การเข้าถึงแหล่งเงินทุน ของเอสเอ็มอี

โดย...วิมล  ปั้นคง

การเข้าถึงแหล่งทุนของกิจการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือเอสเอ็มอี เป็นปัญหาเรื้อรังที่พูดถึงมานาน เสียงสะท้อนจากผู้ประกอบการเอสเอ็มอีมักกล่าวว่าขาดแคลนเงินทุน จึงไม่สามารถพัฒนากิจการให้เติบโตได้ ในภาวะปัจจุบันอุปสงค์ตลาดหดตัว ตลาดแข่งขันรุนแรงมากขึ้น ปัญหาสภาพคล่องของเอสเอ็มอีจึงส่งผลกระทบรุนแรงมากขึ้น การแก้ปัญหาด้วยการอัดฉีดเงินอาจต่อลมหายใจที่รวยรินของผู้ประกอบการบางรายได้ แต่การพัฒนาศักยภาพการแข่งขันของกิจการเอสเอ็มอีที่ยั่งยืนต้องอาศัยองค์ประกอบอื่นด้วย

ผลการศึกษาวิจัยของไอทีดี พบว่าในมุมมองของผู้ให้สินเชื่อเพื่อการค้าระหว่างประเทศ การเข้าถึงแหล่งสินเชื่อเงินทุนหรือสินเชื่อ (Access to Financing) และต้นทุนของสินเชื่อ (Cost of  Financing) ไม่ได้เป็นปัญหาในการอนุมัติหรือเพิ่มสินเชื่อ แต่ที่ไม่สามารถปล่อยสินเชื่อ หรือเพิ่มปริมาณสินเชื่อได้ เพราะขาดผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติที่ดี มีสินค้าที่มีนวัตกรรม และมีคุณภาพแข่งขันในตลาดในประเทศและต่างประเทศได้

ด้านผู้ประกอบการเอสเอ็มอีนั้น ตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนานวัตกรรม แต่ช่วงเริ่มต้นกิจการจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมจากภาครัฐในการพัฒนานวัตกรรม ลดกำแพงการเข้าถึงแหล่งเงินทุน แก้ปัญหาเรื่องหลักประกัน และลดภาระต้นทุนสินเชื่อ ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีส่วนใหญ่อยู่ในภาคเกษตรซึ่งมีอัตรากำไรต่ำ เสียเปรียบผู้ประกอบการขนาดใหญ่ จากการศึกษาข้อมูลการพัฒนาเอสเอ็มอีในต่างประเทศ พบว่าส่วนใหญ่มุ่งลดหลักประกันสินเชื่อ พัฒนาศักยภาพการส่งออกของผู้ประกอบการ การให้เงินอุดหนุนการวิจัยการตลาดหรือพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่

แนวทางการพัฒนาศักยภาพของเอสเอ็มอีไทย จึงควรเริ่มจากให้ผู้ประกอบการจัดทำแผนธุรกิจให้ชัดเจนบนพื้นฐานการศึกษาวิเคราะห์อย่างเป็นระบบและเป็นขั้นตอน พัฒนาสินค้าให้มีนวัตกรรมที่แข่งขันในประเทศและต่างประเทศได้ ผลิตสินค้าที่ตอบสนองความต้องการของลูกค้า พัฒนาการผลิต พัฒนาการตลาดและช่องทางการจัดจำหน่าย พัฒนาเครื่องหมายการค้าและบรรจุภัณฑ์ พัฒนาเครือข่าย พัฒนาระบบบัญชี รวมทั้งสถาบันการเงินต้องพิจารณาลดหลักประกันสำหรับธุรกิจที่เริ่มต้นใหม่ ลดหลักประกันและลดต้นทุนสินเชื่อ ให้การอบรมด้านสินเชื่อแก่ผู้ประกอบการ และพัฒนาระบบเอกสารให้สะดวกมากขึ้น

เพื่อมิให้การเข้าถึงแหล่งเงินทุนของเอสเอ็มอีเป็นสิ่งที่สถาบันการเงินกับผู้ประกอบการมองต่างกันว่าอะไรควรเกิดก่อน ระหว่างการให้เงินทุนเพื่อสร้างความพร้อม หรือมีความพร้อมก่อนจึงเข้าถึงแหล่งทุน หน่วยงานภาครัฐจึงควรเร่งพัฒนาความพร้อมของผู้ประกอบการโดยให้ความรู้ด้านการประกอบการและพัฒนานวัตกรรม