ดอกเบี้ยนโยบาย

ในแวดวงการเงินนักธุรกิจมีการพูดเรื่องดอกเบี้ยนโยบายกันมาก ดอกเบี้ยนโยบายคืออะไร มีผลอะไรกับภาวะเศรษฐกิจและประชาชนบ้าง วันนี้มีคำตอบ

ดอกเบี้ยนโยบาย คือ อัตราดอกเบี้ยที่ธนาคารกลางของแต่ละประเทศกำหนดขึ้นเป็นอัตราดอกเบี้ยอ้างอิง และเป็นเครื่องมือหลักในการส่งสัญญาณนโยบายการเงิน

สำหรับประเทศไทย ใช้อัตราดอกเบี้ยนโยบายนี้เพื่อควบคุมปริมาณเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจของประเทศผ่านตลาดซื้อคืนพันธบัตร RP (repurchase) ซึ่งในปัจจุบันนี้ใช้อัตราดอกเบี้ยการซื้อคืนพันธบัตรอายุ 1 วัน (R/P 1 วัน) เป็นตัวแทนดอกเบี้ยนโยบาย

ทั้งนี้ คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) จะมีการกำหนดประชุมทุกๆ 6 สัปดาห์ หรือปีละ 8 ครั้ง ในการประชุมจะมีการหารือและพิจารณาถึงอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจควบคู่ไปกับอัตราเงินเฟ้อ และในบางครั้งอาจมีการพิจารณาปัจจัยด้านการเมืองควบคู่กันไปด้วย 

ไม่ว่าผลการประชุมจะออกมาเป็นอย่างไรก็มักจะมีผลต่อดอกเบี้ยประเภทอื่นๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับประชาชนหรือผู้ลงทุนด้วยเช่นกัน

ตัวอย่างเช่น หาก กนง.มีมติปรับดอกเบี้ยนโยบายให้สูงขึ้นจากระดับเดิม ก็จะมีผลทำให้ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยเงินกู้ หรือผลตอบแทน (Yield) จากการลงทุนในตราสารหนี้ขยับตัวสูงขึ้นตามไปด้วย

แต่หาก กนง.มีมติปรับดอกเบี้ยนโยบายให้ต่ำลง ดอกเบี้ยประเภทอื่นๆ ก็มีแนวโน้มจะขยับตัวลงด้วยเช่นกัน และหาก กนง.มีมติให้คงดอกเบี้ยนโยบายไว้ระดับเดิม ก็มักจะไม่มีผลต่อดอกเบี้ยประเภทอื่นๆ หรือ Yield ของการลงทุนในตราสารหนี้

นอกจากนี้แล้ว การปรับลดดอกเบี้ยนโยบายยังส่งผลในเชิงบวกต่อการลงทุนในตลาดหุ้นอีกด้วย เนื่องจากกลุ่มผู้ฝากเงินมีแนวโน้มที่จะโยกย้ายเงินออมจากที่เคยฝากเอาไว้กับธนาคารพาณิชย์ไปสู่ช่องทางลงทุนอื่นๆ ที่ให้ผลตอบแทนดีกว่าดอกเบี้ยเงินฝาก โดยอาจเป็นไปได้ทั้งการเข้ามาลงทุนในตลาดหุ้นด้วยตนเอง หรือการลงทุนผ่านกองทุนรวม

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าดอกเบี้ยนโยบายมีผลต่อประชาชนผู้ฝากเงิน ผู้กู้เงิน รวมถึงผู้ลงทุนทั้งในตลาดหุ้นและตลาดตราสารหนี้

อย่างไรก็ตาม การที่ กนง.ปรับอัตราดอกเบี้ยขึ้นหรือลงแต่ละครั้ง ก็ไม่จำเป็นที่ธนาคารพาณิชย์จะต้องปรับอัตราดอกเบี้ยตามทุกครั้งไป