อาหารสำเร็จรูปรุ่ง

โดย...สมหทัย โมสิกะ

เศรษฐกิจของหลายประเทศในอาเซียนที่เติบโตอย่างรวดเร็ว มีผลดีต่อเงินในกระเป๋าของผู้บริโภค อีกทั้งทำให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน จากเดิมที่เน้นคาร์โบไฮเดรต มาเป็นอาหารกลุ่มโปรตีน ไขมัน มากขึ้น ขณะที่สังคมเมืองที่ขยายตัวยังทำให้มีความต้องการอาหารสำเร็จรูปเพิ่มเป็นเงาตามตัว

รายงานของราโบแบงก์หัวข้อ AEC : One LargeNon-Homogeneous Market คาดการณ์ว่า อาหารสำเร็จรูปบรรจุห่อและเนื้อสัตว์จะเป็นสินค้ากลุ่มอาหารที่ได้รับประโยชน์มากที่สุดจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) อย่างเต็มรูปแบบในสิ้นปีนี้

โดยคาดว่าอาหารสำเร็จรูปจะขยายตัว 5% และเนื้อสัตว์จะเติบโต 4% ต่อปี จนมียอดแตะระดับ 52 ล้านตัน และ 20 ล้านตัน ตามลำดับในปี 2563 ซึ่งสูงกว่าภาพรวมในตลาดโลกที่ประเมินว่าอาหารสำเร็จรูปจะเติบโตประมาณปีละ 3% และเนื้อสัตว์ 2%

ทั้งนี้ มาตรฐานการใช้ชีวิตที่สูงขึ้นของคนในอาเซียนจะกลายเป็นโอกาสครั้งใหญ่สำหรับผู้ผลิตระดับปลายน้ำ และธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม เพราะการเปิดเสรีอาเซียนทำให้ผู้ผลิตสามารถเข้าถึงฐานผู้บริโภคจำนวนมากขึ้นได้ ขณะที่เงินทุนไหลเวียนในภูมิภาคดีขึ้น และมีการลงทุนเพิ่มเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน

ราโบแบงก์ยังคาดด้วยว่า แม้ธุรกิจในภูมิภาคจะเป็นผู้ที่ได้ประโยชน์สูงสุดจากเออีซี แต่ธุรกิจเหล่านี้ก็ต้องอาศัยกลยุทธ์ระดับภูมิภาคเพื่อแข่งขันกับบริษัทข้ามชาติ ซึ่งการสำรวจของอีโคโนมิสต์ อินเทลลิเจนซ์ ระบุว่า ปัจจุบันมีบริษัทในอาเซียนเพียง 55% ที่มีกลยุทธ์ระดับภูมิภาค เทียบกับบริษัทนอกกลุ่มอาเซียนมากถึง 81% ที่มีกลยุทธ์ดังกล่าว

นอกจากนี้ แม้ว่าการเปิดเสรีอาเซียนจะทำให้อุปสรรคทางภาษีส่วนใหญ่ลดลง แต่ต้องยอมรับว่าการรวมตัวของประชาคมอาเซียนยังไม่สมบูรณ์ ดังนั้นจะยังเห็นอุปสรรคอื่นๆ อยู่ ทั้งความท้าทายด้านการผลิตอาหาร ความแตกต่างด้านคุณภาพสินค้า และอุปสรรคทางการค้าที่ประเทศต่างๆ กำหนดขึ้น เช่น มาตรการปกป้องธุรกิจในประเทศของอินโดนีเซีย นโยบายของมาเลเซียและฟิลิปปินส์ที่ปกป้องอุตสาหกรรมข้าวและน้ำตาล จากการไหลทะลักของสินค้าที่มีราคาถูกกว่าจากไทยและเวียดนาม

ทั้งนี้ หากประเทศในภูมิภาคนี้ยังต้องการรักษาขีดความสามารถการแข่งขันของตัวเองไว้ จะต้องเร่งจัดการปัญหาต่างๆ เช่น อุปสรรคการค้าที่ไม่ใช่ภาษี ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน และพัฒนาทักษะด้านเกษตรกรรม เป็นต้น