ทัวร์ศูนย์เหรียญ-นอมินี ทุบธุรกิจเอาต์บาวด์กระอัก

โดย...พีรดา ปราศรีวงค์

“สาเหตุที่ทำให้ปราบปรามทัวร์ศูนย์เหรียญและนอมินีเท่าไหร่ก็ไม่หมดไปจากธุรกิจการท่องเที่ยวไทย เพราะโครงสร้างสังคมไทยอ่อนแอ ระบบราชการหย่อนยาน กฎหมายไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลง การวางยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวไม่ครอบคลุมการจัดการปัญหาทุกมิติ รวมถึงผู้ประกอบการท่องเที่ยวไม่กล้าพูดความจริงและเห็นแต่ผลประโยชน์เล็กน้อย”

นี่คือภาพสะท้อนปัญหาทัวร์ศูนย์เหรียญ ในมุมมองของ ยุทธชัย สุนทรรัตนเวช นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวภายในประเทศ (สทน.) รองประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สทท.) ด้านตลาดในประเทศ

ยุทธชัย ขยายความต่อว่า ปัจจุบันทัวร์ศูนย์เหรียญ หรือทัวร์ต่ำกว่าทุนได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบและมีขบวนการดำเนินงานแบบกินรวบ ทั้งทัวร์ศูนย์เหรียญและธุรกิจท่องเที่ยวที่มีต่างชาติสวมสิทธิคนไทยประกอบธุรกิจ (นอมินี) โดยเฉพาะทัวร์ศูนย์เหรียญจากตลาดจีน ได้เบียดบังการจัดเก็บรายได้ที่ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย ทรัพยากรไทยถูกทำลายโดยทิ้งซากความเสียหายให้เจ้าบ้านต้องปัดกวาด และยังกระทบต่อภาพลักษณ์การท่องเที่ยวไทยด้วย

ล่าสุดทัวร์นอมินีจากจีนยังได้ทำธุรกิจนำนักท่องเที่ยวชาวไทยไปเที่ยวต่างประเทศ (เอาต์บาวด์) ในรูปแบบทัวร์ศูนย์เหรียญเส้นทางต่างๆ ในเอเชีย เช่น จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ในราคาถูกกว่าตลาด เช่น เกาหลี ราคาเริ่มต้นที่ 9,900 บาท/แพ็กเกจ ทำให้บริษัททัวร์ไทยได้รับผลกระทบอย่างหนัก ไม่สามารถแข่งขันได้

ขณะเดียวกัน ในฝั่งของภาครัฐ กอบกาญจน์ วัฒนวรางกูร รมว.ท่องเที่ยวและกีฬา สร้างความตกตะลึงให้กับผู้ประกอบการไทย โดยชี้ว่า ทัวร์ศูนย์เหรียญไม่ผิดกฎหมาย ถือเป็นเรื่องปกติของการทำธุรกิจทัวร์ของคนจีนที่ต้องต่อรองตัดราคา เพื่อให้ได้นักท่องเที่ยวมาอยู่ในมือมากที่สุด

สวนทางกับ ยุทธชัย ที่ย้ำว่า ทัวร์ศูนย์เหรียญเป็นการทำทัวร์ที่ผิดกฎหมายไทย ดังนั้นการแสดงความคิดเห็นดังกล่าวในฐานะตัวแทนของรัฐบาล ยิ่งบ่อนทำลายภาพลักษณ์การท่องเที่ยวของไทย

“การพูดแบบนี้เปรียบเหมือนชี้โพรงให้ทำสิ่งที่ผิดอย่างไม่เกรงกลัวกฎหมาย หากคนจีนนำคำพูดดังกล่าวไปเผยแพร่ จะยิ่งทำให้เข้าใจผิดว่าไทยปล่อยให้มีทัวร์ศูนย์เหรียญได้อย่างเสรี” ยุทธชัย กล่าว

นายก สทน. แจกแจงว่า ปัญหาทัวร์ศูนย์เหรียญที่เคยลดลงไประยะหนึ่ง กลับมารุนแรงหนักกว่าเดิม หลังจากชาวจีนนิยมเดินทางมาเมืองไทยอย่างมากในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ทั้งนี้การที่รัฐจะปราบปรามทัวร์ศูนย์เหรียญให้ลดลงหรือหมดไปจะต้องใช้ระยะเวลานาน รัฐบาลต้องหาวิธีขับไล่บริษัทนอมินีออกจากประเทศให้หมด ก่อนที่จะขยายเครือข่ายสร้างความเสียหายมากกว่านี้

นอกจากนี้ ต้องปลุกจิตสำนึกผู้ประกอบการ รวมถึงมีมาตรการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวถอนตัวจากวงจรทัวร์ศูนย์เหรียญ เช่น มาตรการด้านภาษีจูงใจ การสนับสนุนแหล่งเงินทุนในการทำทัวร์ที่มีคุณภาพ การส่งเสริมด้านซอฟต์แวร์ให้กับผู้ประกอบการ

“สิ่งที่ควรทำอย่างเร่งด่วน คือ ปลุกจิตสำนึกให้ร้านจิวเวลรี่ที่ผูกขาดการทำธุรกิจท่องเที่ยวแบบครบวงจร ซึ่งตอนนี้มีรายใหญ่ผูกขาดอยู่ 3 ราย ให้ยกระดับเป็นทัวร์คุณภาพ รวมถึงมีมาตรการจูงใจให้ร้าน
จิวเวลรี่ออกไปลงทุนในชาติอาเซียนเพิ่ม เพื่อลดการผูกขาดตลาดในประเทศ ซึ่งหากทำได้จะช่วยกระจายรายได้สู่ผู้ประกอบการรายเล็กมากขึ้น” ยุทธชัย กล่าว

ขณะเดียวกัน กอบกาญจน์ กล่าวว่า กระทรวงการท่องเที่ยวฯ จะพยายามเร่งแก้ไขปัญหาทัวร์ศูนย์เหรียญ และไม่ได้พูดว่าทัวร์ศูนย์เหรียญเป็นทัวร์ที่ถูกกฎหมาย แต่อยากให้เข้าใจว่าพฤติกรรมดังกล่าวถือเป็นเรื่องปกติที่คนจีนปฏิบัติ ในส่วนของไทยต้องเร่งทำทัวร์ที่มีคุณภาพมากขึ้น เพื่อให้สามารถดึงเม็ดเงินเข้ามาหมุนเวียนในประเทศอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย คนจีนมาเที่ยวไทยแล้วมีความสุข ไม่ถูกบังคับในเรื่องต่างๆ และผู้ประกอบการไทยยินดีต้อนรับคนจีน

ทั้งนี้ ปัจจุบันนักท่องเที่ยวจีนมีค่าใช้จ่ายต่อคนสูงกว่านักท่องเที่ยวตลาดอื่น และกระทรวงมีแผนผลักดันให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางด้วยตัวเองเป็น 80% ในอีก 3 ปีข้างหน้า จากปัจจุบัน 62%

“กระทรวงได้ร่วมกับ 4 หน่วยงานตรวจปราบปรามนอมินี ซึ่งปัจจุบันลดลงเรื่อยๆ ส่วนตัวเชื่อว่าไม่มีอะไรดำหมดหรือขาวหมด แต่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันทำภาพสีขาวให้กระจ่างเพิ่มขึ้น”กอบกาญจน์ กล่าวทิ้งท้าย