เจาะกลุ่มวัยเก๋าจีน โอกาสทองท่องเที่ยว?

นอกจากกลุ่มนักท่องเที่ยวจีนทั่วไปแล้ว ตอนนี้ “นักท่องเที่ยวกลุ่ม สว.” หรือผู้สูงอายุอาจกำลังกลายเป็น “ขุมทอง” แห่งใหม่สำหรับธุรกิจท่องเที่ยวทั่วโลก เนื่องจากจีนมีจำนวนประชากรผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเป็นผู้บริโภคอีกกลุ่มที่พร้อมจะใช้เงินเพื่อการเดินทางท่องเที่ยว

ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติจีน ระบุว่า ในปี 2556 จีนมีประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปประมาณ 202 ล้านคน พร้อมประเมินว่าตัวเลขดังกล่าวจะพุ่งไปแตะระดับ 400 ล้านคนในปี 2593

เมื่อมองที่ตลาดในปัจจุบันและอนาคตอันใกล้นั้น ซีทริป เอเยนซีท่องเที่ยวออนไลน์ชั้นนำของจีน ระบุว่า ชาวจีนที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไปประมาณ 87% บอกว่า พวกเขามีแผนที่จะท่องเที่ยวอย่างแน่นอน ขณะที่ 13% บอกว่า พวกเขาอาจจะเดินทางท่องเที่ยว

ส่วนกลุ่มชาวจีนที่มีอายุ 25 ปีหรือน้อยกว่านั้นประมาณ 29% และชาวจีนอายุ 25-30 ปีประมาณ 17% บอกว่า พวกเขาไม่มีแผนท่องเที่ยวเลย

สำหรับเป้าหมายท่องเที่ยวยอดนิยมของชาวจีนอาวุโสมีหลายเส้นทางด้วยกัน ทั้งไต้หวัน หมู่เกาะต่างๆ และประเทศในยุโรป เช่น ฝรั่งเศส อิตาลี และสวิตเซอร์แลนด์

ด้านรูปแบบการเดินทาง ตัน จีตง ผู้จัดการฝ่ายขายอาวุโสของซีทริป ชี้ว่า การเดินทางแบบกรุ๊ปทัวร์เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวสูงวัย หรือคนที่เดินทางท่องเที่ยวครั้งแรกเท่านั้น โดยผู้อาวุโสจำนวนมากจะมีลูกๆ เป็นผู้ช่วยในการจองโปรแกรมท่องเที่ยว ทั้งนี้ แม้ว่าตอนนี้การเที่ยวเมืองนอกของคนสูงวัยอาจไม่ได้มีมากนัก แต่เชื่อว่าตลาดนี้จะขยายตัวอย่างมหาศาลในช่วง 2 ปีข้างหน้า

สำหรับการท่องเที่ยวภายในประเทศที่ตลาดคนอาวุโสกำลังขยายตัว กลับพบว่ามีปัญหาด้านมาตรฐานบริการ โดยไชน่า เดลี่ อ้างผลสำรวจของเจรอนโต โลจิคัล โซไซตี้ ออฟ เซี่ยงไฮ้ และอีสต์ ไชน่า ยูนิเวอร์ซิตี้ ออฟ ไซแอนซ์ แอนด์ เทคโนโลยี พบว่า นักท่องเที่ยวจำนวนมากไม่พอใจกับบริการและสินค้าที่เอเยนซีทัวร์จัดหาให้ จากการสอบถามนักท่องเที่ยวอาวุโส 2,341 คน ประมาณ 30% รู้สึกว่า ระหว่างการเดินทางไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจากบริษัททัวร์

ขณะเดียวกัน ยังได้ระบุถึงการละเมิดสิทธิของนักท่องเที่ยวอาวุโส เช่น ไม่มีสัญญาทางกฎหมาย การบังคับช็อปปิ้ง การเปลี่ยนแปลงตารางการเดินทางโดยไม่แจ้งล่วงหน้า และบางครั้งมีกรณีทิ้งนักท่องเที่ยวไว้กลางทาง

ครูวัยเกษียณคนหนึ่งจากมณฑลเจียงซู เล่าว่า เธอเคยถูกบริษัททัวร์ทิ้งไว้ที่กรุงปักกิ่ง หลังจากเธอทะเลาะกับไกด์ทัวร์และปฏิเสธที่จะซื้อสินค้าในร้านจำหน่ายหยก

อย่างไรก็ตาม ขณะที่ประชากรผู้สูงอายุมีจำนวนเพิ่มขึ้นและมีความต้องการเดินทาง คนในวงการทัวร์รายหนึ่งกลับให้ข้อมูลว่า ธุรกิจท่องเที่ยวไม่ได้เปิดเกมรุกเพื่อดึงนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ เพราะมีความเสี่ยงสูงและให้ผลกำไรน้อย นักท่องเที่ยวกลุ่มนี้จะค่อนข้างให้ความสำคัญกับราคาทัวร์

ด้าน หยูฉางเจียง จากสมาคมอุตสาหกรรมเงินของจีน มองว่านักท่องเที่ยวรุ่นใหญ่จะต้องเข้าใจว่า การท่องเที่ยวเป็นเรื่องของการซื้อบริการและเพลิดเพลินกับประสบการณ์ที่ได้รับ จะต้องหลีกเลี่ยงกรุ๊ปทัวร์

สอดคล้องกับ จางกวงรุ่ย ผู้อำนวยการกิตติมศักดิ์ของสถาบันวิจัยการท่องเที่ยว ที่บอกว่า สถานการณ์การท่องเที่ยวในปัจจุบันไม่ใช่แค่ปัญหาของนักท่องเที่ยวอาวุโสเท่านั้น แต่เป็นปัญหาภาพรวมของอุตสาหกรรม พร้อมเห็นว่า บริษัททัวร์ชั้นนำของประเทศควรมีบริการรูปแบบเฉพาะที่เหมาะกับนักท่องเที่ยววัยเก๋าอย่างแท้จริง

“ตอนนี้ยังไม่มีบริการที่ออกแบบเฉพาะสำหรับผู้อาวุโสมากนัก ถ้าพวกเขาจะต้องจ่ายเงินมากเกินไป และเรานำเสนอบริการที่เหมาะกับคนรุ่นใหม่เท่านั้น คนรุ่นเก๋าก็จะไม่ซื้อบริการเหล่านั้น”

ทั้งนี้ ล่าสุด สมาคมบริการท่องเที่ยวของจีนกำลังร่างแนวปฏิบัติสำหรับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่เน้นด้านบริการ ความปลอดภัย และการดูแลสุขภาพของชาวจีนสูงอายุ โดยจะต้องเสนอบริการท่องเที่ยวที่เหมาะสมกับสุขภาพกายและสุขภาพจิตของนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ เช่น ตารางทัวร์ต้องไม่อัดแน่นเกินไป ต้องกำหนดให้เข้านอนเร็ว พร้อมจัดอาหารที่ดีต่อสุขภาพนักท่องเที่ยววัยเก๋าด้วย