ต้องรู้จักและเข้าใจ

โดย...ชนิตร

กัมพูชาแม้จะมีการพัฒนาและเติบโตอย่างก้าวกระโดดในระยะ 5 ปีที่ผ่านมา แต่ประเทศกัมพูชายังไม่สามารถผลิตอาหารได้เพียงพอกับความต้องการในประเทศ เนื่องจากกัมพูชายังขาดแคลนทักษะ เทคโนโลยี และเงินลงทุน องค์ความรู้ในการผลิตและแปรรูปสินค้า

นี่จึงเป็นโอกาสของไทย เพราะจากสถิติที่ผ่านมากัมพูชามีการนำเข้าสินค้าอาหารจากต่างประเทศในสัดส่วนที่สูงมาก

กล่าวเฉพาะประเทศไทย สินค้าอาหารและเครื่องดื่มที่บรรดาพ่อค้า นักลงทุนชาวกัมพูชานำเข้าจากไทยมีมูลค่าสูงหลายรายการ

ระหว่างปี 2556-2557 สินค้าอุปโภคบริโภคของไทยมียอดจำหน่ายขยายตัวอย่างมาก โดยสินค้าที่มีอัตราขยายตัวสูงที่สุด คือ อาหารแปรรูป สินค้าอาหารบรรจุกล่อง มีมูลค่า 800-1,200 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวเฉลี่ยปีละ 12-15%

กลุ่มสินค้าที่มีมูลค่าตลาดมากที่สุด คือ กลุ่มขนมอบ ผลิตภัณฑ์นม กลุ่มอาหารแช่แข็งอาหารแช่เย็น เติบโตเฉลี่ยปีละ 28-30%

ยิ่งในระยะ 2 ปีที่ผ่านมา กัมพูชามีการเปิดประเทศมากขึ้น มีนักท่องเที่ยว นักลงทุนเข้าไปจำนวนมาก สินค้าในกลุ่มอาหารของไทยจึงขยายตัวแบบก้าวกระโดด

ล่าสุดผมทราบว่ามีนักลงทุนของไทยกลุ่มหนึ่งที่ผลิตตู้แช่เย็น ตู้เย็น ที่เก็บอาหาร กำลังเข้าไปตั้งโรงงานที่กัมพูชา เพื่อขยายธุรกิจออกไปยังเวียดนามในอนาคต เพราะลักษณะภูมิประเทศของกัมพูชาและเวียดนามนั้นใกล้เคียงกับไทย มีสภาพอากาศที่ร้อน จึงต้องการอาหารที่แช่เย็น

อย่างไรก็ตาม คนที่จะเข้าไปลงทุนในกัมพูชาจำเป็นต้องศึกษาพฤติกรรมการบริโภคของคนในพื้นที่ด้วยจึงจะประสบผลสำเร็จ

วันก่อนผมไปกัมพูชากับเพื่อนที่เป็นนักธุรกิจขายเครื่องดื่ม ผมเห็นพฤติกรรมของคนกัมพูชาแล้วสะดุ้งเฮือก แทบไม่เชื่อสายตา

ผมเห็นคนกัมพูชาดื่มเบียร์และไวน์กันเป็นล่ำเป็นสัน และเขาไม่ได้สั่งเป็นขวด ไม่มีการสั่งเบียร์มาดื่มกันทีละกระป๋องเหมือนคนไทย ประทานโทษครับ พี่ท่านเล่นสั่งเบียร์มาดื่มกันทีละลัง ทีละโหล กินกันตอนรับประทานอาหารเที่ยง อาหารค่ำกันนั่นละครับ

ผมถามเขาว่า ทำไม... คำตอบคือคนกัมพูชาที่รวย มีรายได้สูง เป็นคนที่ต้องการแสดงตนให้คนอื่นรู้ว่าเป็นอย่างไร และนิยมรับประทานอาหารนอกบ้านมากขึ้น ร้านอาหารไทย อาหารญี่ปุ่น อาหารจีนในเขตเมืองจึงเต็มแน่นไปหมด

แต่คนในชนบท คนระดับกลางที่มีอยู่กว่า 80% กลับนิยมซื้อสินค้าในตลาดสดและร้านค้าปลีกมากกว่า

ผมให้ทีมงานสำรวจข้อมูลถึงพฤติกรรมแล้วพบว่า กลุ่มแม่บ้าน คนที่มีรายได้ปานกลาง ส่วนใหญ่กว่า 75% ชอบซื้ออาหารในตลาดสด และต้องซื้ออาหารสดทุกวันด้วย

เรารู้เขา เราจึงจะทำการค้ากับเขาได้