เขตเสี่ยง

เมื่อไม่กี่วันมานี้ ผมมีโอกาสได้ร่วมโต๊ะอาหารกับผู้ทรงความรู้คนสำคัญระดับประเทศหลายท่าน ได้ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยน รวมถึงซักถามทัศนะในหลายประเด็น

เรื่องหนึ่งที่คุยกันคือเรื่อง “แรงงานประเทศเพื่อนบ้าน”

ผู้ทรงความรู้ท่านหนึ่งระบุว่า ประเทศเพื่อนบ้านของเราบางประเทศไม่ค่อยอยากให้ประชาชนของเขาเข้ารับการตรวจสัญชาติเพื่อทำงานในไทยเท่าใดนัก สังเกตได้ว่ามีการยื้อยุดฉุดกระชากกระบวนการตรวจสัญชาติมาอย่างยาวนาน เพราะตอนนี้เขาอยากให้คนของเขากลับไปทำงานที่ประเทศของตัวเองมากกว่า

ใช่ครับ สถานการณ์แรงงานในหลายประเทศกำลังตึงตัว ยิ่งจะเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) แต่ละประเทศจึงยิ่งต้องการให้ประชาชนของตัวเองอยู่ในประเทศ รอรับนักลงทุนมากกว่า

เรื่องนี้สอดคล้องกับข้อมูลที่ผมได้รับมาก่อนหน้านี้ จากคุณยุทธนา ศิลป์สรรค์วิชช์ เลขาธิการสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย คุณยุทธนา เล่าว่า ตอนนี้กัมพูชาหาแรงงานยากมาก เวียดนามเองโซนอุตสาหกรรมเดิมๆ ของเขาไม่ค่อยมีแรงงานเหลือ เวียดนามจึงส่งเสริมให้ไปลงทุนแถบภาคกลาง แต่ภาคกลางเองก็มีแต่แรงงานภาคเกษตร ซึ่งคงต้องฝึกอีกมาก กว่าจะพร้อมสำหรับภาคอุตสาหกรรม

บนโต๊ะอาหารยังคงพูดคุยกันไปเรื่อยๆ ไปจนถึงเรื่องนโยบาย “เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน” ของรัฐบาลปัจจุบัน บนโต๊ะได้ข้อสรุปกันว่า สิทธิประโยชน์ที่โดดเด่นที่สุดในพื้นที่นี้ คงเป็นเรื่องแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านแบบเช้าไป-เย็นกลับ เพราะหากไปลงทุนในบริเวณอื่นของประเทศไทย ไม่มีทางได้รับสิทธินี้

คำถามยอดฮิตทั้งหลายยังคงตามมาเรื่อยๆ บนโต๊ะอาหารที่กลายเป็นโต๊ะสนทนาโต๊ะนี้ครับ เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษนี้จะดึงดูดนักลงทุนได้จริงหรือไม่ ถ้าค่าแรง 300 บาทเท่ากับพื้นที่อื่นๆ จะน่าสนใจได้อย่างไร แต่สุดท้าย คำถามทั้งหมดอาจไม่ต้องการคำตอบเร่งด่วนเท่าคำถามที่ว่า...

ในภาวะที่เพื่อนบ้านมุ่งหาวิธีให้คนทำงานอยู่ในบ้านตัวเอง จะมีแรงงานจากเพื่อนบ้านมาจริงๆ หรือ

เขตเศรษฐกิจพิเศษที่กำลังกลายเป็น “เขตเสี่ยง” เพราะน่าเป็นห่วงต่อสถานการณ์แรงงานเขตหนึ่ง คือ ที่สระแก้วครับ แม้วันนี้กัมพูชายังไม่ได้มีนโยบายอะไรที่เด่นชัด แต่หากวันหนึ่งเขาต้องการเก็บคนอยู่ในประเทศ เพื่อรับการลงทุนจริงๆ ก็ต้องลุ้นกันไป ว่าอาจจะมีนโยบายอะไรออกมา

เพื่อป้องกันปัญหาแรงงานไม่พอรองรับการลงทุนในเขตเศรษฐกิจ บางทีเราอาจต้องเน้นส่งเสริมการลงทุนที่ใช้แรงงานน้อย มากกว่าการลงทุนที่ใช้แรงงานเข้มข้นครับ