เขย่าลงทุน 5.4 แสนล. ‘ถ้าไม่ทัน...เปลี่ยนผู้บริหาร’

โดย...วงศ์สุภัทร์ คงสวัสดิ์

“ถ้าไม่ทันอาจถึงขั้นต้องมีการเปลี่ยนแปลงผู้บริหาร จะเปลี่ยนผู้บริหารทุกคนที่เกี่ยวข้อง ถ้าครั้งนี้ไม่ได้อีก เพราะที่ผ่านมาได้เร่งครั้งใหญ่ๆ มาหนึ่งครั้ง แต่ครั้งย่อยๆ มันหลายครั้งแล้ว และอันนี้ไม่ได้พูดเอง นายกฯ (พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี) เป็นคนพูด จากนี้ไปถ้าไม่สามารถผูกพันงบได้ตามแผนสุดท้าย เดือน ก.ค. ท่านจะเปลี่ยนผู้บริหาร” พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง รมว.คมนาคม ให้สัมภาษณ์ “โพสต์ทูเดย์” เกี่ยวกับการขับเคลื่อนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานของรัฐบาลที่อยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงคมนาคม 

พล.อ.อ.ประจิน ยอมรับว่า ตั้งแต่จัดตั้งรัฐบาลในเดือน ก.ย. 2557 จนถึงปัจจุบัน การขับเคลื่อนโครงการลงทุนของกระทรวงคมนาคมล่าช้า และไม่เป็นไปตามแผน เนื่องจากติดขัดอุปสรรคใน 4 ประเด็น ได้แก่

1.แผนลงทุนและแผนงบประมาณไม่สอดคล้องกัน เนื่องจากระหว่างทางมีการเปลี่ยนแปลงเนื้องาน และปรับวงเงินโครงการเกิน 15% โดยเฉพาะโครงการลงทุนขนาดใหญ่ที่สำคัญๆ ทำให้ต้องนำเรื่องเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) อีกครั้ง 2.การเปลี่ยนแปลงเนื้องาน หรือเส้นทางที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการเวนคืน จึงต้องเริ่มต้นกระบวนการใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งต้องใช้เวลามาก

3.กรณีที่โครงการขัดต่อนโยบาย ไม่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชน มีการร้องเรียน ก็ต้องทบทวน โดยเฉพาะการจัดทำรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (อีเอชไอเอ) หากประเด็นใดไม่ได้ข้อยุติก็ต้องทำใหม่ให้จบ และ 4.ประเด็นทางเทคนิค หากมีเทคโนโลยีใหม่ที่เหมาะสมมากกว่าก็ต้องทบทวนโครงการหรือเริ่มต้นใหม่

นอกจากนี้ การทำงานในช่วงรอยต่อระหว่างคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่เข้ามาบริหารประเทศวันที่ 22 พ.ค. 2557-11 ก.ย. 2557 และคณะรัฐมนตรี (ครม.) ที่เข้ามาทำงานตั้งแต่ 11 ก.ย. 2557 จนถึงปัจจุบัน ทำให้ข้าราชการที่รับผิดชอบโครงการต้องใช้เวลาปรับตัวกันระยะหนึ่ง

“คสช.บริหารงานด้วยวิธีพิเศษ แต่ ครม.ต้องปฏิบัติตามกฎกติกา อะไรที่มากระทบนิดเดียว เช่น เรื่องสิ่งแวดล้อม หรือทบทวนโครงการ ก็ต้องเสนอสภาพัฒน์ บอร์ดสภาพัฒน์ เอาเรื่องเข้าสำนักงานนโยบาย
และแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เข้าคณะผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม และกว่าจะเข้า ครม.ได้ ก็ต้องนำเรื่องให้คณะกรรมการนโยบายและกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ (คนร.) หรือซูเปอร์บอร์ด พิจารณา หากซูเปอร์บอร์ดติดใจ ก็จะให้คณะกรรมการติดตามและตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณภาครัฐ (คตร.) ตรวจสอบ จึงทำให้โครงการมันล่าช้า”

ที่สำคัญ หากมีการร้องเรียนเรื่องความไม่โปร่งใส เปลี่ยนเทคนิค ปรับทีโออาร์ โครงการก็ต้องเลื่อนเวลาออกไปอีก อย่างโครงการจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวีขององค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) ที่เลื่อนการประมูลกันหลายรอบ

