C-D การบำรุงรักษาเครื่องจักรอุปกรณ์

ที่สำคัญก็คือ หัวหน้างานต้องสามารถในการค้นหาและทราบถึง “ความผิดปกติ” ต่างๆ ในกระบวนการผลิตหรือที่หน้างาน รวมทั้งการทำให้พนักงานสามารถรู้ว่าสิ่งเหล่านั้นเป็น “สิ่งผิดปกติ” ด้วย และต้องบริหารจัดการต่อ “ความผิดปกติ” เหล่านั้นได้

หัวหน้างานควรจะหมั่นเข้าไปดูแลสายการผลิตหรือหน้างาน เพื่อจะได้พบจุดที่ต้องแก้ไขปรับปรุงให้ดีขึ้นๆ และบ่อยครั้งที่หัวหน้างานจะต้องลงมือทำด้วยตนเอง หรือทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชาดูเป็นตัวอย่าง เพื่อให้ผู้ใต้บังคับบัญชาเกิดความศรัทธา เชื่อมือ และเชื่อมั่นที่จะปฏิบัติตามที่หัวหน้างานชี้แนะ

ทั้งหมดทั้งปวงนี้ ต้องการย้ำว่า หัวหน้างาน (มืออาชีพ) จะต้องติดตามดูแลหน้างานอย่างสม่ำเสมอ ต้องควบคุมและให้คำแนะนำแก่ผู้ใต้บังคับบัญชาได้เป็นอย่างดี ต้องมีวิสัยทัศน์กว้างไกล และสามารถตัดสินใจโดยพิจารณาจากภาพรวมทั้งหมดได้

บทบาทและหน้าที่ของ “หัวหน้างาน” ดังกล่าวข้างต้นเป็นการประกันได้ว่า หากมี “ความผิดปกติ” เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต (เช่น มีน้ำเสีย มีกลิ่นเหม็น หรือมีปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อม เป็นต้น) หัวหน้างานจะเป็นคนที่ตระหนักรู้และหาวิธีแก้ไขปรับปรุงเพื่อให้ทุกอย่างเข้าสู่ “ภาวะปกติ”

ดังนั้น หัวหน้างานที่ทุกองค์กรต้องการก็คือ หัวหน้างานที่สามารถบริหารจัดการและแก้ปัญหาที่หน้างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ครับผม!