ส่งออกอิเล็กฯบูม

โดย...สมหทัย โมสิกะ

อุตสาหกรรมผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และคาดกันว่าในอีก 2 ปีข้างหน้า เวียดนามจะแซงหน้าสิงคโปร์ขึ้นเป็นผู้ส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 5 ของโลก หลังจากนำหน้าฟิลิปปินส์และไทยไปแล้ว

เว็บไซต์เวียดนามนิวส์ ให้ข้อมูลว่า คลัสเตอร์อิเล็กทรอนิกส์ของเวียดนามเติบโตรวดเร็วมาก โดยยอดการส่งออกสินค้ากลุ่มนี้ขยายตัวถึง 78% ต่อปี ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา จนแตะระดับ 3.5 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2557 ซึ่งการส่งออกสินค้ากลุ่มนี้คิดเป็น 23% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด และอิเล็กทรอนิกส์กลายเป็นตัวจักรสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศ หรือมีสัดส่วนราว 23.4% ของจีดีพีใน
ปีที่แล้ว เพิ่มจากระดับ 5.2% ในปี 2553

ความเฟื่องฟูของอุตสาหกรรมนี้ได้แรงหนุนจากหลายปัจจัย ทั้งจากบรรดาผู้ผลิตที่มองหาฐานการผลิตแห่งใหม่ที่มีต้นทุนถูกกว่า รวมไปถึงนโยบายสนับสนุนนักลงทุนต่างชาติ การอ่อนค่าของเงินด่อง และที่สำคัญคือการปรับเปลี่ยนโครงสร้างของซัพพลายเชนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ในภูมิภาค

นอกจากจุดเด่นด้านต้นทุนแล้ว ทำเลที่ตั้งของเวียดนามก็มีบทบาทสำคัญเช่นกัน เพราะการอยู่ใกล้กับจีนทำให้การตั้งฐานการผลิตสินค้าในเวียดนามสามารถเชื่อมโยงกับซัพพลายเชนในแดนมังกรได้เป็นอย่างดี แถมกำลังซื้อของชนชั้นกลางในประเทศที่เพิ่มขึ้น ก็เป็นปัจจัยหนุนให้บรรดาผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของโลกตบเท้าลงทุนในเวียดนามมากขึ้น

ที่น่าสนใจคือ เม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศ หรือเอฟดีไอ ที่หลั่งไหลเข้ามาในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การผลิตระดับโลว์เอนด์ที่ต้องอาศัยแรงงานจำนวนมากเท่านั้น แต่ยังมีผู้ผลิตสินค้าไฮเทคดาหน้าเข้ามาด้วย ทั้งอินเทล แอลจี พานาโซนิค ไมโครซอฟท์ และซัมซุง

สำหรับในระยะยาว รัฐบาลเวียดนามตั้งเป้าว่าการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์จะเพิ่มเป็น 4 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในปี 2560 ซึ่งน่าจะเป็นเป้าหมายที่ไม่ไกลเกินจริง หากเวียดนามสามารถดันยอดส่งออกให้โตประมาณ 5% ต่อปีอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาวของอุตสาหกรรมนี้ ขึ้นอยู่กับว่าเวียดนามจะเพิ่มผลิตภาพและขยับระดับในห่วงโซ่ผลิตได้สำเร็จหรือไม่ อีกทั้งยังจำเป็นต้องพัฒนาบุคลากรของตัวเอง เพื่อรักษาเทรนด์การเติบโต

หากทำไม่สำเร็จ ก็อาจต้องเฝ้ามองผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีค่าแรงต่ำกว่าอีก ซึ่งตอนนี้มีดาวรุ่งอีกหลายแห่งในอาเซียนรออยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นอินโดนีเซีย กัมพูชา สปป.ลาว และเมียนมา