“เราฟังมาก และให้ความสำคัญเรื่องความโปร่งใส อาทิ ให้บริษัทที่ร่วมประมูลโครงการต้องลงนามสัญญาคุณธรรม ซึ่งทำให้โครงการล่าช้า แต่คนทั่วไปบอกพอใจ จึงต้องหาจุดที่พบกันครึ่งทาง แต่การเจรจาบางโครงการก็ต้องใช้เวลา 4-5 เดือนก็มี”

พล.อ.อ.ประจิน ย้ำว่าการลงทุนโครงการขนาดใหญ่ “มันไม่ได้เปิดปุ๊บติดปั๊บ มันไม่ใช่ทีวีจะได้เปิดปุ๊บติดปั๊บ” แต่ระบุว่า “จากนี้ไปมั่นใจว่าทุกอย่างจะเป็นไปตามแผน เพราะได้ทำความเข้าใจกับหน่วยงานเจ้าของโครงการแล้ว เตรียมงบประมาณไว้พร้อมแล้ว และเตรียมแนวทางเกี่ยวกับเรื่องสิ่งแวดล้อมแล้ว จึงมั่นใจว่าทัน”

เมื่อถามว่าเมื่อมีขั้นตอนต่างๆ มากมายแล้ว โครงการใดบ้างจะเซ็นสัญญาหรือลงทุนได้ตามแผนลงทุนปี 2558 พล.อ.อ.ประจิน ตอบว่า กระบวนการใดที่ลดขั้นตอนได้ก็จะลดขั้นตอน โดยเฉพาะในเรื่องความโปร่งใสที่จะเริ่มกระบวนการเป็นเรื่องแรก จากนั้นจะนำเรื่องเสนอ คนร. สภาพัฒน์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแต่เนิ่นๆ และคอยติดตามเรื่องเป็นระยะๆ โดยตั้งแต่เดือน มิ.ย. จนถึงสิ้นปี 2558 ทุกโครงการที่อยู่ในแผนลงทุนระยะเร่งด่วนปี 2558 จะต้องเข้า ครม.หรือเซ็นสัญญา

“เราเร่งขับเคลื่อนทุกอย่าง และจะเห็นผลในช่วงไตรมาส 3 (ก.ค.-ก.ย. 2558) ปิดทุกเคสในเดือน ก.ย. โดยทุกโครงการที่อยู่ในแผนลงทุนปี 2558 จะต้องเซ็นสัญญาให้ได้หมดตามแผน”

พล.อ.อ.ประจิน ระบุว่า โครงการลงทุนที่ต้องเซ็นสัญญาให้ได้ในปีนี้ ได้แก่ รถไฟทางคู่ของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) 6 เส้นทาง (วงเงินลงทุนรวม 1.2 แสนล้านบาท) โดยขณะนี้เส้นฉะเชิงเทรา-คลองสิบเก้า-แก่งคอย (1.09 หมื่นล้านบาท) และเส้นชุมทางถนนจิระ-ขอนแก่น (2.6 หมื่นล้านบาท) ครม.อนุมัติแล้ว ส่วนเส้นมาบกะเบา-ชุมทางถนนจิระ และอีก 3 เส้นที่เหลือ วงเงินรวม 8 หมื่นล้านบาท ต้องเสนอ ครม.และเซ็นสัญญาให้ได้ในอีก 6 เดือน

ขณะที่โครงการรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑลนั้น กำหนดเป้าหมายให้ต้องเซ็นสัญญาจ้างเอกชนมาเดินรถในปีนี้ 3 สัญญา ได้แก่ 1.การเดินรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ช่วงบางซื่อ-ท่าพระ หัวลำโพง-บางแค ที่น่าจะได้ข้อยุติในอีก 2 เดือน (เจรจาบริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ หรือ BMCL มูลค่าการร่วมทุนของเอกชน 2.21 หมื่นล้านบาท)

2.การเดินรถไฟฟ้าสายสีเขียวใต้ แบริ่ง-สมุทรปราการ (เจรจาโอนทรัพย์สินและหนี้สินให้กรุงเทพมหานคร ก่อนว่าจ้างบีทีเอสเดินรถต่อเนื่อง มูลค่าการร่วมทุนของเอกชน 9,129 ล้านบาท) สำหรับสายสีเขียว ช่วงหมอชิต-สะพานใหม่-คูคต ได้เริ่มก่อสร้างงานโยธาแล้วตั้งแต่เดือน มิ.ย. ส่วนจะยกให้กรุงเทพฯ หรือไม่ ต้องรอผลเจรจาช่วงแบริ่ง-สมุทร ปราการก่อน

