ติดไฟ 'เอคิวอาร์เอฟ' เครื่องมือการจ้างงานหลังปี'60

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

การทำงานในอาเซียนกำลังก้าวสู่ยุคที่มีกรอบอ้างอิงและมาตรฐานที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เพราะล่าสุดแต่ละประเทศกำลังเร่งเทียบเคียงความสามารถของคนท้องถิ่นกับกรอบกลางของภูมิภาคอย่างเต็มที่

สันโดษ เต็มแสวงเลิศ ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาฝีมือแรงงาน กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (กพร.) เล่าว่า ในปี 2557 อาเซียนได้ตกลงร่วมกันที่เมียนมาในการจะใช้กรอบคุณวุฒิอ้างอิงอาเซียน (AQRF) โดยให้แต่ละประเทศเร่งดำเนินการพัฒนาระบบคุณวุฒิและกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (NQF) ของประเทศตัวเองในช่วงปี 2558-2559 จากนั้นในปี 2560 ให้นำกรอบคุณวุฒิแห่งชาติของทุกประเทศมากางร่วมกัน เพื่อเทียบเคียงกับ AQRF

“AQRF ถือเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างประโยชน์ให้แก่ลูกจ้างที่จะเคลื่อนย้ายไปทำงานในอาเซียน เพราะปกตินายจ้างมักยึดคุณสมบัติตามกรอบคุณวุฒิของประเทศตัวเอง หรือกรอบอื่นๆ ที่กำหนดขึ้น ไม่ได้ยึดตามกรอบคุณวุฒิจากประเทศต้นทางของลูกจ้าง”

ขณะเดียวกัน นายจ้างเองจะมีมาตรฐานที่ชัดเจนมากขึ้น ในการคัดสรรคนที่มีคุณสมบัติตามต้องการเข้ามาทำงานในบริษัทของตัวเอง เป็นประโยชน์ต่อการจ้างงานในอนาคต ซึ่งเป็นยุคที่ต้องคำนึงถึง “ความสามารถในการทำงาน”

ทั้งนี้ สาเหตุที่อาเซียนต้องจัดทำ AQRF ขึ้น เนื่องจากกรอบคุณวุฒิแห่งชาติของแต่ละประเทศแบ่งระดับและเกณฑ์ชี้วัดแตกต่างกัน บางประเทศ เช่น สปป.ลาว กัมพูชา เมียนมา ยังไม่มีกรอบคุณวุฒิแห่งชาติของตัวเอง จึงต้องจัดทำขึ้นเพื่อความสะดวกในการเคลื่อนย้าย

อย่างไรก็ดี อาเซียนไม่ได้กำหนดเส้นตายสำหรับดำเนินการเรื่อง AQRF เอาไว้ จึงยังไม่สามารถยืนยันได้ว่า อาเซียนจะดำเนินการเรื่อง AQRF เสร็จสิ้นในปี 2560 หรือไม่ และหลังจากดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว ก็อาจต้องจัดทำกรอบคุณวุฒิหรือมาตรฐานรายวิชาชีพเพิ่มเติม

สำหรับเรื่อง AQRF ยังไม่มีการพูดคุยถึงการนำไปใช้อ้างอิงค่าจ้างของแต่ละระดับ เชื่อว่าค่าจ้างคงเป็นไปตามกลไกตลาดแรงงานของแต่ละประเทศ เพียงแต่ใช้ AQRF ในการพิจารณาคุณสมบัติเท่านั้น

ปัจจุบันเจ้าภาพของไทยในการดำเนินการเรื่อง AQRF คือ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.)

รายงานเรื่องการพัฒนากรอบคุณวุฒิแห่งชาติสู่กรอบประชาคมอาเซียน ของ สกศ. ระบุว่า ปัจจุบันกรอบคุณวุฒิแห่งชาติของไทยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ โดยแบ่งเป็นโครงสร้าง 3 ส่วน ได้แก่ 1.องค์ประกอบของระดับคุณวุฒิ เช่น ความรู้ ทักษะ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ และผลลัพธ์การเรียนรู้ตามระดับคุณวุฒิการศึกษา 2.กลไกการเชื่อมโยง เติมเต็ม เทียบเคียง เพื่อใช้เทียบโอนความรู้ความสามารถ ประสบการณ์ หรือสมรรถนะจากการปฏิบัติงานมาสู่การรับรองได้

3.ผลลัพธ์การเรียนรู้ตามระดับคุณวุฒิการศึกษา โดยไล่ตั้งแต่ระดับ 1 คือ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ถึงระดับ 9 คือ ระดับปริญญาเอก

ขณะที่ AQRF แบ่งออกเป็น 8 ระดับ โดยจะคำนึงถึงความรู้และทักษะ การประยุกต์ใช้และความรับผิดชอบ เริ่มตั้งแต่ระดับ 1 คือ มีความรู้และทักษะพื้นฐาน ทำตามสิ่งที่เป็นแบบแผน ไม่ซับซ้อน ไปจนถึงระดับ 8 คือ มีความรู้และทักษะระดับเชี่ยวชาญ

ล่าสุด รัฐบาลไทยโดย กพร.ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) ร่วมกับสิงคโปร์ โพลีเทคนิค อินเตอร์เนชั่นแนล เพื่อดำเนินโครงการพัฒนาผู้เชี่ยวชาญด้าน AQRF มีการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้แก่เจ้าหน้าที่ของ กพร. สกศ. สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (ทีพีคิวไอ) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) และสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเรื่อง AQRF และสามารถเปรียบเทียบกรอบคุณวุฒิแห่งชาติของไทยกับ AQRF ได้ โดยในปีงบประมาณ 2558 ได้อบรมเชิงปฏิบัติการไปแล้ว 2 ครั้ง และในปลายปี 2559 จะคัดเลือก 25 คนไปอบรมที่สิงคโปร์

นคร ศิลปอาชา ปลัดกระทรวงแรงงาน บอกว่า โครงการดังกล่าวตรงกับนโยบายแห่งชาติที่ต้องการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และนโยบายของ รมว.แรงงาน ที่ต้องการเสริมสร้างขีดความสามารถคนไทย โครงการนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาคนไทยรองรับการเคลื่อนย้ายแรงงาน มีทักษะเทียบเคียงระดับภูมิภาค