ขอมาตรการชัดๆ... ในการช่วยชาวนาสู้ภัยแล้ง

โดย...ดร.ธนิต  โสรัตน์

รากเหง้าความยากจนของเกษตรกรชาวนามีมากมาย แต่สรุปได้ว่าราคาขายข้าวตกต่ำมาโดยตลอด เพราะในอดีตนโยบายการเมืองเข้าไปแทรกแซงจนราคาแข่งขันไม่ได้ ราคาข้าวตกแต่ต้นทุนขึ้นไปแล้ว กลับไม่ยอมลดลงตามราคาข้าว เช่น ค่าเช่านา ค่าปุ๋ย เครื่องมือการเกษตร ชาวนาจึงอยู่ในสถานะต้องไปกู้หนี้ยืมสิน

ปัญหาภัยแล้งจึงเหมือนโรคแทรกซ้อน ส่งผลต่อความยากจนของเกษตรกรชาวนาและจะกลายเป็นปัญหาของประเทศ

ทั้งนี้ ชาวนาเป็นกลุ่มอาชีพซึ่งมีจำนวนประชากรมากที่สุดและเป็นประชากรที่ยากจนที่สุดของประเทศ ชาวนารายย่อยมีรายได้สุทธิไม่ถึง 300 บาท/ไร่ หรือประมาณ 9 หมื่นบาท/ปี โดยภาคอีสานมีพื้นที่ปลูกข้าวประมาณ 57% ส่งผลให้กลายเป็นแชมป์ของจังหวัดซึ่งมีความยากจนต่ำสุดของประเทศ

การแก้ปัญหาภัยแล้งจึงต้องให้น้ำหนักภาคอีสานมากที่สุด

ปัญหาใหญ่ของชาวนาโดยเฉพาะในช่วงวิกฤตนี้ คือ ขาดองค์กรที่จะออกมาผลักดันมาตรการในการช่วยเหลือ เพราะมีองค์กรที่เกี่ยวข้องกับชาวนาทั้งสมาคม ชมรม เครือข่าย ต่างออกมาพูดกันคนละทิศคนละทาง ข้อเสนอให้รัฐบาลช่วยจึงมีหลากหลายมาจากหลายกลุ่มผลัดกันไปพบหรือยื่นหนังสือให้ช่วยเหลือ รัฐบาลก็ไม่รู้จะเชื่อใคร ทำให้แนวทางการช่วยเหลือออกมาแบบไม่ตรงกับปัญหาความเดือดร้อน เช่น เอาธงฟ้าลดราคาสินค้ามาแก้ภัยแล้ง หรือจะช่วยด้านเมล็ดพันธุ์ หาสินเชื่อแบบไม่เสียดอกเบี้ย หรือจะเอาทหารกับเครื่องมือไปช่วยปลูกข้าว

ผมก็ไม่แน่ใจว่าจะทำได้ทั่วถึงหรือไม่ เพราะชาวนาที่ประสบภัยแล้งนัยว่ามีมากกว่า 1.31 ล้านครัวเรือน

อย่างไรก็ตาม เมื่อสัปดาห์ที่แล้วทางอนุกรรมาธิการปฏิรูปเกษตร สภาปฏิรูปแห่งชาติ ได้มีการผลักดันให้มีการประชุม 9 องค์กรที่เกี่ยวข้องกับชาวนาจนนำไปสู่การจัดตั้ง “สมาพันธ์ข้าวและชาวนาแห่งประเทศไทย” ออกมาในช่วงจังหวะที่เหมาะสมพอดีกับที่ชาวนากำลังต้องการองค์กรที่เป็นตัวแทนที่มีเอกภาพ เพื่อไปผลักดันมาตรการในการช่วยเหลือโดยเฉพาะในระยะเฉพาะหน้า

ผมได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้นำองค์กรชาวนาหลายท่าน เห็นว่า มาตรการที่ชาวนาอยากจะให้รัฐช่วยน่าจะเป็นเงินชดเชย จากการที่ไม่สามารถขายข้าวได้ แต่ได้กู้เงินไปลงทุนเพาะปลูกทั้งซื้อพันธุ์ข้าว ปุ๋ย ฯลฯ อีกทั้งควรพิจารณาให้ ธ.ก.ส.พักชำระหนี้โดยปลอดดอกเบี้ยออกไปเป็นระยะเวลา 1 ปี ส่วนมาตรการที่ออกมาเพื่อช่วยเกษตรกรในการทำนาในฤดูกาลหน้าเป็นมาตรการที่ดี แต่ก็ต้องช่วยแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่ไม่มีรายได้จากผลผลิตเสียหาย ซึ่งไม่เฉพาะแต่ชาวนาเกี่ยวข้องกับเกษตรกรทั้งชาวไร่-ชาวสวนทั้งระบบ

สำหรับในภาคกลางโดยเฉพาะแถว จ.ปทุมธานี ปัญหาการขาดน้ำอาจจะบานปลายเป็น “จลาจลแย่งน้ำ” เพราะช่วงเวลาอย่างนี้มาตรการขอความร่วมมือและเสียสละอาจไม่ค่อยได้ผล เพราะไม่มีใครยอม ข้าวกำลัง “เริ่มตั้งท้อง” ขาดน้ำมาหลายวัน ที่จะขอให้พวกเขาหยุดสูบน้ำเข้านาเพื่อกันน้ำไว้ใช้อุปโภค-บริโภค

ขณะที่คนในเมืองรัฐบาลยังไม่ออกมาตรการประหยัดน้ำ คงต้องมีมาตรการชัดๆ ว่าจะมีอะไรมาแลกเปลี่ยน เพราะเกี่ยวข้องกับปากท้อง...ของเกษตรกรครับ &O5532;

(สนใจรายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ทางเว็บไซต์  www.tanitsorat.com หรือ www.facebook.com/tanit.sorat)