และ 3.การเดินรถไฟชานเมืองสายสีแดงสัญญา 3 งานระบบไฟฟ้าและเครื่องกล รวมตู้รถไฟฟ้าบางซื่อ-รังสิต และบางซื่อ-ตลิ่งชัน ที่อยู่ระหว่างเจรจากับกลุ่มกิจการร่วมค้าเอ็มเอชเอสซี คอนโซเตียม (มิตซูบิชิ เฮฟวี่ อินดรัสเตรียล ฮิตาชิ และซูมิโตโม คอร์ปอเรชั่น) จะเซ็นสัญญาได้เร็วๆ นี้ วงเงินสัมปทานกำลังตกลงกันอยู่ว่าจะเป็นตัวเลขใดระหว่าง 3.05 หมื่นล้านบาท และ 3.1 หมื่นล้านบาท 

พร้อมกันนั้น การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ต้องเสนอโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้า 2 เส้นให้ ครม.อนุมัติให้ได้ภายในปีนี้ คือ รถไฟฟ้าสายสีชมพู ช่วงแคราย-มีนบุรี (5.67 หมื่นล้านบาท) และสายสีเหลือง ช่วงลาดพร้าว-สำโรง (5.47 หมื่นล้านบาท)

“สายสีเหลือง-ชมพู จะเป็นรถไฟฟ้าแบบโมโนเรล โดยเราให้มีการศึกษาเพิ่มเติมและยังอยู่ที่ รฟม. ส่วนรูปแบบการลงทุนและการเดินรถจะเป็นอย่างไรยังไม่ยุติ แต่ต้องเสนอ ครม.ในปีนี้”

พล.อ.อ.ประจิน ระบุว่า ส่วนโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (มอเตอร์เวย์) ของกรมทางหลวง 3 เส้นทาง คือ เส้นบางปะอิน-สระบุรี-นครราชสีมา (8.46 หมื่นล้านบาท) เส้นบางใหญ่-บ้านโป่ง-กาญจนบุรี (5.56 หมื่นล้านบาท) และเส้นพัทยา-มาบตาพุด (1.4 หมื่นล้านบาท) จะต้องเสนอ ครม.อนุมัติภายในปลายเดือน ก.ค.นี้ แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีการร้องเรียนให้เปลี่ยนเส้นทาง และร้องเรียนว่ากระบวนการทำไม่ครบทุกขั้นตอน จนทำให้โครงการชะงักไปบ้าง แต่ก็ไม่ได้หยุด ส่วนเรื่องแหล่งเงินลงทุนไม่มีปัญหา

“บ้านเราเครดิตดี มีแต่คนมาเสนอให้กู้ ขอเวลา 2 เดือนจะเสนอเข้า ครม.ได้”

สำหรับการลงทุนพัฒนาสนามบินสุวรรณภูมิระยะที่ 2 (6.17 หมื่นล้านบาท) การก่อสร้างอาคารผู้โดยสารหลังที่ 2 สนามบินสุวรรณภูมิ (2.76 หมื่นล้านบาท) และการสร้างรันเวย์ที่ 3 (2.02 หมื่นล้านบาท) พล.อ.อ.ประจิน บอกว่า บริษัท ท่าอากาศยานไทย (ทอท.) เจ้าของโครงการจะต้องเร่งรัดโครงการ โดยเฉพาะการก่อสร้างรันเวย์ที่ 3 เพื่อให้ทันกับการปิดซ่อมรันเวย์ที่ 1 และ 2 ที่เปิดใช้มาตั้งแต่ปี 2549

“รันเวย์ที่ 3 ควรสร้างก่อนเป็นอันดับแรก เนื่องจากรันเวย์ที่ 1-2 สร้างมานานและเปิดใช้ตั้งแต่ปี 2549 แต่ในปี 2559 และ 2561 มันถึงเวลาที่ต้องปิดซ่อม ขณะที่รันเวย์ที่ 3 ต้องใช้เวลาสร้าง 2 ปีครึ่ง-3 ปี ซึ่งตอนนี้มันกระชั้นมากแล้ว ฝ่ายบริหารกับบอร์ดต้องช่วยกันทำ ส่วนเรามีหน้าที่ต้องไปเร่ง และชี้ให้เห็นว่าถ้าไม่ทำก็เสี่ยง แต่จะไปเร่งมากก็ไม่ได้ ต้องระวังความผิดพลาดด้วย”

งานนี้ต้องจับตาว่า พล.อ.อ.ประจิน จะทุบโต๊ะสั่งการขับเคลื่อนโครงการลงทุนระยะเร่งด่วน มูลค่า 5.47 แสนล้านบาท ได้สำเร็จตามแผนที่วางไว้หรือไม่