ผ้าปักเผ่า‘เมี่ยน’ งานศิลป์ชาวเขาสู่สินค้าขึ้นห้าง

โดย...อักษรา ปิ่นนราสกุล

ลวดลายปักผ้า วิถีแห่งชาติพันธุ์ วิถีแห่งภูมิปัญญา “เมี่ยน” มีภูมิปัญญาผ้าปักที่มีลวดลายสวยสดงดงามตามแบบอย่างของชาติพันธุ์ที่คงความภาคภูมิใจมิเสื่อมคลาย ได้ถูกนำมาประยุกต์สร้างเป็นนวัตกรรมใหม่ ปรับเข้ากับยุคสมัยปัจจุบันทั้งรูปทรงของเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ของใช้ เช่น กระเป๋า ฯลฯ เอื้อต่อการใช้ประโยชน์ได้สารพัดอย่างแพร่หลาย

จ่านจิง ศรีสมบัติ นักธุรกิจท้องถิ่นวัย 56 ปี ผู้ภาคภูมิใจในความเป็นเมี่ยนและสืบสานผลิตภัณฑ์ผ้าปักชาวเขาที่งดงาม เล่าว่า

“กว่า 30 ปีมาแล้วที่ได้นำลายปักเมี่ยนมาปรับรูปแบบและตกแต่งประดับเป็นเครื่องแต่งกาย เสื้อผ้า กางเกง กระโปรง กระเป๋าสารพัดรูปแบบตามความต้องการของตลาด โดยมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากการสนับสนุนส่งเสริมของกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมและสหกรณ์ จ.พะเยา”

ชนิดของผลิตภัณฑ์ในกลุ่ม จะมีผ้าปักมือ ผ้าเขียนลายเทียน ทั้งผ้าฝ้าย ผ้าใยกัญชง ซึ่งนำมาตัดเสื้อผ้าแล้วเสริมความเป็นเอกลักษณ์ด้วยลายปัก มีทั้งบางส่วนและตลอดทั้งตัว การนำผ้าเครื่องแต่งกายของพี่น้องม้งมาประยุกต์เพิ่มในปัจจุบัน เช่น กระโปรงผ้าใยกัญชงที่เป็นผ้าจีบอย่างประณีต ใส่สบาย ตัดใส่ทุกเพศวัย กระเป๋าสะพายก็เหมาะสำหรับทุกเพศวัยเช่นกัน

“ตั้งแต่ปี  2546 2547 ได้รับรางวัลโอท็อประดับ 5 ดาวมาตลอด และจนถึงปี 2555 ก็ยังได้เป็นโอท็อปที่ผ่านการคัดสรรได้รับรางวัล 5 ดาว ยืนยันรับประกันผลงานของกลุ่มตั้งแต่แรกเริ่ม ถึงปัจจุบันนี้มีสมาชิกประมาณ 70 คน แบ่งเป็นงานปัก 50 คน และตัดเย็บ 20 คน”

จ่านจิงเล่าถึงการทำตลาดในช่วงแรกว่า กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม สหกรณ์จังหวัด พัฒนาชุมชน พาณิชย์จังหวัด การค้าภายในจังหวัด ให้โอกาสได้พากลุ่มไปเปิดตัวในงานขายของระดับชาติหลายๆ แห่งทั้งในประเทศและต่างประเทศ และส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ที่อยู่ในระดับแนวหน้าของจังหวัด

“ทุกวันนี้ก็ยังไปเปิดร้านในงานต่างๆ ของหน่วยงานราชการและห้างสรรพสินค้าใหญ่ๆ ในกรุงเทพฯ ซึ่งได้รับการต้อนรับและตอบรับจากลูกค้าเป็นอย่างดี มีลูกค้าสนับสนุนผลิตภัณฑ์ตลอดทุกครั้ง ต่อมาระบบการตลาดมีการพัฒนาต่อเนื่อง โดยเฉพาะการใช้โซเชียลมีเดียเข้ามาเปิดตลาด แนะนำผลิตภัณฑ์ซื้อ-ขายผ่านออนไลน์ ทางเฟซบุ๊กซึ่งได้ลูกชายและลูกสะใภ้เข้ามาช่วยเป็นอย่างดี”

จ่านจิง บอกว่า แม้จะเป็นธุรกิจเล็กๆ แต่ก็ยั่งยืน สร้างรายได้ให้เกิดหมุนเวียนกลุ่ม 50-70 คน เพราะงานปักคืองานหลัก เป็นงานที่ละเอียดทุกขั้นตอน ตั้งแต่การออกแบบ การตัดเย็บ รายได้อย่างน้อยไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