คนร.เดินหน้า ปฏิรูปรัฐวิสาหกิจไทย

เมื่อเร็วๆ นี้ บรรยง พงษ์พานิช วิรไท สันติประภพ คณะกรรมการในกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) หรือซูเปอร์บอร์ด พร้อมด้วย กุลิศ สมบัติศิริ ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ ได้ร่วมกันบรรยายการปฏิรูปรัฐวิสาหกิจ ภายใต้นโยบายของ คนร.

วิรไท กล่าวว่า การร่างกฎหมายเพื่อเตรียมจัดตั้งบรรษัทรัฐวิสาหกิจแห่งชาติที่จะเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) คาดว่าจะเสนอ ครม.ได้ภายในเดือน ก.ย. จากนั้นก็นำเข้าสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สนช.) โดยคาดว่าจะจัดตั้งซูเปอร์โฮลดิ้งได้ในไตรมาสแรกปี 2559 โดยหัวใจสำคัญของการตั้งบรรษัทคือ การทำให้รัฐวิสาหกิจต่างๆ มีความเป็นอิสระจากการเมือง ซึ่งรูปแบบการแต่งตั้งกรรมการในบรรษัทและรัฐวิสาหกิจ ไม่มีผลประโยชน์ขัดแย้ง และเป็นอิสระในการตัดสินใจ โดยจะกำหนดการเปลี่ยนคณะกรรมการได้ครั้งละ 1 ใน 3 ป้องกันฝ่ายการเมืองแทรกแซงการปลดกรรมการทั้งคณะ ซึ่งเป็นปัญหามาตลอดในอดีต

นอกจากนี้ รัฐวิสาหกิจยังต้องมีความโปร่งใสในการดำเนินงานมากขึ้น มีการเปิดเผยข้อมูลมากขึ้น เหมือนบริษัทที่จดทะเบียน (บจ.) ในตลาดหลักทรัพย์ โดยต้องยื่นแบบฟอร์ม 56-1 เหมือน บจ.
ในตลาด

ขณะเดียวกัน โครงสร้างใหม่ต้องมีการส่งเสริมการแข่งขันที่เท่าเทียมกันระหว่างรัฐวิสาหกิจกับเอกชน เริ่มจากการแก้ไข พ.ร.บ. แข่งขันทางการค้ามาตรา 4(2) ให้ครอบคลุมถึงรัฐวิสาหกิจไว้ในกฎหมายฉบับนี้ด้วย โดยเริ่มจากรัฐวิสาหกิจที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ จากปัจจุบันที่มีการยกเว้นรัฐวิสาหกิจทั้งหมด

ประการต่อมาแก้ไขวิธีปฏิบัติและระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐ โดยลดสิทธิพิเศษที่ให้แก่รัฐวิสาหกิจ รวมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการเอกชนมีโอกาสแข่งขันอย่างเท่าเทียมกันผ่านระบบ Bidding System เหมือนกัน

ในกรณีที่มีการทำตามนโยบายของรัฐ หรือได้รับการอุดหนุนจากภาครัฐ ที่ในอดีต เมื่อรัฐออกนโยบายประชานิยมให้รัฐวิสาหกิจดำเนินการ ซึ่งรัฐวิสาหกิจต้องรับผลขาดทุนเอง และผ่านไป 4-5 ปี รัฐบาลจึงจะล้างหนี้ให้ครั้งหนึ่งนั้น ต่อไปจะต้องปรับนโยบายการให้เงินอุดหนุนแก่รัฐวิสาหกิจ จะต้องเป็นการให้เงินอุดหนุนแก่ผู้ใช้บริการโดยตรง และเปิดโอกาสให้เอกชนสามารถแข่งขันได้ เช่น การให้ซอฟต์โลนธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) หรือบรรษัทค้ำประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.)

นอกจากนี้ ต้องมีการจัดทำบัญชีการให้เงินอุดหนุนบริการสาธารณะ (พีเอสโอ) หรือบัญชีการดำเนินตามนโยบายรัฐ (พีเอสเอ) ให้ชัดเจนและต้องมีการชดเชยจริง

ประการต่อมา เพื่อให้เกิดการแข่งขันอย่างเท่าเทียมกัน จะต้องเปิดเสรีออกใบอนุญาตให้ผู้เล่นรายใหม่ในธุรกิจที่เอกชนทำได้ เช่น การขนส่งสาธารณะ ทั้งบริษัท ขนส่ง (บขส.) องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) รถไฟ หรือธนาคารอิสลาม ที่มีปัญหาไม่ได้ปล่อยกู้คนอิสลามเป็นหลักตามวัตถุประสงค์การจัดตั้ง

รวมทั้งจะต้องมีการปรับปรุง พ.ร.บ.แรงงานรัฐวิสาหกิจเพื่อเพิ่มทางเลือกให้แก่พนักงาน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ปรับแก้ระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐวิสาหกิจให้มีความคล่องตัว และเกิดประสิทธิภาพในการดำเนินงาน เป็นต้น