เปิดทางใช้อนุญาโตฯไกล่เกลี่ย

ครม.อนุญาตให้เลือกใช้วิธีอนุญาโตตุลาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทโครงการร่วมทุนได้

พล.ต.สรรเสริญ แก้วกำเนิด รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบแก้ไขมติ ครม. เมื่อวันที่ 28 ก.ค. 2552 เกี่ยวกับการทำสัญญาระหว่างหน่วยงานของรัฐกับเอกชน โดยให้หน่วยงานรัฐเลือกแนวทางระงับข้อพิพาทโดยใช้วิธีอนุญาโตตุลาการได้ใน 2 กรณี

ประกอบด้วย 1.สัญญาที่ต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.การให้เอกชนร่วมทุนในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2556 และ 2.สัญญาสัมปทานที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้ให้สัมปทาน ในขณะที่สัญญาประเภทอื่นๆ นอกจากนี้ให้เลือกการใช้วิธีระงับข้อพิพาทตามแนวทางใดก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นอนุญาโตตุลาการ กระบวนการทางศาล หรือการไกล่เกลี่ยปกติ

สำหรับมติ ครม.วันที่ 28 ก.ค. 2552 ระบุว่า สัญญาสัมปทานในกฎหมายปัจจุบันเป็นสัญญาทางปกครอง จึงควรนำคดีพิพาทจากสัญญานั้นส่งไปยังศาลปกครองหรือศาลยุติธรรม ดังนั้น สัญญาที่ทำกับเอกชนในไทยหรือต่างประเทศ ไม่ควรเขียนมัดในสัญญาให้มอบข้อพิพาทให้คณะอนุญาโตตุลาการเป็นผู้ชี้ขาด แต่หากมีปัญหาหรือจำเป็นหรือเป็นข้อเรียกร้องของคู่สัญญาอีกฝ่ายที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ให้เสนอ ครม.อนุมัติเป็นรายๆ ไป

ทั้งนี้ ต่อมาในการประชุม ครม. เมื่อวันที่ 27 ม.ค. 2557 เห็นว่ามติ ครม. วันที่ 28 ก.ค. 2552 ทำให้เกิดการตีความว่ารัฐบาลไม่สนับสนุนวิธีอนุญาโตตุลาการในการระงับข้อพิพาท ส่งผลให้เกิดทัศนคติเชิงลบต่อการใช้อนุญาโตตุลาการในการระงับข้อพิพาท ซึ่งส่งผลกระทบเชิงลบต่อบรรยากาศการลงทุนตลอดจนความเชื่อมั่นของนักลงทุน

นอกจากนี้ การกำหนดให้โครงการใดๆ ที่จะใช้วิธีอนุญาโตตุลาการในการระงับข้อพิพาทจะต้องเสนอให้ ครม.อนุมัติเป็นกรณีไป ต้องใช้ระยะเวลานานและเพิ่มขั้นตอนให้แก่หน่วยงานภาครัฐ ทำให้เสียโอกาสในทางธุรกิจ จึงต้องมีการเสนอให้ ครม.มีมติอนุมัติแก้ไขมติ ครม. เมื่อวันที่ 28 ก.ค. 2552

พล.ต.สรรเสริญ กล่าวว่า ครม.รับข้อสังเกตของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ที่เสนอว่าในส่วนสัญญาอื่นๆ นอกเหนือจากสัญญาที่ดำเนินการตาม พ.ร.บ.การให้เอกชนร่วมลงทุนฯ และสัญญาสัมปทานที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้ให้สัมปทาน ซึ่งอนุญาตให้เลือกใช้วิธีอนุญาโตตุลาการนั้น ส่วนราชการยังต้องเสนอเรื่องให้ ครม.อนุมัติ

รายงานข่าวระบุว่า สาเหตุที่ ครม. เมื่อวันที่ 28 ก.ค. 2552 มีมติสั่งห้ามหน่วยงานรัฐเขียนสัญญาผูกมัดให้ใช้วิธีอนุญาโตตุลาการระงับข้อพิพาท เนื่องจากการใช้วิธีอนุญาโตตุลาการในช่วงก่อนหน้านี้ พบว่าหน่วยงานรัฐแพ้ทุกคดี