พรมอิหร่านตื่นฟื้นส่งออก ธุรกิจรับผ่อนคลายคว่ำบาตร

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

การตัดสินใจของมหาอำนาจในการผ่อนคลายการคว่ำบาตรให้แก่อิหร่านเมื่อไม่นานมานี้ นอกจากอิหร่านจะได้ประโยชน์จากการฟื้นฟูการส่งออกน้ำมันซึ่งเป็นสินค้าส่งออกหลักของประเทศแล้ว บรรดาช่างทำพรมรายย่อยในอิหร่านก็กำลังยุ่งวุ่นวายอยู่กับการเร่งทำพรมให้เสร็จตามกำหนด โดยคาดหวังว่าจะสามารถเกาะกระแสการส่งออกได้ ก่อนถึงกำหนดการผ่อนคลายการคว่ำบาตรที่จะมีขึ้นในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าได้

“พรมเปอร์เซียทอมือเหมือนเป็นทูตของเรา และฉันก็ยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการที่จะส่งทูตไปฟื้นฟูความสัมพันธ์กับสหรัฐ” จิลา รัสซัม อาหรับซาเดห์ กล่าวพร้อมเสริมว่า พรมเปอร์เซียก็เหมือนกับธงประจำชาติอิหร่านที่ทั่วโลกรู้จัก

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 14 ก.ค.ที่ผ่านมา อิหร่านกับสมาชิกถาวรประจำคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสห ประชาชาติ (ยูเอ็นเอสซี) และเยอรมนี สามารถบรรลุข้อตกลงกันได้ในการลดการพัฒนานิวเคลียร์เพื่อแลกกับการผ่อนคลายการคว่ำบาตร ซึ่งหมายความว่าสหรัฐจะสามารถนำเข้าพรมจากอิหร่านได้อีกครั้ง หลังจากหยุดชั่วคราวในปี 2011

พรมทอมือเปอร์เซียถือเป็นสินค้าส่งออกที่ไม่ใช่น้ำมันที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดหลังจากอิหร่านเข้าสู่ยุคของการถูกคว่ำบาตรโดยมหาอำนาจตะวันตก

ฮามิด คาร์การ์ ประธานศูนย์การทอพรมแห่งชาติอิหร่าน กล่าวว่า สหรัฐถือเป็นตลาดส่งออกพรมที่มีสัดส่วนถึง 1 ใน 5 จากการส่งออกพรมเปอร์เซียทั้งหมด และยังเปิดเผยว่า ช่างทอพรมส่วนใหญ่กำลังตื่นตัวกับการทอพรมเพื่อส่งออกไปสหรัฐอย่างมาก และหวังอย่างยิ่งว่าการค้าขายกับสหรัฐจะกลับสู่สภาพปกติภายในปีหน้า

“ผู้คนในธุรกิจพรมกำลังเริ่มที่จะหันมาทอพรมตามความนิยมของชาวสหรัฐ นับตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา เราเสียตลาดไปถึง 1 ใน 5 เนื่องจากเราส่งออกพรมไปสหรัฐไม่ได้ ส่งผลให้คู่แข่งของเราเข้ามาแย่งชิงตลาดไป อย่างไรก็ตาม เราหวังว่าชาวสหรัฐจะให้การตอบรับพรมของเราอีกครั้ง เพราะพรมของเรามีทั้งการออกแบบและสีที่เป็นเอกลักษณ์” คาร์การ์ กล่าว

อิหร่านมีมูลค่าการส่งออกพรมทั้งหมด 330 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.17 หมื่นล้านบาท) ซึ่งการส่งออกมีส่วนสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมพรมของสาธารณรัฐอิสลามแห่งนี้มาก เนื่องจากคิดเป็นสัดส่วน 2 ใน 3 ของรายได้ในอุตสาหกรรมการทอพรม ซึ่งจากการเปรียบเทียบอิหร่านทอพรมไปแล้วถึง 5 ล้านตารางเมตร/ปี

อย่างไรก็ตาม หลังจากการคว่ำบาตร อุตสาหกรรมการทอพรมถูกคู่แข่งจากอินเดีย ปากีสถาน และจีน เข้ามาลอกลายและนำไปจำหน่ายภายใต้ชื่อพรมเปอร์เซีย

หลังจากการผ่อนคลายการคว่ำบาตร ผู้ส่งออกพรมอิหร่านจึงพร้อมสำหรับการส่งออกเพื่อชิงตลาดกลับมาอีกครั้ง

อาหรับซาเดห์ หนึ่งในผู้ส่งออกพรม กล่าวว่า เจ้าตัวกำลังเตรียมพร้อมอย่างเต็มที่เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าชาวสหรัฐซึ่งมีรสนิยมหลายแบบ

“ชาวสหรัฐและแคนาดาชอบพรมที่มีสีสว่าง แต่สำหรับบรรดาผู้สูงอายุกลับชอบพรมที่มีสีเข้ม เราต้องประเมินรสนิยมลูกค้าใหม่หมดเลย เพื่อผลิตให้ตรงกับความต้องการของลูกค้า” อาหรับซาเดห์ กล่าว

พรมเปอร์เซียยังมีให้เลือกหลากหลายสไตล์ ทั้งแบบราคาราว 1,000 เหรียญสหรัฐ (ราว 3.55 หมื่นบาท) ไปจนถึงหลายล้านเหรียญสหรัฐเลยทีเดียว เฉพาะในปี 2000 ซึ่งเป็นปีก่อนที่อิหร่านจะถูกคว่ำบาตร อิหร่านทอพรมขนาดใหญ่ส่งให้สุลต่านแห่งโอมานเป็นมูลค่าสูงถึง 5.2 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 184.6 ล้านบาท)

นอกจากนี้ ในปี 2006 อิหร่านส่งออกพรมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกให้แก่มัสยิด ชีค ซายิด ในกรุงอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์อีกด้วย

นอกจากพรมแล้ว อิหร่านยังพยายามหาช่องทางส่งออกถั่วพิสตาชิโอ ซึ่งถือเป็นสินค้าส่งออกหลักอีกอย่างนอกเหนือจากน้ำมัน

อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายสิบปีของการคว่ำบาตร สหรัฐสามารถผลิตถั่วดังกล่าวได้เอง ขณะที่ถั่วพิสตาชิโอจากอิหร่านจะถูกกำหนดกำแพงภาษีถึง 300% เพื่อปกป้องสินค้าภายในของสหรัฐ