A Journey to Digital Transformation การเดินทางสู่การปฏิรูปดิจิทัล

ผมขอถือโอกาสหยิบยกบางส่วนที่ได้ทำการบรรยายในงาน CIO Summit 2015 (Thailand) ซึ่งจัดโดยนิตยสาร CIO Asia ในวันที่ 19 ส.ค.ที่ผ่านไป มาเล่าให้ฟังในที่นี้

สิ่งต่างๆ รอบตัวเรามีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วจนบางครั้งเราอาจไม่ทันได้ตั้งตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นผลสืบเนื่องจากเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ท่านลองนึกถึงความรู้สึกในครั้งแรกที่สิ่งต่างๆ เหล่านี้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ไม่ว่าจะเป็น อินเทอร์เน็ต กล้องถ่ายรูปแบบดิจิทัล หรือโทรศัพท์มือถือแบบสมาร์ทโฟน

สำหรับผมแล้วใช้เวลายาวนานกว่าที่จะยอมรับว่ากล้องถ่ายรูปแบบดิจิทัลสามารถทดแทนกล้องที่ใช้ฟิล์มแบบเดิมได้อย่างสมบูรณ์แบบ แม้กระทั่งในขณะที่ความละเอียดของกล้องได้พัฒนาไปถึง 3 ล้านพิกเซล ผมยังซื้อกล้องถ่ายรูปแบบฟิล์มตัวใหม่ เพียงแค่หกเดือนให้หลัง ผมจึงสำนึกได้ว่าผมประเมินผิดอย่างแรง โลกหมุนเร็วกว่าที่ผมคาดไว้มาก

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นรอบตัวเราก่อให้เกิดความไม่แน่นอน คำพยากรณ์จากผู้เชี่ยวชาญการมองกระแสในอนาคต มักเป็นส่วนประกอบหนึ่งของการตัดสินใจ นอกเหนือจากวัฒนธรรมแบบเอเชียที่ผู้บริหารมักมีหมอดูคู่กายในการช่วยพยากรณ์อนาคต หลากหลายคำพยากรณ์ หลากหลายแนวคิด ท่านอาจเลือกที่จะเชื่อว่าอนาคตที่เกิดขึ้นจะเป็นอย่างไร ซึ่งอาจจะเกิดขึ้นเร็วหรือช้า หรืออาจจะไม่เกิดขึ้นเลยก็ได้ แต่หากท่านเชื่อว่าท่านสามารถอยู่กับรูปแบบเดิมๆ ในอดีตได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลง ผมกล้าฟันธงได้เลยว่าท่านคิดผิดแน่นอน

ท่านเชื่อไหมครับว่าในอีก 30-40 ปีข้างหน้า น้ำมันจะหมดโลกด้วยปริมาณการบริโภคน้ำมันในปัจจุบัน และท่านเชื่อไหมครับว่า ภายใน 30 ปี พลังงานสะอาดจะทดแทนความต้องการทางพลังงานทั้งหมดจนเราไม่ต้องอาศัยเชื้อเพลิงจากฟอสซิลอีกต่อไป

ท่านเชื่อไหมครับว่า การเงินเป็นสิ่งที่จำเป็นแต่ธนาคารไม่ใช่สิ่งที่จำเป็น (บิล เกตส์, 1994) และอาจแปลกใจยิ่งกว่าหากบอกว่าธนาคารหลายแห่งในโลกกำลังคิดและปรับตัวให้เป็นผู้ให้บริการเทคโนโลยีด้านการเงินแทนการคงรูปแบบธนาคารในปัจจุบัน แม้กระทั่งประธานกรรมการของธนาคาร BBVA ในประเทศสเปนออกมาประกาศว่า ธนาคารนี้กำลังจะปรับตัวให้เป็นบริษัทซอฟต์แวร์

ท่านเชื่อไหมครับว่า สมาร์ทโฟนมีการออกแบบให้มีความปลอดภัยสูง แตกต่างจากเทคโนโลยีโทรคมนาคมในอดีตซึ่งไม่เคยนำเอาเรื่องความปลอดภัยมาเป็นส่วนสำคัญของการออกแบบ ช่องโหว่จากระบบเบราเซอร์ที่นับไม่ถ้วน ทำให้ธนาคารทางอินเทอร์เน็ตจะถูกทดแทนในเวลาอันไม่นานจากนี้ด้วยโมบายแบงก์กิ้งบนสมาร์ทโฟน และความเสี่ยงจากการลอกข้อมูลบนบัตร จะทำให้บัตรต่างๆ ที่ท่านใช้อยู่ในปัจจุบันจะถูกเปลี่ยนรูปแบบให้อยู่ในสมาร์ทโฟนที่ท่านไม่เคยปล่อยให้ห่างกาย และบัตรพลาสติกทั้งหมดจะถูกทดแทนในอีกไม่เกิน 10 ปีข้างหน้า และความเชื่อต่างๆ จะสื่อออกมาในผลิตภัณฑ์ที่นำเสนออยู่ตลอดเวลา

กลุ่มนักวิจัยจาก MIT Sloan ได้ตีพิมพ์บทวิจัยเมื่อต้นปีที่ผ่านมา โดยมีแนวคิดที่ว่าเรื่องดิจิทัลมักจะถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเรื่องของเทคโนโลยี แต่แท้จริงแล้วความสำคัญอยู่ที่เรื่องของกลยุทธ์ในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง (นอกจากนั้น บทความนี้ยังพูดถึงผู้นำต้องมีความอัจฉริยะเพียงพอจึงจะนำพาการเปลี่ยนแปลงได้ และจะสามารถดึงดูดพนักงานที่มีความสามารถพิเศษเข้าร่วมสร้างวัฒนธรรมองค์กรและความมั่นคงขององค์กร)

เรากำลังพูดถึงกลุ่มคนในยุคข้างหน้าหรือเจเนอเรชั่น ไอ (Generation I) โดยที่ ไอ มาจากคำว่า อินฟอร์เมชั่น ไอ มาจากคำว่า อินเทอร์เน็ต และ ไอ มาจากคำว่า I (ME) หรือตัวตนของฉัน และฉันจะก้มหน้าก้มตาดูสมาร์ทโฟนของฉัน อย่ามายุ่งกับฉันเป็นดีที่สุด ทางที่จะติดต่อกับโลกของฉันมีทางเดียวคือผ่านสมาร์ทโฟนเท่านั้น กลุ่มเหล่านี้ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในกลุ่มอายุประมาณ 25-35 ปีในปัจจุบัน ซึ่งในอีก 10 ปีข้างหน้าคือกลุ่มที่เป็นกำลังสำคัญขององค์กรและสังคมเศรษฐกิจของประเทศต่อไป

ความเชื่อของคนในกลุ่มนี้และการที่จะสร้างให้คนกลุ่มนี้ผลักดันและสร้างสิ่งต่างๆ ตามความเชื่อของเขา จะเป็นพื้นฐานหลักของการแปรรูปองค์กรหรือประเทศในอนาคตข้างหน้า การก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลคงไม่สามารถกระทำด้วยคนใดคนหนึ่งหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่ทุกคนต้องนำเอาความเชื่อ ความฝัน และประสบการณ์มาแบ่งปันและก้าวไปด้วยกัน