ปิดตำนาน ‘ร้านรองเท้า’ คู่เมือง เมื่อแฟชั่นเปลี่ยน-ค่าเช่าพุ่ง

โดย...อภิวัฒน์ เตชะวัฒนกิจกุล

เป็นเรื่องยากอย่างยิ่งที่ร้านธุรกิจขนาดเล็กท้องถิ่นเก่าแก่จะสามารถอยู่รอดได้ในภาวะเช่นนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับมหานครนิวยอร์ก เมืองใหญ่ที่สุดในสหรัฐที่ทุกตารางนิ้วคือ “เงิน” ทุกพื้นที่ล้วนถูกจับจองด้วยนักลงทุน หรือนายทุนรายใหญ่

กระแสการเปลี่ยนแปลงที่เพิ่มมากขึ้น ผสมผสานกับสถานะของการเป็นศูนย์กลางทางการเงินโลกเป็นปัจจัยหลักที่ดันให้ราคาค่าเช่าพื้นที่ในนิวยอร์กพุ่งราวจรวด จนหลายธุรกิจตั้งตัวไม่ทัน

“หลุยส์ ชูส์ รีบิวเดอร์ส” ร้านรับซ่อมรองเท้าเก่าแก่บริเวณใต้อาคารเอ็มไพร์สเตต เป็นหนึ่งในธุรกิจที่กำลังเผชิญหน้ากับอุปสรรคอย่างหนักหลังธุรกิจดำเนินมายาวนานนับตั้งแต่ปี 1921 หรือก่อนหน้าที่ตึกสูงระฟ้าแห่งนี้จะสร้างขึ้นเสียอีก

บิทรีซ บาร์บีรี เจ้าของร้านหลุยส์ ชูส์ รีบิวเดอร์ส และเป็นเจ้าของร้านที่สืบต่อกันมาเป็นรุ่นที่ 4 ยอมรับว่า ต้นทุนค่าเช่าที่ดีดตัวขึ้นอย่างรุนแรงเป็นสาเหตุให้หลุยส์ ชูส์ รีบิวเดอร์สกำลังจะปิดตัวลงในช่วงสิ้นเดือน มิ.ย.นี้แล้ว

เจ้าของธุรกิจ วัย 82 ปี รายนี้ เล่าว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ธุรกิจต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการเช่าพื้นที่ร้านที่พุ่งสูงขึ้นถึง 3 เท่า จากเดิมที่อยู่ที่ 3,000 เหรียญสหรัฐ/เดือน (ราว 1.01 แสนบาท) กลายมาเป็น 9,000 เหรียญสหรัฐ/เดือน (ราว 3.03 แสนบาท)

แม้ว่าบาร์บีรีจะได้พยายามหาวิธีต่อลมหายใจของร้านไปอีก ด้วยการต่อรองราคาสัญญาเช่าระยะเวลา1 ปี ให้ลดเหลือ 7,500 เหรียญสหรัฐ/เดือน (ราว 2.53 แสนบาท) และเร่งทำรายได้จากฐานลูกค้าประจำที่แวะเวียนมาใช้บริการที่ร้าน แต่ทว่ารายรับที่ได้มาก็ยังไม่เพียงพอมาจ่ายค่าเช่าดังกล่าว

ทั้งนี้ จูลิโอ กาลวิส ผู้จัดการร้าน เปิดเผยว่า ค่าบริการของทางร้านเริ่มต้นตั้งแต่ 3 เหรียญสหรัฐ (ราว 100 บาท) สำหรับบริการขัดรองเท้า ไปจนถึง 75 เหรียญสหรัฐ (ราว 2,500 บาท) สำหรับบริการซ่อมพื้นรองเท้า โดยบริการที่ลูกค้าใช้บ่อยที่สุดคือ บริการซ่อมพื้นรองเท้าผู้หญิง ที่อยู่ที่ราคา 35 เหรียญสหรัฐ (ราว 1,100 บาท)

ฉะนั้นแล้ว หมายความว่า หากจะให้รายได้ของธุรกิจเพียงพอต่อค่าเช่าทั้งปีของร้าน ทางร้านต้องขัดและซ่อมรองเท้ามากกว่า 2,500 คู่ต่อปีทีเดียว

“คุณจะหาเงินเพิ่มได้ยังไง ที่ฉันกำลังทำอยู่ขณะนี้คือรักษาร้านนี้ให้อยู่นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่ร้านจะไปไม่รอด ถ้าราคาค่าบริการยังต่ำอยู่แบบนี้” บาร์บีรี กล่าวกับหนังสือพิมพ์วอลสตรีท เจอร์นัล

ไม่ได้มีเพียงแค่ปัญหาค่าเช่าที่ราคาแพงที่ทำให้บาร์บีรีตัดสินใจล้มเลิกธุรกิจร้านรับซ่อมรองเท้าอันเก่าแก่แห่งนี้ ทิศทางของกระแสแฟชั่นที่เปลี่ยนแปลงไป จากเดิมที่ลูกค้านิยมใช้รองเท้าหนัง ก็หันไปใช้รองเท้ายางและรองเท้าผ้าใบแทน ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญเช่นเดีวกัน

กระนั้นก็ตาม การปิดตัวของธุรกิจร้านรองเท้าแห่งนี้ไม่ได้มีความหมายเหมือนการปิดธุรกิจทั่วๆ ไป ที่จะส่งผลกระทบต่อสถานะทางการเงินของเจ้าของ หรือลูกจ้างเท่านั้น เพราะกาลวิส เปิดเผยว่า สิ่งที่ยากที่สุดในการปิดกิจการร้านอันเก่าแก่นี้คือ...ต้องทิ้งลูกค้าไป

“พวกเขาไม่ใช่ลูกค้า พวกเขาคือเพื่อน” กาลวิส กล่าว

ด้วยความที่ธุรกิจแห่งนี้เป็นที่คุ้นตาของผู้คนในละแวกนี้ และคุ้นเคยสำหรับลูกค้าประจำ ล่าสุดมีลูกค้าของร้านบางคนได้เข้าร่วมกับกลุ่มนักกิจกรรมเดินเท้ามาที่ร้าน โดยแต่งชุดดำและถือดอกไม้ ราวกับมาไว้อาลัยงานศพ

ลี กรีนเฟลด์ สมาชิกกลุ่ม #เซฟเอ็นวายซี ซึ่งเป็นกลุ่มที่มุ่งเน้นสร้างความตระหนักรู้ถึงอุปสรรคของการทำธุรกิจขนาดเล็ก ให้เหตุผลถึงการจัดกิจกรรมนี้ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นกับร้านรองเท้าแห่งนี้เสมือนการสูญเสียตัวตนที่ทำให้ผู้คนหลงใหลในนิวยอร์ก

เช่นเดียวกันกับ ไอแซค ฟรังโก ผู้นำเข้าถุงน่องหญิง ซึ่งมักจะมาใช้บริการขัดรองเท้าที่ร้านเกือบทุกวัน ตั้งแต่เริ่มทำงานที่ตึกเอ็มไพร์สเตต เมื่อปี 1977 เปิดเผยว่า หลังจากนี้จะหาร้านใดมาขัดรองเท้าให้ ถ้าร้านนี้เลิกกิจการไป

“ร้านนี้ไม่ใช่แค่ร้านร้องเท้าทั่วๆ ไป แต่เป็นสิ่งคู่เมืองนี้ไปแล้ว”ฟรังโก กล่าว