ยกเลิกปลัดอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน?

กรณีปลัดอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน จากหลายพื้นที่ในประเทศ คัดค้านเนื้อหาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 3 มาตรา ประกอบไปด้วย มาตรา 82 (3) มาตรา 284 (5) และมาตรา 285 โดยให้เหตุผลว่าเนื้อหาทั้ง 3 มาตรา จะทำให้ไม่มีข้าราชการส่วนภูมิภาคและข้าราชการฝ่ายปกครอง รวมถึงกำนันและผู้ใหญ่บ้านที่เป็นรากฐานและอำนวยความสะดวกให้ประชาชนอย่างเท่าเทียมแทนรัฐบาลกลาง

จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้ต้องพิจารณาเนื้อหาสาระร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรทั้ง 3 มาตรา ว่ามีเนื้อหาสาระตามที่ปลัดอำเภอ กำนัน และผู้ใหญ่บ้าน คัดค้านหรือไม่

มาตรา 82 รัฐต้องดำเนินการตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐและต้องจัดระบบงานราชการและงานของรัฐอย่างอื่นดังต่อไปนี้ ฯลฯ (3) กระจายอำนาจและจัดภารกิจอำนาจหน้าที่ และขอบเขตความรับผิดชอบที่ชัดเจนระหว่างราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น รวมทั้งพัฒนาจังหวัดที่มีความพร้อมให้เป็นองค์กรบริหารท้องถิ่นขนาดใหญ่...

มาตรา 284 ให้มีการปฏิรูปด้านการบริหารราชการแผ่นดินตามแนวทางดังต่อไปนี้ ฯลฯ (5) ให้มีองค์กรบริหารการพัฒนาภาคทำหน้าที่สนับสนุนการพัฒนาจังหวัดต่างๆ ที่ตั้งอยู่ในภาคและกำกับดูแลหน่วยงานของรัฐในพื้นที่ จัดทำแผนและบริหารงบประมาณแบบพื้นที่ เพื่อดำเนินการพัฒนาภาคที่สอดคล้องกับแผนพัฒนาประเทศ ซึ่งไม่ซ้ำซ้อนกับงานของจังหวัดและองค์กรบริหารท้องถิ่น... และมาตรา 285 ให้มีการปฏิรูปด้านการบริหารท้องถิ่นตามแนวทางดังต่อไปนี้

(1) ตรากฎหมายและจัดให้มีกลไกที่จำเป็นสำหรับการจัดตั้งองค์กรบริหารท้องถิ่นเต็มพื้นที่จังหวัดให้เสร็จสมบูรณ์ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันประกาศใช้รัฐธรรมนูญนี้ และจัดตั้งองค์กรบริหารท้องถิ่นขึ้นในพื้นที่ที่มีความพร้อม...

(2) ให้มีคณะกรรมการการกระจายอำนาจแห่งชาติ ประกอบด้วยผู้แทนจากส่วนราชการ ผู้บริหารท้องถิ่น ข้าราชการส่วนท้องถิ่น และผู้ทรงคุณวุฒิ โดยอย่างน้อยต้องประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิและผู้แทนจากสมัชชาพลเมืองไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง เพื่อกำหนดนโยบาย กำหนดมาตรฐานกลาง และขับเคลื่อนการกระจายอำนาจอย่างมีเอกภาพ...

เมื่อพิจารณาจากเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญดังกล่าว ไม่ปรากฏว่ามีเนื้อหาส่วนไหนให้ยุบหรือยกเลิกข้าราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาค กำนันหรือผู้ใหญ่บ้าน

แต่กลับมีสาระสำคัญเพื่อให้เกิดการกระจายอำนาจและให้การบริหารงานของฝ่ายปกครองส่วนต่างๆ ทั้งในส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่นเป็นไปอย่างบูรณาการ และมีเอกภาพ และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญก็ระบุไว้ชัดเจนว่า การจัดให้มีองค์กรบริหารการพัฒนาภาคนั้น เพื่อทำหน้าที่สนับสนุนการพัฒนาจังหวัดต่างๆ ไม่ซ้ำซ้อนกับงานของจังหวัดและองค์การบริหารท้องถิ่น ซึ่งเป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญที่เน้นหนักไปที่เรื่องของการกระจายอำนาจ การตรวจสอบถ่วงดุล และเพิ่มอำนาจให้แก่พลเมืองหรือประชาชน

ดังนั้น เมื่อร่างรัฐธรรมนูญนี้มีเจตนารมณ์เพื่อกระจายอำนาจและถ่วงดุลการตรวจสอบ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อชนในชาติโดยส่วนรวมแล้ว คงไม่มีเหตุผลใดที่จะคัดค้านร่างรัฐธรรมนูญทั้ง 3 มาตรา