ภาษา

ชาวเมียนมาเก่งภาษาเพราะเคยเป็นเมืองขึ้นมาก่อน เป็นความเข้าใจที่...

“ผิดครับ” (ทำเสียงแบบคุณไตรภพ ลิมปพัทธ์ ในรายการเกมเศรษฐี)

เมื่อสัปดาห์ก่อนผมเดินทางไปเนย์ปิดอว์ นี่เป็นเรื่องหนึ่งที่มัคคุเทศก์ท้องถิ่นพยายามชี้แจงเพื่อแก้ไขความเข้าใจผิดของคนไทย

มัคคุเทศก์ท้องถิ่นอธิบายว่า เรามักเข้าใจว่าชาวเมียนมาเก่งภาษาอังกฤษ เพราะเคยเป็นเมืองขึ้น แต่ในความเป็นจริง เธอบอกว่า เมียนมาปิดประเทศไปร่วม 40 ปี จึงไม่ใช่ทุกคนที่จะเก่งภาษาอังกฤษ

อย่างไรก็ดี สำหรับนักเรียนเมียนมาที่เรียนจบมัธยมศึกษาตอนปลายแล้ว ก็ไม่กลัวที่จะพูดภาษาอังกฤษ

เธอขยายความว่า การเรียนภาษาอังกฤษในโรงเรียนมัธยมศึกษาของเมียนมาจะเรียนเป็นภาษาอังกฤษ แม้กระทั่งคณิตศาสตร์และวิชาอื่นๆ ก็เรียนเป็นภาษาอังกฤษเช่นกัน มีเพียงวิชาภาษาเมียนมาเท่านั้นที่เรียนเป็นภาษาเมียนมา

ผมจึงถามเธอต่อไปว่า การเรียนโรงเรียนธรรมดากับโรงเรียนนานาชาติในเมียนมาแตกต่างกันอย่างไร ความแตกต่างที่เธอบอกก็คือ โอกาสเรียนกับเจ้าของภาษาและกลุ่มคนที่เรียน เพราะผู้เรียนโรงเรียนนานาชาติก็มักเป็นชาวต่างชาติ

เมื่อคุยกันมาพักหนึ่งแล้ว ผมจึงถามเรื่องภาษาที่คาใจอีกเรื่องหนึ่ง คือเรื่องมัคคุเทศก์ภาษาต่างๆ ในเมียนมา

ผมคาใจเพราะข้อมูลของกระทรวงการท่องเที่ยวและโรงแรมของเมียนมา ระบุว่า จำนวนมัคคุเทศก์ที่มีมากเป็นอันดับ 2 รองจากมัคคุเทศก์ภาษาอังกฤษ คือ ภาษาญี่ปุ่น 384 คน ขณะที่มัคคุเทศก์ภาษาไทยมีมากอันดับ 5 ราว 138 คน

ทั้งที่ไทยเดินทางไปเที่ยวเมียนมาเป็นอันดับหนึ่งด้วยสัดส่วนสูงถึง 17% ของนักท่องเที่ยวต่างชาติ

เธอให้คำตอบว่า นักลงทุนญี่ปุ่นถือเป็นชาติที่เข้ามามีบทบาทมากในเมียนมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา ขณะเดียวกันโครงสร้างไวยากรณ์ภาษาญี่ปุ่นและภาษาเมียนมาคล้ายคลึงกัน ทำให้ชาวเมียนมาศึกษาได้ไม่ยาก เมียนมาจึงมีมัคคุเทศก์ภาษาญี่ปุ่นมากกว่าภาษาไทย

สองเหตุการณ์ภาษานี้สะท้อนถึงไทยได้ 2 เรื่องครับ 1.การเรียนภาษาของเรายังไม่เข้มข้นเพียงพอ ขณะที่เพื่อนบ้านเราเรียนกันเข้มข้นตั้งแต่มัธยม ไม่ใช่ได้ภาษาเพราะเป็นเมืองขึ้นใคร 2.เรายังเป็นประเทศที่สำคัญในสายตาของเมียนมา แต่บทบาทการลงทุนของเราอาจยังไม่โดดเด่นเพียงพอ

หลักสูตรและวิธีการเรียนภาษาอังกฤษในระบบของเรา เป็นเรื่องที่ต้องเร่งเปลี่ยนแปลงครับ เพราะยุคนี้เป็นยุคที่ใครรู้ภาษามากกว่าได้เปรียบ มัคคุเทศก์ย้ำนะครับว่า ไกด์เมียนมาส่วนใหญ่พูดได้ 3 ภาษา

ภาษาคืออาวุธในโลกธุรกิจครับ