ตลาดกาแฟเดือด

โดย...สมหทัย โมสิกะ

การเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบเป็นอีกกลยุทธ์ที่หลายประเทศใช้เพื่อขยับลำดับขั้นในซัพพลายเชนโลก เหมือนกับเวียดนาม ที่เป็นผู้ปลูกกาแฟโรบัสต้ารายใหญ่ของโลก และตอนนี้ตั้งเป้าจะเป็นผู้ผลิตกาแฟสำเร็จรูปแถวหน้า

ซึ่งที่ผ่านมา ผู้ผลิตเจ้าใหญ่อย่าง เนสท์เล่ เอสเอ และ โอลาม อินเตอร์เนชั่นแนล ได้เข้าไปลงทุนสร้างโรงงานแปรรูปกาแฟในเวียดนามแล้ว เพื่อตอบสนองตลาดในประเทศที่มีความต้องการกาแฟสำเร็จรูปมากขึ้น และส่งออกสินค้าไปตลาดต่างประเทศ

โดยเนสท์เล่ได้ทุ่มเงินลงทุนราว 270 ล้านเหรียญสหรัฐ ผุดโรงงานผลิตกาแฟสำเร็จรูปในเมืองดองไน ตั้งแต่ปี 2537 ส่วนโอลามมีโรงงานผลิตกาแฟประเภทเดียวกันที่เมืองลองอัน ซึ่งเริ่มผลิตเมื่อปี 2553 และขยายการผลิตเมื่อ3 ปีที่แล้ว นอกจากนี้ยังมีโรงงานของบริษัทต่างชาติ เช่น ซีซีแอล โปรดักส์ (อินเดีย) และบริษัทท้องถิ่น เช่น ตรุงเงวียน กรุ๊ป ด้วย

สำหรับอนาคต กระทรวงเกษตรประเมินกันว่า ภายในปี 2563 จะมีการนำวัตถุดิบประมาณ 15% ไปแปรรูปเป็นกาแฟพร้อมชง หรือมีสัดส่วนสูงกว่าปัจจุบันประมาณ 3 เท่า

ขณะที่กระทรวงเกษตรของสหรัฐ ระบุว่า ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา การบริโภคกาแฟสำเร็จรูปทั่วโลกพุ่งขึ้นถึง 62% ซึ่งสูงกว่าตลาดกาแฟคั่วบดและเมล็ดที่ขยายตัวราว 20% เท่านั้น

โอลาม ให้ข้อมูลว่า ตลาดกาแฟพร้อมชงทั่วโลกขยายตัวจาก 3,650 ล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2550 เป็น 5,500 ล้านเหรียญสหรัฐในปีที่แล้ว ส่วนช่วง 3-5 ปีข้างหน้านั้นคาดว่า ความต้องการกาแฟสำเร็จรูปจะเติบโตราว 3% ต่อปี ซึ่งได้อานิสงส์จากความต้องการในตลาดเกิดใหม่ที่เพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะตลาดเอเชียที่ความสะดวกของการดื่มกาแฟแบบนี้จับใจผู้บริโภคได้ดี

คาร์ลอส เมรา อาร์เซโน นักวิเคราะห์ของโรโบแบงก์ อินเตอร์เนชั่นแนล บอกกับสำนักข่าวบลูมเบิร์ก ว่า เวียดนามสามารถกระตุ้นการผลิตกาแฟพร้อมชงได้อีก  โดยมีปัจจัยสนับสนุนหลายด้าน ทั้งค่าแรงและต้นทุนการผลิตที่อยู่ในระดับต่ำ และมีวัตถุดิบกาแฟโรบัสต้า อีกทั้งเวียดนามยังอยู่ใกล้กับตลาดเอเชียที่กำลังเติบโต

อย่างไรก็ดี ผู้บริหารของโอลาม ชี้ว่า ประเทศเอเชียอีกหลายแห่งก็กำลังเพิ่มกำลังการผลิตกาแฟสำเร็จรูปเช่นกัน ทั้งมาเลเซีย ลาว อินโดนีเซีย จีน อินเดีย และเกาหลีใต้ขณะที่คาดว่าบราซิลยังครองตลาดนี้ได้อยู่หมัดในช่วง 5-8 ปีข้างหน้า โดยอาศัยความได้เปรียบด้านค่าเงิน ความเชี่ยวชาญ และปริมาณการแปรรูปกาแฟ