สั่งการให้ได้ผล

โดย...เกษมสันต์ วีระกุล

พุธที่แล้วผมทิ้งท้ายไว้ว่าการสั่งการโดยไม่ได้ให้แนวนโยบายปฏิบัติ กรอบเวลาและตัวชี้วัดไปด้วย ทำให้การสั่งการของนายกฯ ในเรื่องต่างๆ ไร้ผล และที่เรายังสั่งการกันไม่เป็นก็เพราะเราสั่งการแบบไร้ยุทธศาสตร์ครับ

ในการเขียนยุทธศาสตร์ที่ดีนั้น เรื่องแรกที่ต้องทำเลยและต้องทำแบบไม่กลัวผิดก็คือการวิเคราะห์สถานการณ์ในการบริหารประเทศนั้น คนเขียนยุทธศาสตร์ประเทศต้องวิเคราะห์ออกมาก่อนว่า จากนี้ไปอีก 20 ปีข้างหน้า โลกและอาเซียนจะเป็นอย่างไรทั้งในด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ภูมิอากาศ วิเคราะห์ให้ครอบคลุมเท่าที่มีข้อมูล วิเคราะห์แบบฟันธงไปเลยไม่ต้องกลัวผิด เพราะถ้าพบว่าวิเคราะห์ผิดไม่ว่าจะเป็นเพราะอะไร เราก็วิเคราะห์ใหม่

เมื่อเราวิเคราะห์แล้วว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับโลกใบนี้ เราก็ต้องมาวางตำแหน่งประเทศให้ชัดๆ ว่าประเทศของเราควรจะอยู่ตรงไหนบนแผนที่การแข่งขันของโลก เราจึงจะสามารถแข่งขันกับประเทศอื่นๆ ได้ การเลือกตำแหน่งประเทศนั้นต้องได้มาจากการทำ SWOT ของประเทศ โดยการเลือกตำแหน่งประเทศที่ดีนั้นต้องมีความเฉพาะเจาะจงเหมาะสมกับความเก่งของคนและประเทศ มาเลเซีย สิงคโปร์ ที่ประสบความสำเร็จก็เพราะตำแหน่ง ประเทศเขาชัดเจน

มีใครทราบบ้างไหมครับว่าตำแหน่งประเทศไทยคืออะไร?

น่าเศร้านะครับที่ประเทศไทยของเราไม่เคยมีตำแหน่งประเทศที่ชัดเจนเสียที ในอดีตที่การแข่งขันบนโลกใบนี้ยังมีอยู่น้อย เราอาจจะมองไม่เห็นผลเสียเรื่องนี้สักเท่าไหร่ แต่ในปัจจุบันที่การแข่งขันนั้นเริ่มแรงขึ้นในทุกๆ ด้าน แถมมาพร้อมกับภาวะภัยพิบัติ โรคภัยนานาชนิด สงครามร้อน สงครามเย็น ทำให้ผลร้ายของการไม่มีตำแหน่งประเทศที่ชัดเจนของไทยเราเด่นชัดขึ้นทุกที

เมื่อวิเคราะห์สถานการณ์และรู้ว่าประเทศต้องการจะมุ่งหน้าไปทิศทางใดแล้ว คนเขียนยุทธศาสตร์ก็จะต้องเขียนแนวนโยบายปฏิบัติ ซึ่งจะเป็นกรอบแนวทางการทำงานเพื่อให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องรู้ว่าใครจะต้องทำอะไร เมื่อไร และสิ่งที่เราจะทำนั้นจะไปเสริมกับสิ่งที่คนอื่นจะทำเมื่อไหร่ อย่างไร แนวนโยบายปฏิบัตินั้นไม่ใช่แอ็กชั่นแพลน หรือแผนปฏิบัติการนะครับ เป็นเพียงกรอบนโยบายเพื่อให้ทุกคนเข้าใจตรงกันว่าจะต้องทำงานร่วมกันอย่างไร เมื่อแนวนโยบายปฏิบัติชัดเจนแต่ละ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็จะสามารถนำเอาไปเขียนเป็นแผนปฏิบัติการได้อย่าง ชัดเจนต่อไป

ทั้งการวิเคราะห์ การทำ SWOT และแนวนโยบายปฏิบัติ ทั้งสามส่วนนี้รวมกันจึงจะเป็นยุทธศาสตร์แบบสากลนะครับ และการเขียนยุทธศาสตร์แบบสากลนี่แหละครับที่เขียนเสร็จแล้วคนทั้งประเทศมีความเข้าใจตรงกันว่า ประเทศเรากำลังเดินหน้าไปทางไหน เรื่องไหนสำคัญมาก สำคัญน้อย เรื่องไหนต้องทำก่อน ต้องทำหลัง และคนที่มีอำนาจสั่งการเช่นนายกรัฐมนตรีก็จะรู้ว่าต้องสั่งการอย่างไร